Tibetan
་དང་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་མེད་དུ་ཟིན་ན། གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ལ་ཡང༌། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། བདག་གི་འབྲས་བུ་དང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དཔེ་མེད་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྐྱོན་གྱིས་ལན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མི་ལྟ་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྩོན་པ་ལ། བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར། །དར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བདག་ཀྱང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །ཐར་པའི་གནས་སྐབས་གང་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཅིང༌། གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ན་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་ཡང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང༌། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་མེད་པ་གང་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང༌། བདག་གི་མེད་པ་རྣམས་ ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་ནི་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་གང་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་ཡང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དང་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་འདུ་བྱེད་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མི་སྐྱེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་བདག་གི་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ལྟ་བ་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་བདག་དེ་མེད་ན་ངར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། ངར་འཛིན་པ་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་ང་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ལྟ་ལ་དེ་མེད་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལྟ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ སོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གང༌། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་སོགས་པ་དག་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གང་ཟག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བདག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་པས་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གང་ཟག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རབ་རིབ་ཅན་དབང་པོ་ཉམས་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལྟར། ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར། །གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་ལྟར་ངར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གང་གིས་རབ་རིབ་ཅན་དབང་པོ་ཉམས་པས་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལྟར། ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ལོག་པར་ལྟ་བས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཡང་ལྟ་ལ། དེ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཡང་ལྟ་བ་ནི། ལོག་པར་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྔར་ཕ་རོལ་པོ
Chinese
以及贪欲和嗔恨等等，是因为它们是我的功德。如果我成了无我，因为没有基础，它的功德就不会存在了。对于像这样说的论证，如果我本身不存在，我的果实和功德又怎么会存在呢？因此，这本身就是论证的意义没有成立，没有例子，并且与论证的意义相违背。应该用这些过失来回答。像这样，对于外在和内在不执著于我和我所，这就是如实见。瑜伽士对此进行禅修和宣说。通过对此进行禅修和宣说，对我和我所的显现执著就会逐渐平息。因此，瑜伽士为了平息我和我所，精勤于如实分别。为了我和我所的寂静，我执和我所执将会消失。这表明了禅修如上所说的修行方式的果实。像这样，为了我和我所的显现执著逐渐平息，对于此，我执和我所执将会消失，这表明了禅修人无我的果实。声称有我的论者也会反驳说，我确实存在，因为对于身体、感官和心等我和我所不存在的事物，如实了知的人会生起没有我执和我所执的正确见解。对于像石女的儿子一样不存在的事物，就不会有这样的情况。在解脱的境界中，没有我执和我所执，因此具有这样的了知，所以我的确存在。因此，对方以瑜伽士如实了知具有正确见解的论证来证明我的存在，并且说，谁如实地见到，我执和我所执就会消失，那本身就是我，因为它的存在，我和我所也必然存在。这些是具有法，需要成立的法，成立的法，与法不相符的方面的例子，以及近
English
And greed and hatred, etc., are because they are my qualities. If I become selfless, because there is no basis, its qualities will not exist. For arguments like this, if I myself do not exist, how can my fruits and qualities exist? Therefore, this itself is that the meaning of the argument is not established, there is no example, and it is also contrary to the meaning of the argument. These faults should be used to answer. Like this, not clinging to self and what belongs to self in the external and internal is seeing reality as it is. The yogi meditates on this and proclaims it. By meditating on this and proclaiming it, the manifest clinging to self and what belongs to self will gradually subside. Therefore, the yogi strives for accurate discernment in order to pacify self and what belongs to self. For the sake of the peace of self and what belongs to self, clinging to self and clinging to what belongs to self will disappear. This shows the fruit of meditating on the way of practice as described above. Like this, for the sake of the manifest clinging to self and what belongs to self gradually subsiding, clinging to self and clinging to what belongs to self will disappear, which shows the fruit of meditating on the selflessness of the person. Those who claim to have a self will also refute, saying that I do exist, because for things like the body, senses, and mind, etc., that self and what belongs to self do not exist, those who truly know will generate the correct view of not having clinging to self and clinging to what belongs to self. For things that do not exist, like the son of a barren woman, there will be no such situation. In the state of liberation, there is no clinging to self and clinging to what belongs to self, therefore having such knowledge, so I do exist. Therefore, the opponent proves the existence of self with the argument that the yogi truly knows and has the correct view, and says that whoever truly sees, clinging to self and clinging to what belongs to self will disappear, that itself is self, because of its existence, self and what belongs to self must also exist. These are the subject of the proposition, the property to be proven, the proving property, the example of the dissimilar side, and the near
Chinese
将生起之方便和结尾按顺序结合起来。在此，就像石女之子一样，对于无我执和无我想者，认为没有真实之见是不存在的。因为瑜伽士如实地见到身体、感官和心等无我及我所，所以没有我执和我想，并具有认为没有我执和我想的真实之见。因此，在解脱的境界中，具有无我执和无我想的觉知，这本身就是我，因为它的存在，我和我所也必然存在，他们这样说。为了回答他们所说的话，注释者自己在此解释说：圣声闻众生在不同之处所生的蕴聚，每一刹那都是坏灭的自性，对于无我及我所，如果确定地观察，因为没有称为我的事物，生和死以及这些都只是法而已，会生起这样的见解等等。因此，所谓无我执和无我想也是不存在的，因为即使是见到蕴聚无我的圣声闻，也不会生起那样的执着之见，更何况是见到诸法自性空性的大菩萨们呢？因此，所谓无我执和无我想的觉知也是不存在的，因为它的不存在，我和我所也仅仅是不存在的，这样宣说。如果圣声闻们不会生起无我执和无我想的见解，那是因为，这样，我就是我执的对境，如果我不存在，那么我执也不会产生。仅仅因为我执的不存在，对于内外任何事物都不应有我想，因此没有我执和我想，除了名言的施设之外，称为我的自性确立也不会产生，这样说道。对于见到诸法自性空性的大菩萨们，又有什么可说的呢？
English
The means of arising and the conclusion are combined in order. Here, just like the child of a barren woman, it is said that the view that there is no self-grasping and no grasping of 'I' is non-existent. Because the yogi sees the body, senses, and mind, etc., as being without self and without what belongs to self, as they truly are, there is no self-grasping and no grasping of 'I', and they have the true view of thinking that there is no self-grasping and no grasping of 'I'. Therefore, in the state of liberation, the awareness that there is no self-grasping and no grasping of 'I' is itself the self, and because it exists, the self and what belongs to self also necessarily exist, they say. In response to what they say, the commentator himself explains here: The aggregates of the noble Hearers, born in different places, are of the nature of disintegration in each moment. If one definitely observes that there is no self and no belonging to self, then because there is no thing called 'self', birth and death and these are merely phenomena, such a view arises, and so forth. Therefore, what is called no self-grasping and no grasping of 'I' is also non-existent, because even for the noble Hearers who see the aggregates as without self, such a view of grasping does not arise, let alone for the great Bodhisattvas who see all phenomena as being without inherent existence. Therefore, the awareness that there is no self-grasping and no grasping of 'I' is also non-existent, and because of its non-existence, the self and what belongs to self are also merely non-existent, thus it is taught. If the noble Hearers do not give rise to the view of no self-grasping and no grasping of 'I', it is because, in this way, the self is the object of self-grasping, and if the self does not exist, then self-grasping will not arise. Merely because of the non-existence of self-grasping, there should be no grasping of 'I' towards any internal or external thing, therefore there is no self-grasping and no grasping of 'I', and apart from the designation of terms, the establishment of the self as 'I' will not arise, thus it is said. What need is there to say about the great Bodhisattvas who see all phenomena as being without inherent existence?
Chinese
为了说明无需赘述没有（我）的必要。对于安住于以不分别的智慧来行持的，视诸行为无生的大菩萨们，又何须说观看呢，如是说。 如是，对于通达那唯一真如者们，连“我执不存在，我所执也不存在”这样的执着也不存在，因此，说了“我执与我所执，彼亦非有”。意即，因为我和我所等是假立存在的，并且有情之蕴无生之故。如是说，意即，我和我所，所谓我，是世俗中假立存在的，因此胜义中不存在，所以连“我执不存在，我所执也不存在”这样的执着也不存在。 此外，所谓“我执不存在，我所执也不存在”的执着，如果是有情之蕴依赖于蕴而安立的，那么有情之蕴诸蕴，胜义中是无生的，因此对于它们，“我执不存在，我所执也不存在”的执着也不存在。意即如此。 因为那（我执）本身不存在，如同患有眼翳者见到毛发、蝇虫等，那本身是不存在的。说了“何以见无我我所，不见彼真实”。因为视有和无为有，是执持颠倒见之故。意即，如是，连“我执不存在”的执着本身也不存在，如同患有眼翳者，因眼根衰败，见到毛发、蝇虫等非真实之物一样，以颠倒见视“我执和我所执不存在”为有，以邪见而眼盲者，不会见到那唯一真如。如是开示，即，也视我执和我所执为无，又视知晓那不存在为有，这是执持颠倒见之故。意即如此。 因此，宗义不成，因为有作为我执和我所执之因的我存在之故。先前他方