Tibetan
ན་ལས་འདས་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་གནོད་དེ། གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ན་ཡང༌། དོན་དམ་པར་ཐར་པ་མི་འཐད་དེ། བརྟེན་ཏེ་གདགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་བརྟེན་ཏེ་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱིས། རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ན་ཡང་དེ་ནི་བརྟེན་ཏེ་གདགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཐར་པ་མི་ འཐད་དེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་རྫས་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་པས་རྫས་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་པ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་དག་གང་ཟག་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་
Chinese
如果说“从灭度中成就”，那么声闻住子部的人说，补特伽罗不是可以从蕴、处、界中说是彼或异彼，同样也不是可以被说是常或无常，因此，指出两种极端的过失不会损害我们。像那样的补特伽罗才说是灭度。作为对他们那样说的回答，这里由注释者说：那是不好的，即使已经成立了不是可以被说成是常或无常的补特伽罗作为实有存在，但从胜义谛上来说，解脱是不合理的，因为是依待安立的缘故。例如，就像瓶子一样，会被比量所损害。他们说，那些是法，所要成立的法，能成立的法，比喻，和结论，按照顺序来对应。例如，瓶子因为是依待安立的缘故，解脱是不合理的，同样，虽然不是可以被说成是常或无常的补特伽罗不是实有，但暂且如果像对方所希望的那样，成立为实有存在，那也是因为是依待安立的缘故，从胜义谛上来说，解脱是不合理的。因为以实有存在来作比量，会损害成立灭度存在。为了显示那同样的道理的其他的理由，凡是实有的，那都是无常的，例如就像色等一样，因为以实有自性来作比量是无常的自性，并且因为以能诠释的自性来遣除不是那些能诠释的自性，所以对于说实有存在的立宗，有遮除有法差别的过失。另外，如果蕴的余剩没有的灭度的界限的刹那有补特伽罗，那么会变成常有的过失，如果没有，那么会变成断灭的过失。由于这样说，住子部的人们对于想要补特伽罗不是可以被说成是常和无常而灭度的宗派，如果蕴的余剩没有的灭度的界限的刹那
English
If it is said, "achieved from passing away," then the Śrāvaka Sthavira-putra school says that the person (pudgala) is not to be spoken of as the same as or different from the skandhas, āyatanas, and dhātus, nor is it to be spoken of as permanent or impermanent. Therefore, the faults of pointing out two extremes do not harm us. Such a person is said to pass away. As an answer to their saying that, here the commentator says: That is not good, even if it has been established that a person who is not to be spoken of as permanent or impermanent exists as a real entity, liberation is unreasonable from the ultimate point of view, because it is dependently designated. For example, like a pot, it will be harmed by inference. They say that those are the subject of the proposition (dharmin), the property to be established (sādhya-dharma), the property that establishes (sādhana-dharma), the example (dṛṣṭānta), and the conclusion (nigamana), to be applied in order. For example, just as a pot is not reasonable for liberation because it is dependently designated, similarly, although a person who is not to be spoken of as permanent or impermanent is not truly existent, if, for the time being, it is established as truly existent as the opponent desires, it is also unreasonable for liberation from the ultimate point of view because it is dependently designated. Because inferring existence as a real entity will harm the establishment of the existence of passing away. In order to show another reason for that same reasoning, whatever is real is impermanent, for example, like form, etc., because inferring reality itself is the nature of impermanence, and because the nature of what can be expressed eliminates the nature of what cannot be expressed, there is the fault of eliminating the distinction of the subject of the proposition for the proposition of saying that it exists as a real entity. Furthermore, if there is a person in the moment of the realm of passing away without remainder of aggregates, then it will become the fault of permanence; if there is not, then it will become the fault of annihilation. Because of saying this, for the school of the Sthavira-putras who want the person who is not to be spoken of as permanent or impermanent to pass away, if in the moment of the realm of passing away without remainder of aggregates,
Tibetan
གང་ཟག་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་ཡང༌། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་བར་ལྟ། །ཞེས་བསྟན་ཟིན་པས་མི་རུང་ངོ༌། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི། དབུ་མ་པ་སྨྲ་བ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྔར་དབུ་མ་པས། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པའི་གཞུང་དང་མཐུན་པས། དེ་ལྟ་ན་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པའི་གང་ཟག་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་དག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར། དཔེར་ན་ཉེ་ བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཐར་པར་ཡང་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འབྱུང་བའི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང༌། ཐར་ལ་གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་རྟག །གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་རྟག་འགྱུར། །སྐྱེས་བུ་བརྗོད་པར་བྱ་མིན་ཡང༌། །མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་མིན་མིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་
Chinese
如果存在补特伽罗，就会变成恒常的过失，因此不能说是恒常。如果不存在，就会变成断灭的过失，因此不能说是不恒常。这样说是不行的，因为之前已经说过：“说有执为常，说无视为断。”因此是不行的。如果不能说是存在和不存在，那么就和应成派的说法一致了。如果是这样，那么之前应成派就说过：“因此对于有和无，智者不应安住。”这与所说的教义相符。这样一来，对方所认为的补特伽罗既不能说是恒常，也不能说是不恒常，这样说涅槃的教义就毁坏了。如果说，对于没有分别的行境的色等存在的法，虽然不能安立为存在和不存在，但事物本身是存在的，那么这就是住子部的说法。例如，从近住产生的没有分别的行境的色等，以及瑜伽士达到极致的没有分别的行境的法界，虽然不能安立为存在和不存在，但事物本身是存在的。同样，我们的补特伽罗也不能安立为存在和不存在，但事物本身是存在的，因此证得解脱也是合理的。这就是他们所说的教义。这是如何知道的呢？因为说有我者为了表明出自自己宗派的来源。就像他们所说：“若于解脱我有常，若无则转为无常，士夫不可说亦然，智者知之亦非无。”就像这样说。他们这样说，在无余涅槃界的刹那，如果存在补特伽罗，就会变成恒常的过失。如果不存在，就会变成断灭的过失。因此，从我们的宗派来说，士夫补特伽罗如何能与蕴和生
English
If there is a person, it becomes the fault of permanence, so it cannot be said to be permanent. If there is not, it becomes the fault of annihilation, so it cannot be said to be impermanent. It is not right to say that, because it has already been said before: "Saying 'exists' is grasping at permanence, saying 'does not exist' is viewing as annihilation." Therefore, it is not right. If it is not to be said as existence and non-existence, then it is speaking in accordance with the Madhyamaka. If that is the case, then the Madhyamaka previously said: "Therefore, for existence and non-existence, the wise should not abide." This is in accordance with the teachings that have been spoken. In that case, the teachings of Nirvana, which say that the person desired by the opponents cannot be said to be permanent or impermanent, are destroyed. If it is said that although it is not to be designated as existence and non-existence for the forms, etc., which are the objects of non-conceptual consciousness, the things themselves are existent, then this is what the Sthavira Nikāya says. For example, the forms, etc., which are the objects of non-conceptual consciousness arising from proximity, and the Dharmadhatu, which is the object of non-conceptual consciousness of the yogi who has reached the ultimate, although they are not to be designated as existence and non-existence, the things themselves are existent. Similarly, our person is also not to be designated as existence and non-existence, but the thing itself is existent, so it is also reasonable to attain liberation. This is the doctrine they say. How is that known? Because those who speak of self show the source arising from their own established tenets. Likewise, they say: "If in liberation there is a permanent self, if there is not, it will turn into impermanence, the person is not to be spoken of, and the wise should not know it as non-existent." They say this, at the moment of the realm of Nirvana without remainder, if there is a person, it will become the fault of permanence. If there is not, it will become the fault of annihilation. Therefore, from our tenets, how can the person be with the aggregates and birth?