Tibetan
་ཕུང་པོ་དག་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་འཁོར་བར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །ཞེས་སྨོས་པའི་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འཐད་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་ན་དོན་དམ་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་སེམས་ཅན་དང༌། གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་འཁོར་བར་མི་འཐད་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བཅིངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པར་དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །ད་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མི་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟར་ཐར་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན། འདུ་བྱེད་མྱ་ངན་ འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ནི་མི་འདའ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རྟག་པ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་མི་འདའ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་དེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན
Chinese
驳斥蕴的观点已经阐明。像这样，暂时从胜义谛的角度来说，行、有情和补特伽罗不应流转轮回，这在之前已经说过。如果行流转轮回，那么，如果它们是常，就不会流转；如果它们是无常，也不会流转。有情也是如此。这是对前面所说内容的总结。像这样，暂时按照所阐述的道理进行分析，从胜义谛的角度来说，声闻乘所分析的行，外道所分析的有情，以及正量部所分析的补特伽罗，不应流转轮回。因此，在第一品中，对方认为，从胜义谛的角度来说，内在的事物本身就具有自性，因为它们受到束缚。这种论证的理由并不成立，因此，从胜义谛的角度来说，内在的事物并不具有自性，这一点已经成立。现在，之前对方说，从胜义谛的角度来说，内在的事物本身就具有自性，因为它们具有解脱。为了表明这个论证不成立，现在说，即使存在涅槃，它们中的任何一个会进入涅槃吗？也就是说，即使像对方所认为的那样，存在解脱和涅槃，那么行、有情和补特伽罗中的任何一个会进入涅槃吗？这表明一切都不合理。如果有人认为，从胜义谛的角度来说，行会进入涅槃，那么，行进入涅槃，无论如何都是不合理的。为什么行不应进入涅槃呢？因为从胜义谛的角度来说，它们没有产生。在这里，如果行是常或无常的，会进入涅槃吗？首先，常不会进入涅槃，因为在名言中，常也不成立。为了表明无常也不会进入涅槃，从胜义谛的角度来说，无常的事物不应进入涅槃，因为它们是无常的。例如，外面的事物等等。这些分别是法、所立法、立宗和比喻，按照顺序进行组合。例如
English
The refutation of the aggregates has been shown. Thus, for the time being, from the ultimate point of view, it is not appropriate for formations, sentient beings, and persons to wander in samsara, as stated earlier. If formations wander, then if they are permanent, they will not wander; if they are impermanent, they will not wander either. The same applies to sentient beings. This is a summary of what was said before. Thus, for the time being, if we examine the way in which the valid arguments have been presented, then, from the ultimate point of view, the formations examined by the Hearers, the sentient beings examined by the non-Buddhists, and the persons examined by the Vatsiputriya school are not appropriate to wander in samsara. Therefore, in the first chapter, the opponents say that, from the ultimate point of view, internal entities have inherent existence because they are bound. Since the reason for this argument is not established, it is established that, from the ultimate point of view, internal entities do not have inherent existence. Now, previously the opponents said that, from the ultimate point of view, internal entities have inherent existence because they have liberation. In order to show that this argument is not established, now it is said, even if there is a nirvana, would any of them enter into nirvana? That is to say, even if there is liberation and nirvana as the opponents wish, would any of the formations, sentient beings, and persons enter into nirvana? It shows that everything is inappropriate. If one thinks that, from the ultimate point of view, formations enter into nirvana, then it is not appropriate in any way for formations to enter into nirvana. Why is it not appropriate for formations to enter into nirvana? Because they have not arisen from the ultimate point of view. Here, if formations are permanent or impermanent, would they enter into nirvana? First of all, the permanent does not enter into nirvana, because even in conventional terms, the permanent is not established. In order to show that the impermanent does not enter into nirvana either, from the ultimate point of view, impermanent things should not enter into nirvana, because they are impermanent. For example, like external things and so on. These are the subject, the property to be proven, the proof, and the example, and they are applied in order. For example
Tibetan
་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་དོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེ་ན་ཡང༌། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདའ་བར་ཡང༌། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྟག་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་པས་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པའི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གནས་མའི་བུའི་སྡེ་བ་དག་གང་ཟག་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ང
Chinese
就像外面的土地等因为无常的缘故，不适合从悲伤中解脱一样。诸行无常也因为无常的缘故，不适合从悲伤中解脱。如果说众生可以从悲伤中解脱，那么众生从悲伤中解脱，无论如何也是不合适的。“对常或无常进行全面考察”的意思是，对众生是常还是无常进行全面考察，也不适合从悲伤中解脱。为了说明常也不适合从悲伤中解脱，因此，首先说常，不能从悲伤中解脱，因为没有原因，例如虚空一样。将这些依次与有法、所立之法、能立之法和比喻相对应。例如，虚空因为没有原因所以不能从悲伤中解脱，同样，常的众生也因为没有原因所以不能从悲伤中解脱。为了说明其它的理由，没有原因是因为没有被认为是存在的，例如石女的儿子一样，因为通过推断常和没有原因不能获得解脱，为了消除它，对于说常的宗派，存在着消除有法差别的过失。为了说明无常的众生也不能从悲伤中解脱，因此，无常也不能从悲伤中解脱，实际上，凡是无常的，就不能从悲伤中解脱，因为是无常的。例如外面的土地等一样。将这些也依次与有法、所立之法、能立之法和比喻相对应。例如，外面的土地等因为是无常的，所以不能从悲伤中解脱，同样，无常的众生也因为是无常的，所以不能从悲伤中解脱。为了说明其它的理由，在这里，通过推断无常也不能获得解脱，为了消除它，对于说众生是无常的宗派，存在着消除有法差别的过失。正量部（Sthavira）的派别，人不应该被说成是常或无常，因此没有像上面所说的过失，所以悲
English
Just as external earth and so on are not suitable for liberation from sorrow because of impermanence, so too, impermanent conditioned phenomena are not suitable for liberation from sorrow because of impermanence. If it is said that sentient beings can be liberated from sorrow, then sentient beings being liberated from sorrow is not suitable in any way. The meaning of "thoroughly examining permanence or impermanence" is that thoroughly examining whether sentient beings are permanent or impermanent also shows that it is not suitable for liberation from sorrow. In order to show that permanence is also not suitable for liberation from sorrow, therefore, first it is said that permanence cannot be liberated from sorrow because it has no cause, like space. Apply these in order to the subject, the property to be proven, the proving property, and the example. For example, just as space cannot be liberated from sorrow because it has no cause, so too, permanent sentient beings cannot be liberated from sorrow because they have no cause. In order to show another reason for this, having no cause is because it is not known to exist, like the son of a barren woman, because liberation cannot be attained by inferring permanence and having no cause, in order to eliminate that, for the tenet that speaks of permanence, there is the fault of eliminating the difference of the subject. In order to show that impermanent sentient beings also cannot be liberated from sorrow, therefore, impermanence also cannot be liberated from sorrow, in reality, whatever is impermanent cannot be liberated from sorrow, because it is impermanent. Like external earth and so on. Apply these also in order to the subject, the property to be proven, the proving property, and the example. For example, just as external earth and so on cannot be liberated from sorrow because they are impermanent, so too, impermanent sentient beings cannot be liberated from sorrow because they are impermanent. In order to show another reason for this, here too, liberation cannot be attained by inferring impermanence, in order to eliminate that, for the tenet that speaks of sentient beings as impermanent, there is the fault of eliminating the difference of the subject. The Sthavira school does not say that a person should be spoken of as permanent or impermanent, therefore there is no fault as mentioned above, so sorrow