Tibetan
་ཏེ། ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་བཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོས་པ་པ་དག་ན་རེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་གཉིས་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་མེད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བ་ལ་བཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་སྔ་མ་གཉིས་མོ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁྱེད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དགག་པའི་འཐད་པ་ལྷག་མ་ནི་སྔར་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པར་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་གཉི་གར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་ པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །དངོས་པོ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོས་པ་པ་དག་གི་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་སྲོག་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་གནས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང༌། འདུས་བྱས་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ཡིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །གང་ཞིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོས་པ་པ་དག་གི་ཐར་པ་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཞིང་གི་མཚན་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དག་མི་རུང་བ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་འོས་པ་པ་དག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་གཞན་ཡང༌། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་བརྟེན་མིན། །འོན་ཅི་ཞེ་ན། བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་འོས་པ་པ་དག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་འགལ་བས་མི་རུང་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར། ཡང་གཞན་ཡང༌། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། མེ་ཆུའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཆུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་མི་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། གཞི་གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པའི་གཞི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་པས། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་ན། །ཁྱེད་ཀྱི་ཚུལ་
Chinese
说如果因为没有身体、感官和智慧，所以不是事物，又因为安乐没有重复是永久的，所以是事物。这是应理者说涅槃依靠如上所说的二者，是事物和非事物二者的体性。作为对该说的回答，解释者说那是不好的，因为仅仅遮止了身体等的产生，就遮止了那些不存在，并且安乐没有重复是永久的，也仅仅因为遮止了有为法的产生而遮止，并且没有能显示安乐是无为法的比量，所以那是不合理的。说了因为真实地遮止了产生，所以前两个依靠不能成立，并且因为你们没有能显示安乐是无为法的比量，所以那也是不合理的。剩余的如同前面一样，这是说为了遮止涅槃是事物和非事物二者的自性，剩余的道理如同先前遮止认为是事物和遮止认为是非事物方面所显示的两种过失一样连接。也就是这样连接：涅槃不是事物，将成为衰老死亡的体性。没有衰老和死亡的事物是不存在的。如果涅槃是事物，涅槃将成为有为法。没有有为法的事物任何时候都不存在。如果涅槃是事物，涅槃怎么不是依赖的呢？没有依赖的事物任何时候都不存在。以所说的道理，应理者的解脱，名为世间聚集，是成就的田地的体性，如果命词的意义确定存在，那么如果是事物，将成为衰老死亡的体性，并且将成为有为法和依赖而安立的。如果涅槃不是事物，怎么能成为非事物呢？对于谁涅槃是事物，对于他非事物是不存在的。如果涅槃不是事物，涅槃怎么不是依赖的呢？对于谁不是依赖的，非事物是不存在的。以所说的道理，
English
It is said that if it is not a thing because it lacks body, senses, and wisdom, and it is a thing because bliss is permanent without repetition. This is what the logicians say, that Nirvana, relying on the two things mentioned above, is the nature of both thing and non-thing. As a response to that statement, the commentator says that it is not good, because merely by preventing the arising of body etc., those non-existences are prevented, and the permanence of bliss without repetition is also prevented merely by preventing the arising of conditioned phenomena, and there is no inference that shows bliss to be unconditioned, so that is not reasonable. It is said that because the arising is truly prevented, the first two reliances cannot be established, and because you do not have the inference that shows bliss to be unconditioned, that is also unreasonable. The remainder is the same as before, which is to say that in order to prevent Nirvana from being the nature of both thing and non-thing, the remaining reasons are connected in the same way as the two faults shown in the previous refutation of considering it a thing and the refutation of considering it a non-thing. That is, connect it like this: Nirvana is not a thing, it will become the nature of aging and death. A thing without aging and death does not exist. If Nirvana is a thing, Nirvana will become a conditioned phenomenon. A thing that is not a conditioned phenomenon never exists. If Nirvana is a thing, how is Nirvana not dependent? A thing that is not dependent never exists. In the way it is said, the liberation of the logicians, called the aggregation of the world, is the nature of the field of accomplishment, if the meaning of the life-word is definitely established, then if it is a thing, it will become the nature of aging and death, and it will become a conditioned phenomenon and something to be established dependently. If Nirvana is not a thing, how can it be a non-thing? For whom Nirvana is a thing, for him a non-thing does not exist. If Nirvana is not a thing, how is Nirvana not dependent? For whom it is not dependent, a non-thing does not exist. In the way it is said,
Chinese
那些应理者所说的解脱，名为聚集世间，是成就之刹土的体性，是轮回痛苦止息，如果它是无实有，那么它就不应具有真实之善和烦恼寂灭的体性。而且，无实有是不合理的，并且应成为是依待而安立的，应作此连缀。现在，为了显示应理者的涅槃如果是实有和无实有二者的自性，则应成为是依待而安立的。又，其他：如果涅槃是，实有和无实有二者，那么涅槃不是不依待的。那是什么呢？应成为是依待的。如下：因为它是依于二者的缘故。因为它是依于实有和无实有的体性二者的缘故。涅槃是不希望依于二者的。因为难以显示具有那样的相状之故，如是说。现在，为了显示应理者的涅槃如果是实有和无实有二者的自性，则不应理，因为相违，即有为法和无为法的体性不一致之故。 又，其他：如果涅槃是，实有和无实有二者，那么涅槃是无为法，实有和无实有是有为法。这样，这就能显示涅槃之法是与实有和无实有的体性相异的。凡是从某法中体性相异的，则不应是它的自性，如火与水的体性相异，则不是水的自性一样，如是说。其他的人说：凡是具有实有和无实有的，那些是涅槃，但不是实有和无实有的自性，因为一个法上没有不一致的二种自性之故。这是说，那些说涅槃是自性有的人说：凡是具有实有和无实有的所依，那个所依就是涅槃。这也是不合理的。为了遮破它而宣说：如果涅槃有，实有和无实有二者，那么你们的宗
English
Those who are reasonable say that liberation, called the gathering of the world, is the nature of the accomplished realm, the cessation of the suffering of samsara. If it is non-existent, then it should not have the nature of true virtue and the pacification of afflictions. Moreover, non-existence is unreasonable, and it should become dependent and established. Now, in order to show that if the Nirvana of the reasonable ones is the nature of both existent and non-existent, then it should become dependent and established. Also, others: If Nirvana is, both existent and non-existent, then Nirvana is not independent. What is it? It should become dependent. As follows: Because it depends on two. Because it depends on the nature of both existent and non-existent. Nirvana is not desired to depend on two. Because it is difficult to show that it has such an appearance, it is said. Now, in order to show that if the Nirvana of the reasonable ones is the nature of both existent and non-existent, then it is unreasonable because of contradiction, that is, because the nature of conditioned and unconditioned phenomena is inconsistent. Also, others: If Nirvana is, both existent and non-existent, then Nirvana is unconditioned, and existent and non-existent are conditioned. In this way, this can show that the Dharma of Nirvana is different from the nature of existent and non-existent. Whatever is different in nature from something, it should not be its nature, just as fire is different in nature from water, so it is not the nature of water, as it is said. Others say: Those who have existent and non-existent are Nirvana, but not the nature of existent and non-existent, because there are no two inconsistent natures on one phenomenon. This is to say that those who say that Nirvana is inherently existent say: Whatever basis has existent and non-existent, that basis is Nirvana. This is also unreasonable. In order to refute it, it is said: If Nirvana has, both existent and non-existent, then your doctrine