Tibetan
་རྟེན་མཐའ་ ཡོད་པའམ་མཐའ་མེད་པའམ། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པའམ། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང༌། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་གང་གི་དངོས་པོར་ཡང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་ལས། འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །ད་ནི་གང་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པའི་འཛིན་པ་དམ་པོ་ཅན་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་ལ་སོགས་བར་རྟོག་ལ། གང་དག་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་བྱེ་བ་དག་ལ་ནི་རྟོག་པ་དེ་དག་མེད་པའི་སྐབས་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྐབས་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་གི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། གང་གིས་འཛིན་སྡུག་བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་ཅེ་འམ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་རྟོག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་ཅེ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་ཅེ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། སྐབས་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་བྱེ་བ་དག་ལ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་དེ་ལ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་ནས་ནི། །ཡོད་དོ་ཞེ་འམ་མེད་དོ་ཞེས། །བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྟོན་དང་དཔེའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང༌། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པས་སྔར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་དཔེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཉིད་ཡོད་དོ། །ད་ནི་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐུ་དང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང༌། རྒྱུ་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། བློ་དང༌། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དག་གིས། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཤིང༌། །ཟད་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་བྱེད་པ། །སྤྲོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །སྤྲོས་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ༌། །གང་གིས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང༌། དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དང༌། བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཡིན་པས་དེས་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཤིང༌། །ཟད་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་བྱེད་པ། །སྤྲོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། གང་རྣམས་གཟུགས་སུ་ང་མཐོང་ཞིང༌། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པས་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་ཡིས་ང་མི་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་མདོ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་འགྲོ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དངོས་ཉིད་མེད། །འགྲོ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། སྐུ་མིན་སྐུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་མ་ལུས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང༌། །རྒྱུ་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། གཅིག་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག །ཁ་ཅིག་ནི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་མཚན་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རྟོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་སྐབས་དེར་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་དང༌། དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེར། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་དངོས་ པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁམས་བརྟག་པའི་སྐབས་དེར་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པའི་སྐབས་དེར་དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་
Chinese
依靠的边际，是有边际还是无边际，有边际也有，无边际也没有，不是有边际，也不是无边际，这些都不是，因为究竟而言，如来没有生。这叫做总结和量之果，因为究竟而言，如来对于十四种不可言说的物体中的任何一种都不可言说，因为没有生。为了指示其出处，如经部中说：‘文殊，无生和无灭，是如来的最高语’，就像这样所说。说了这些，出自《圣妙吉祥一切佛刹土入智慧光明庄严经》。现在，对于那些习惯于分别念、持有牢固执着的人，将在如来存在与不存在等方面进行思考；而对于那些睁开了正确智慧之眼的人，将要展示没有这些分别念的两种情况。首先，为了展示第一种情况，有些人这样说：‘究竟而言，如来是存在的，因为涅槃后不存在是不可言说的。’就像这里没有女儿的儿子一样，对于不存在的事物，没有这样的论证，因此，究竟而言，如来是存在的。这样说等等，这指示了前一种观点，即这些是法，所要证明的法，证明的法，与法不一致的反例，以及总结，按照顺序进行组合。为了这些，这样解释说：习惯于各种分别念的习气所熏染的智慧者，无论谁紧紧抓住执着，那么，对于涅槃，如来存在吗？不存在吗？这样进行分别念的思考。如来涅槃后存在吗？如来涅槃后不存在吗？如来涅槃后既存在也存在，既不存在也不存在吗？如来涅槃后既不是存在也不是不存在，这样进行分别念的思考。
English
The limits of dependence, are they finite or infinite? Are they both finite and infinite? Are they neither finite nor infinite? These are not the case, because ultimately, the Tathagata is unborn. This is called the conclusion and the fruit of valid cognition, because ultimately, the Tathagata cannot be described as any of the fourteen undeclared objects, because he is unborn. To indicate its source, as it is said in the Sutra: 'Manjushri, unborn and unceasing, is the supreme word of the Tathagata,' as it is said. Having said this, it comes from the Sutra of the Ornament of the Light of Wisdom Entering the Realm of All Buddhas. Now, for those who are accustomed to conceptualization and have strong attachments, they will contemplate on the existence and non-existence of the Tathagata, etc.; and for those who have opened the eye of correct wisdom, two situations will be shown where there are no such conceptualizations. First, in order to show the first situation, some say: 'Ultimately, the Tathagata exists, because it is unspeakable that he does not exist after Nirvana.' Just as there is no son of a barren woman here, there is no such proof for something that does not exist, therefore, ultimately, the Tathagata exists. Saying this and so on, this indicates the former view, that these are the subject, the dharma to be proven, the dharma of proof, the example of the opposite of the dharma, and the conclusion, arranged in order. For these reasons, it is explained that: the wise, whose minds are imbued with the habits of various conceptualizations, whoever tightly grasps attachment, then, regarding Nirvana, does the Tathagata exist? Does he not exist? Thus, they contemplate with conceptualizations. Does the Tathagata exist after Nirvana? Does the Tathagata not exist after Nirvana? Does the Tathagata both exist and not exist after Nirvana? The Tathagata is neither existent nor non-existent after Nirvana, thus they contemplate with conceptualizations.
Chinese
如是说。为了阐述第二品。对于开启真实智慧之眼的人们来说，对于自性空性，佛陀涅槃后，是存在还是不存在，这样的想法是不合理的。因为分别念的智慧不会在没有对境的地方产生，所以这样理解。如是说。因此，这里也存在着立宗和比喻的过失，这是总结，也是量果。因为对方的立宗是涅槃后不存在，所以没有成立。如同先前事物具有自性的例子，如来之身，这样说也是没有成立的过失。现在为了阐述执着于戏论的人们无法见到如来。因此，对于如此的存在和不存在，常与无常，色身和法身，经教之身，相和相之所依，因和果，智慧和所证，空性和非空性等等戏论，哪些佛陀超越戏论，对于无尽者进行戏论，所有被戏论所染污的人，都无法见到如来。被戏论所染污，智慧之眼退化的人们，就像盲人看不到太阳一样，无法见到如来，因为如来是从法性中才能见到的。如是说。为了指出其出处。如是说，谁见到缘起，谁就见到法。谁见到法，谁就见到佛。如是说，在圣者萨鲁江巴经中也如此说到。或者，那些认为色身具有妙相和随好，以及所教导的法之集合，属于十二部经的那些，就是如来的人，那些也是戏论，因此为了阐述他们无法见到胜义的如来。或者，如来是色身。
English
Thus it is said. In order to explain the second chapter. For those who have opened the eye of true wisdom, regarding the emptiness of inherent nature, whether the Buddha exists or does not exist after nirvana, such thoughts are unreasonable. Because the wisdom of conceptual thought does not arise where there is no object, so understand it this way. Thus it is said. Therefore, here too there are the faults of the thesis and the example, this is the conclusion, and it is also the result of valid cognition. Because the opponent's thesis is that there is no existence after nirvana, so it is not established. Like the previous example of things having inherent nature, the body of the Tathagata, saying this also has the fault of not being established. Now, in order to explain that those who are attached to elaboration cannot see the Tathagata. Therefore, regarding such existence and non-existence, permanence and impermanence, the form body and the dharma body, the body of scriptures, characteristics and the basis of characteristics, cause and effect, wisdom and what is realized, emptiness and non-emptiness, etc., all those elaborations, those Buddhas who have transcended elaboration, those who elaborate on the endless, all those who are defiled by elaboration, will not be able to see the Tathagata. Those who are defiled by elaboration, whose eye of wisdom has deteriorated, just like a blind person cannot see the sun, they will not be able to see the Tathagata, because the Tathagata can only be seen from the nature of dharma. Thus it is said. In order to point out its source. Thus it is said, whoever sees dependent origination, sees the dharma. Whoever sees the dharma, sees the Buddha. Thus it is said, in the Sutra of the Noble Salu Jangpa it is also said so. Or, those who think that the form body has excellent marks and signs, and the collection of teachings, belonging to the twelve parts of scripture, those are the Tathagata, those are also elaborations, therefore in order to explain that they cannot see the ultimate Tathagata. Or, the Tathagata is the form body.