Tibetan
། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ན་རེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང༌། སྐུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ན་ནི་མི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་ཞིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་མི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མི་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མི་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདིས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་དག་ཇི་སྙེད་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་དག་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏེ་མིག་གི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་ཕལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེའི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དཔེ་མི་ཕལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་མཚོན་པའི་དཔེར་རུང་བ། མི་ཕལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང༌། དཔེ་མེད་པས་དོན་དམ་པ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པོ། ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང༌། རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་སུན་ཕྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁྱེད་ཚར་བཅད་ཅིང་བདག་ཅག་རྒྱལ་བར་བྱས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དང༌། དཔེའི་སྐྱོན་དག་དང༌། དེའི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཉིད་དང༌། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་ཞིང༌།
Chinese
། །因此，那些人说，如来不是一切智者，因为是人，例如像其他人一样。或者，如来的智慧不是一切智的智慧，因为是知识，例如像凡夫的知识一样。或者，如来的身体不是一切智智慧的基础，因为是身体，例如像凡夫的身体一样。他们这样说，就是以如来为一方，以智慧为一方，以身体为一方，从而成立如来不是一切智者的三种比量。那些也按照顺序分别是法，所要成立的法，成立的法和例子。为了回答他们所说的，这里就进行解释。如果在这里说，胜义谛的如来不是一切智者，那么“因为是人”这个理由的意义就不成立，因为法身远离了人和等等的戏论，并且超越世间的无漏法蕴也不属于三界。这样说了之后，就驳斥了其他人认为如来不是一切智者，因为是人，例如像其他人一样，这样以如来为一方，成立不是一切智者的观点，并且表明如来正是一切智者。因此，如果在这里其他人说，胜义谛的如来不是一切智者，那么其他人的理由“因为不是人”的意义就不成立。为什么呢？因为胜义谛的如来是法身，所以法身远离了人和等等的戏论。因为法身上没有人和等等众生的法，并且胜义谛的如来超越世间的无漏法蕴，如十力等等的伟大功德也不属于三界，所以胜义谛的如
English
Therefore, those people say that the Tathagata is not omniscient, because he is a human being, just like others. Or, the wisdom of the Tathagata is not the wisdom of omniscience, because it is knowledge, just like the knowledge of ordinary people. Or, the body of the Tathagata is not the basis of the wisdom of omniscience, because it is a body, just like the body of ordinary people. They say this, taking the Tathagata as one side, wisdom as one side, and body as one side, thus establishing three kinds of inference that the Tathagata is not omniscient. Those are also, in order, the subject, the dharma to be established, the establishing dharma, and the example. In order to answer what they said, here is an explanation. If it is said here that the ultimate Tathagata is not omniscient, then the meaning of the reason "because he is a human being" is not established, because the Dharmakaya is free from the elaboration of humans and so on, and the undefiled aggregates of dharma that transcend the world do not belong to the three realms. Having said this, it refutes the view of others that the Tathagata is not omniscient, because he is a human being, just like others, thus taking the Tathagata as one side and establishing that he is not omniscient, and it shows that the Tathagata is indeed omniscient. Therefore, if others say here that the ultimate Tathagata is not omniscient, then the meaning of the others' reason "because he is not a human being" is not established. Why? Because the ultimate Tathagata is the Dharmakaya, so the Dharmakaya is free from the elaboration of humans and so on. Because there are no dharmas of humans and other beings on the Dharmakaya, and the undefiled aggregates of dharma of the ultimate Tathagata that transcend the world, such as the great qualities of the ten powers and so on, do not belong to the three realms, therefore the ultimate
Chinese
因为如来不是人这一点没有成立的缘故。因为是人，这个理由的意义不仅没有成立，因此，还要了解由“所作性”等理由所生的过失。说了这些之后，对方辩友说，如来不是一切智者，因为是所作性。无论他们说了多少这样的理由，这些都不能成为如来不是一切智者的理由。例如，就像“声音是常，因为是眼所见”一样，也要了解一切不成立的过失。还要指出凡夫等的比喻的过失。这是因为对方辩友会指出比喻不成立。对方辩友会说，例如像其他一样。他们所承认的凡夫等的比喻，对于我们这一方来说，因为胜义中一切法无生，所以没有什么可以作为如来不是一切智者的例子的。因为也不存在凡夫等不是一切智者的情况，所以也要指出对方辩友的比喻的法没有成立的过失。这样，因为对方辩友没有能成立胜义中的如来不是一切智者的理由和比喻，所以胜义中的如来是一切智者就成立了，因此，以同样的方式，我们的主张就成立了。驳倒对方的论证，并且以独立的推理驳倒了一切智者不是一切智者的说法，因此，我们已经驳倒了你们，我们获得了胜利。在智慧方面，也要以同样的方式指出理由和比喻的过失，以及执着于理由本身，以及具有对境等等的过失。这是因为对方辩友会说，如来的智慧不是一切智的智慧，因为是知识，例如凡夫的知识一样。这样，以智慧作为方面，驳倒了不是一切智的论证。
English
Because the fact that the Tathagata is not a human being is not established. Because it is a human being, the meaning of this reason is not only not established, but also, one must understand the faults arising from reasons such as "being made." After saying these things, the opponent says that the Tathagata is not omniscient because it is a product. No matter how many such reasons they state, these cannot become reasons for the Tathagata not being omniscient. For example, just as in the statement "sound is permanent because it is visible to the eye," one must also understand the faults of all non-establishment. One must also point out the faults of examples such as ordinary people. This is because the opponent will point out that the example is not established. The opponent will say, for example, like something else. The examples of ordinary people, etc., that they acknowledge, for our side, because all phenomena are unborn in the ultimate sense, there is nothing that can serve as an example of the Tathagata not being omniscient. Because there is also no situation where ordinary people, etc., are not omniscient, one must also point out the fault that the subject of the opponent's example is not established. In this way, because the opponent does not have a reason or example to establish that the Tathagata in the ultimate sense is not omniscient, the Tathagata in the ultimate sense is established as being omniscient, and therefore, in the same way, our assertion is established. Refuting the opponent's argument, and refuting the statement that an omniscient being is not omniscient with independent reasoning, therefore, we have refuted you, and we have achieved victory. In terms of wisdom, one must also point out the faults of reasons and examples in the same way, as well as the faults of clinging to the reason itself, and having an object, etc. This is because the opponent will say that the Tathagata's wisdom is not the wisdom of omniscience, because it is knowledge, like the knowledge of an ordinary person. In this way, taking wisdom as the aspect, the argument that it is not omniscient is refuted.