Tibetan
དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་དག་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པོ། །དཔེ་ཡང་མེད་དེ་དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བས་སྐྱེ་བ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དཔེ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་དང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་ལ་དངོས་པོ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་རྫས་སུ་ཡང་མེད་ལ་དེ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དེ། དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་དང་མི་མཐུན་པས་དཔེར་མི་རུང་ངོ༌། །གཟེགས་ཟན་པ་གང་དག་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིག་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་གཟེགས་ཟན་པ་དག་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིགས་པ་དག་ནི། མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པས་དེས་ན་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཏན་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་གཏན་མེད་པ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་འཇིག་པ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་ན་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཆོས་ཅང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིག་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བློ་དང༌། སྒྲ་དང༌། མེ་ལྕེ་དག་གི་དང་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བློ་དང་སྒྲ་དང་མེ་ལྕེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་འཇིག་པ་ཡང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁ་བ་དང་ཚྭ་དང་མེ་དང༌། ཐོ་བ་དག་གིས་ཕོག་པས་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་དང་འབྲས་བུ་དང་བུམ་
Chinese
作为例子按照顺序排列。例如，生是有为法的特征，因此是有因的，同样，灭也是有为法的特征，因此是有因的，他们这样说。为了回答他们这样说，这里的解释者说：心和心所，以及意识和声音的最后刹那等是不确定的。这表明对方的论证“因为是有为法的特征”是不确定的。因为在这里，心和心所，以及意识和声音的最后刹那等虽然是有为法的特征，但却被认为不是有因的，那么为什么因为是有为法的特征，灭也像生一样是有因的呢？或者，因为是有为法的特征，灭也像心和心所，以及意识和声音的最后刹那等一样，不是有因的，这是确定的，因此对方的论证“因为是有为法的特征”是不成立的。也没有例子，因为事物从没有产生而产生，获得事物的自性才叫做生。在名言中，事物本身也是从没有产生而产生，因此生不是实有。这样说就表明，之前对方所说的“例如像生一样”的例子，在名言中也是不成立的。像这样，生叫做事物从没有产生而产生，获得事物的自性，除此之外没有实有的存在，因此不像对方所希望的那样，生叫做与事物不同的实有存在，事物是用来证明它的。生也不是实有，也没有其他的因，因为事物从没有产生而产生，获得事物的自性才叫做生。虽然在名言中存在因，但这与对方的论证不一致，因此不能作为例子。如果胜论派的某些人说，意识和声音的最后刹那的灭是与不可见的作者相关的，
English
Arranged in order as examples. For example, birth is a characteristic of conditioned phenomena, therefore it has causes, and similarly, cessation is also a characteristic of conditioned phenomena, therefore it has causes, they say. In response to their saying this, the commentator here says: Mind and mental factors, and the last moments of consciousness and sound, etc., are uncertain. This shows that the opponent's argument "because it is a characteristic of conditioned phenomena" is uncertain. Because here, mind and mental factors, and the last moments of consciousness and sound, etc., although they are characteristics of conditioned phenomena, are seen as not having causes, then why, because it is a characteristic of conditioned phenomena, should cessation also be like birth, having causes? Or, because it is a characteristic of conditioned phenomena, cessation is certainly like mind and mental factors, and the last moments of consciousness and sound, etc., not having causes, therefore the opponent's argument "because it is a characteristic of conditioned phenomena" is not established. There is also no example, because a thing arises from not having arisen, and obtaining the nature of a thing is called birth. In name, the thing itself also arises from not having arisen, therefore birth is not substantially established. Saying this shows that the example previously stated by the opponent, "for example, like birth," is not established even in name. Like this, birth is called a thing arising from not having arisen, obtaining the nature of a thing, and apart from that there is no substantially established existence, therefore, unlike what the opponent desires, birth is called a substantially existing thing different from the thing, and the thing is used to prove it. Birth is also not substantially existent, and there is also no other cause for it, because a thing arises from not having arisen, and obtaining the nature of a thing is called birth. Although there is a cause in name, it is inconsistent with the opponent's argument, therefore it cannot be used as an example. If some of the Vaiseṣikas say that the cessation of the last moments of consciousness and sound is associated with an unseen agent,
Chinese
外道数论派认为，心和声音的最后刹那的坏灭，是因为具有不可见者，也就是法和非法，以及超越感官的事物的作者，因此，心和声音的最后刹那坏灭的原因是法和非法，所以坏灭是有原因的，这是他们所说的。为了回答他们所说的，这里解释说，那是不合理的，等等，从而表明坏灭没有原因，法和非法不是坏灭的原因。其中，首先为了表明坏灭没有原因，说“已经坏灭而消失的事物是没有原因的，因为已经消失了，例如完全不存在的事物一样”，这是为了进行后推论。将这些按照顺序与有法、所立宗、能立宗和比喻相联系。例如，像兔角和石女之子等完全不存在的事物，因为不存在，所以没有原因，同样，心和声音的最后刹那的坏灭，已经坏灭而消失的事物，也因为不存在，所以没有原因，因此，通过后推论，说心和声音的最后刹那坏灭的原因是法和非法，那是不合理的。现在，为了表明法和非法不是坏灭的原因，说“心和声音的最后刹那的坏灭，不具有不可见者的作者，因为是坏灭的，例如心、声音和火焰的最初一样”，这是为了进行后推论。也将这些按照顺序与有法、所立宗、能立宗和比喻相联系。例如，心、声音和火焰的最初，因为是坏灭的，所以不具有不可见者的作者，同样，心和声音的最后刹那的坏灭，也因为是坏灭的，所以不具有不可见者的作者。因此，通过后推论，说心和声音的最后刹那坏灭的原因是法和非法，那是不合理的。这里，如果对方说，雪、盐、火和冰雹的撞击，使花、树、果实和瓶
English
The non-Buddhist Samkhya school believes that the destruction of the last moment of mind and sound is because it possesses an invisible agent, which is dharma and non-dharma, and the author of things beyond the senses. Therefore, the cause of the destruction of the last moment of mind and sound is dharma and non-dharma, so destruction has a cause, that's what they say. In order to answer what they said, it is explained here that it is unreasonable, etc., thereby showing that destruction has no cause, and dharma and non-dharma are not the cause of destruction. Among them, first, in order to show that destruction has no cause, it is said, "Things that have been destroyed and disappeared have no cause, because they have disappeared, just like things that do not exist at all," this is for the purpose of retrogressive inference. These are related in order to the subject, the proposition, the reason, and the example. For example, things that do not exist at all, such as rabbit horns and the children of barren women, have no cause because they do not exist. Similarly, the destruction of the last moment of mind and sound, things that have been destroyed and disappeared, also have no cause because they do not exist. Therefore, through retrogressive inference, it is unreasonable to say that the cause of the destruction of the last moment of mind and sound is dharma and non-dharma. Now, in order to show that dharma and non-dharma are not the cause of destruction, it is said, "The destruction of the last moment of mind and sound does not possess the author of the invisible, because it is destruction, like the first of mind, sound, and flame," this is for the purpose of retrogressive inference. These are also related in order to the subject, the proposition, the reason, and the example. For example, the first of mind, sound, and flame does not possess the author of the invisible because it is destruction. Similarly, the destruction of the last moment of mind and sound also does not possess the author of the invisible because it is destruction. Therefore, through retrogressive inference, it is unreasonable to say that the cause of the destruction of the last moment of mind and sound is dharma and non-dharma. Here, if the other party says that the impact of snow, salt, fire, and hail causes flowers, trees, fruits, and vases