Tibetan
་དག་ན་རེ་ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་པ་དག་རང་གི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པས་འདིར་རང་གི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་ཚུལ་དུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་དག་ནི་གྲངས་ཅན་དག་ལས་གཞན་དག་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང༌། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་པ། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གྲངས་ཅན་དག་གི་སྒྲུབ་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང་རང་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསལ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་འདིར་གྲངས་ཅན་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། ཧ་ཅང་རིང་བ་དང་ཧ་ཅང་ཉེ་བ་དང་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང༌། ཡིད་ངེས་པར་མི་གནས་པ་དང་ཆ་ཕྲ་བ་དང་བསྒྲིབས་པ་དང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་འདྲ་བ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་དག་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལན་འདེབས་ཤིང་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པ་གཉི་གར་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་མ་བརྟགས
Chinese
那些人说，如果佛教徒说“因为自己的论证无法被把握”，那么，如果说“因为不是现量的把握，所以仅仅通过现量无法把握”这个具有特殊性的论证，也会变成论证的意义不确定的过失，为了完全避免那个过失，这里说“因为自己的论证无法被把握”，如果理解论证的意义为“因为在现量、比量和一切量的一切形式中都无法把握”，那么仍然存在意义未成立的过失。例如，种子等本身，果实、幼芽等以能力的方式先前存在，因为可以通过比量来把握。暂时，那些人说，除了数论派之外，中观派的论证“因为无法被把握”是不确定的和未成立的。这是他们所说的话。第六十五品。为了回答他们所说的话，通过解释来驳斥数论派的观点，并消除自己论证的不确定性和未成立的过失，在这里，因为仅仅是无法把握，所以必须确定地把握，因此，在名言上，对于处于非常遥远的地方等等，不是不确定性。在胜义谛上，则说“因为处于非常遥远的地方等事物未成立”。这样，先前在这里驳斥了数论派的一些观点，即如果存在非常遥远、非常接近、感官衰弱、心意不确定、微小、被遮蔽、被压倒、相似、混合等成为把握的障碍，那么即使存在的事物也无法被把握，因此存在论证不确定性的过失。为了回答这个问题，表明中观派的论证“因为无法被把握”在名言和胜义谛上都没有不确定性的过失。对此，暂时在名言上，因为我们的论证是“因为仅仅是无法把握”，所以必须确定地把握，因此不区分是现量还是比量。
English
Those people say that if Buddhists say, "Because their own arguments cannot be grasped," then, if they say the argument with specificity, "Because it is not a direct perception, it cannot be grasped by direct perception alone," it will also become the fault of the meaning of the argument being uncertain. In order to completely avoid that fault, here it is said, "Because their own arguments cannot be grasped." If the meaning of the argument is understood as "Because it cannot be grasped in all forms of direct perception, inference, and all valid means," then there is still the fault of the meaning not being established. For example, seeds themselves, fruits, sprouts, etc., exist in the manner of potentiality beforehand, because they can be grasped by inference. For the time being, those people say that, apart from the Samkhya school, the Madhyamika's argument "Because it cannot be grasped" is uncertain and unestablished. This is what they say. Sixty-fifth fascicle. In order to answer what they said, by explaining to refute the views of the Samkhya school and eliminate the faults of uncertainty and unestablishment of their own arguments, here, because it is only ungraspable, it must be grasped with certainty, therefore, in conventional terms, it is not uncertain for those who are located in very distant places, etc. In the ultimate truth, it is said, "Because things that are located in very distant places, etc., are not established." In this way, some of the views of the Samkhya school were previously refuted here, that is, if there are obstacles to grasping such as being very far away, very close, impaired senses, uncertain mind, subtle, obscured, overwhelmed, similar, mixed, etc., then even existing things cannot be grasped, therefore there is the fault of the argument being uncertain. In order to answer this question, it is shown that the Madhyamika's argument "Because it cannot be grasped" has no fault of uncertainty in either conventional or ultimate truth. In this regard, temporarily in conventional terms, because our argument is "Because it is only ungraspable," it must be grasped with certainty, therefore it does not distinguish between direct perception or inference.
Tibetan
་པས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་ཚུལ་དུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། གྲངས་ཅན་དག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང༌། དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ་བ་ན་གནས་ཀྱང་དམིགས་པར་མཐོང་བས། དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བྱ་དང་མིག་སྨན་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ན། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་ན་ དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་མི་དམིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ཕྱིར་དང་ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་དེ་དག་གིས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་པའི་ཚད་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་གྲངས་ཅན་དག་ལས་གཞན་དག་སྐྱོན་གཞན་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་དུ
Chinese
因此，对于种子等集合本身，果实幼芽等以能力的方式先前存在是不应承认的。因为对于它来说，仅仅因为不可把握的缘故而被确定，由于没有像以现量不可把握的相违品以比量把握的情况，所以不是不定。数论派的“事物存在却不可见，因为非常远”以及“因为非常近”等等本身也是不定，因此它们不能成立我的理由是不定的。例如，太阳等虽然位于非常遥远的地方，但却可见，气味和味道等虽然位于非常近的地方，但也可见。因此，为什么仅仅因为非常远，或者非常近，就像有鸟和眼药却不可见一样，种子等集合本身，果实幼芽等存在却不可见，就变成不存在呢？或者，如果因为非常远，或者非常近，那么就像太阳等，气味和味道等存在就可见一样，种子等集合本身，果实幼芽等存在就应该可见，在可见的情况下却不可见，因此变成不存在是不确定的，因此，你们的理由“因为非常远”和“因为非常近”等等不定，不能成立我的理由“因为不可把握的缘故”是不定的，因此我的理由不是不定。究竟而言，你们的理由“位于非常遥远的地方”等事物没有成立，因此我的理由“因为不可把握的缘故”的相违品不存在，因此我的理由不是不定。快乐、痛苦和愚痴的自性等自性量也没有成立，因此理由的意义没有成立。以前数论派以外的其他派别这样说了其他的过失：不可把握的缘故的理由，那是什么意义？如果以现量可
English
Therefore, for the collection of seeds and so on, the fruit sprout and so on existing in the manner of potentiality should not be acknowledged. Because for it, just because of being unapprehendable, it is determined that since there is no case like apprehending the contradictory of what is unapprehendable by direct perception through inference, it is not uncertain. The Samkhya's "things exist but are invisible, because they are very far" and "because they are very near" etc. are themselves uncertain, therefore they cannot establish that my reason is uncertain. For example, although the sun and so on are located very far away, they are visible, and although smells and tastes and so on are located very near, they are also visible. Therefore, why is it that just because it is very far, or very near, just like having birds and eye medicine but being invisible, the collection of seeds and so on, the fruit sprout and so on exist but are invisible, and thus become non-existent? Or, if because it is very far, or very near, then just like the sun and so on, smells and tastes and so on exist and are visible, the collection of seeds and so on, the fruit sprout and so on should be visible, but in the case of being visible, they are invisible, therefore it is uncertain that they become non-existent, therefore, your reasons "because it is very far" and "because it is very near" etc. are uncertain, and cannot establish that my reason "because of being unapprehendable" is uncertain, therefore my reason is not uncertain. Ultimately, your reason "located very far away" etc. are not established, therefore the contradictory of my reason "because of being unapprehendable" does not exist, therefore my reason is not uncertain. The nature of happiness, suffering, and ignorance, etc., the measures of nature, are also not established, therefore the meaning of the reason is not established. Previously, other schools besides the Samkhya said other faults like this: the reason of being unapprehendable, what is its meaning? If by direct perception