Tibetan
ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་སེམས་ནི་རྣམ་ལྡོག་ཅིང༌། །བདག་མེད་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་ བུ་སྟེ་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ལོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དགག་པ་ཙམ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་རྣམས་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཁམས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྟ་བའི་སྐབས་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཁམས་རྣམས་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དོན་དམ་པར་ཁམས་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བས་ཁམས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྟོག་གེ་སྐམ་པོའི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ཉི་ཚེས་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ པ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་
Chinese
何时世间非有，非无，亦非有无可见时，心即转变，亦能证悟无我。如是所说，如是，何时见诸如色等境，既非实有，亦非实无，亦非有无之时，则无颠倒执著之分别念，故阿赖耶识转位，证悟所谓法无我之真实性。如是说。故，遮遣有与无，仅此而已，名曰中道，二者之间，一无所有。如是，圣大宝积经光明守护品中云：光明守护，所谓有，此乃一边。所谓无，此亦一边。如是等等所说，亦即显示彼之可信经文之依据。于此，善加辨别之义，乃是地等诸界，为显示其有，故立宗，以其为体性之故，如是安立，以彼之过失而宣说诸界自性本空，如是宣说，乃是总结与量之果。于此界观察之善加辨别之时，视善加辨别之义为量之果者，乃是彼等外道，为显示诸界实有之先立宗，实则诸界唯有，以彼等之体性存在之故，如是等等安立，以彼等之立宗之过失而宣说诸界自性本空。为显示诸界本空有何功德，及为遣除他人谓此显示诸界本空，仅是干枯思辨之论典，故于此亦当以可信经文之依据而成立之。故于圣梵天殊胜心请问经中云：内部之地界为何，外部之地界为何，此乃二者不二之义。彼亦如来以智慧与智，不二与无别，及体性一者，此乃体性
English
When the world is neither existent nor non-existent, nor both existent and non-existent, the mind transforms, and one realizes selflessness. As it is said, when one sees objects such as form, which are neither truly existent, nor truly non-existent, nor both existent and non-existent, then there is no conceptual thought of inverted clinging, therefore the Alaya-vijnana transforms its position, and one realizes the very reality of what is called the selflessness of phenomena. Thus it is said. Therefore, merely refuting existence and non-existence is called the Middle Way, and there is nothing between the two. Similarly, in the chapter of Light Protector in the Great Treasure Trove Sutra, it says: Light Protector, the so-called existence is one extreme. The so-called non-existence is also one extreme. As it is said and so on, it also shows the source of the trustworthy scriptures. Here, the meaning of the well-discerned is that the elements such as earth are established to show their existence, because they are of the nature of reason. By pointing out the faults of such establishments, it is shown that the elements are empty of their own nature. This is the conclusion and the result of valid cognition. When examining the well-discerned elements, regarding the meaning of the well-discerned as the result of valid cognition, it is the prior establishment of those heretics to show that the elements are truly existent. In fact, the elements are only existent, because their nature exists. Such establishments, by pointing out the faults of their establishment, it is shown that the elements are empty of their own nature. In order to show what merit there is in showing that the elements are empty, and to dispel others who say that this showing that the elements are empty is only a dry speculative treatise, it should also be established here by the source of trustworthy scriptures. Therefore, in the Sutra Requested by Brahma Visesacitta, it says: What is the internal earth element, and what is the external earth element, this is the meaning of non-duality between the two. The Tathagata also knows with wisdom and knowledge, non-duality and non-difference, and one nature, this is the nature.
Tibetan
མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔར་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། བུ་མོ་ཁམས་དག་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། བུ་མོས་སྨྲས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བསྐལ་བས་བསྲེགས་པ་ན་ཐལ་བ་ཡང་མེད་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚིག་གི་དོན་ཀྱང་སྔར་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་ཅི་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེའི་མཐའ་གཞན་དག་ལས་གཟུགས་མེད་པ་དང༌། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང༌། གནས་པ་མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ཆོས་གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་འགའ་ཡང་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ
Chinese
因此，（佛陀）所说的“无有而现证圆满正等觉”之语的意义成立，并且，这个可信的依据也证实了诸界是空性。其词句的意义如前在分析生处时所说。无论是同一性还是差异性，凡是无法确定的，那就是般若波罗蜜多。同样，在《圣妙吉祥游戏经》中说：“女儿，应如何看待诸界？”女儿说：“妙吉祥，就像三千世界被劫火焚烧时，连灰烬也不存在一样。”这段话的意义也成立，并且，这个可信的依据也证实了诸界是空性。其词句的意义也如前在分析生处时所说，即对于内外诸界，凡是无法确定任何东西的，那就是般若波罗蜜多。同样，在其他经典中说：“对于无色、不可指示、无住、无显现、无分别识之物，不应执着。”这段话的意义也成立，并且，这个可信的依据也证实了诸界是空性。其中，“无色”是指非色法。“不可指示”是指无法指示。“无住”是指没有身体和住所。“无显现”是指不显现为对境。“无分别识”是指眼等分别识无法把握。即一个词的意义解释另一个词，不应执着于这个是胜义谛的真理，这也是般若波罗蜜多。同样，在薄伽梵母般若波罗蜜多经中说：“夏瓦蒂之子，一切法都是无染的自性，任何法是什么的自性，那就是它的无自性，因此，任何法都不会为了确立自性而安住。”这段话的意义也成立，并且，这个可信的依据也证实了诸界是空
English
Therefore, the meaning of the statement "Enlightened perfectly and completely without existence" is established, and this reliable source also proves that the realms are emptiness. The meaning of its words is as explained earlier in the context of analyzing the sense bases. Whatever is impossible to ascertain, whether it is sameness or difference, that is Prajñāpāramitā. Similarly, in the Sutra of the Play of Mañjuśrī, it says: "Daughter, how should the realms be viewed?" The daughter said: "Mañjuśrī, it is like when the three thousand worlds are burned by the fire of the eon, even ashes do not exist." The meaning of this passage is also established, and this reliable source also proves that the realms are emptiness. The meaning of its words is also as explained earlier in the context of analyzing the sense bases, that is, whatever is impossible to ascertain anything in the internal and external realms, that is Prajñāpāramitā. Similarly, in other sutras, it says: "One should not be attached to what is formless, un-indicatable, without dwelling, without appearance, and without consciousness." The meaning of this passage is also established, and this reliable source also proves that the realms are emptiness. Among them, "formless" means non-form. "Un-indicatable" means impossible to indicate. "Without dwelling" means without body and abode. "Without appearance" means not appearing as an object. "Without consciousness" means that the discriminating consciousness of the eye, etc., cannot grasp it. That is, the meaning of one word explains another word, and one should not be attached to this truth that is the ultimate truth, and this is also Prajñāpāramitā. Similarly, in the Bhagavati Prajñāpāramitā Sutra, it says: "Son of Sharadvati, all dharmas are of the nature of non-attachment, and whatever dharma is the nature of something, that is its non-nature, therefore, no dharma abides closely in order to establish a nature." The meaning of this passage is also established, and this reliable source also proves that the realms are emp