Tibetan
རྗེས་སུ་བཟླས་པས། མེད་དམ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང༌། །རྒྱུ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར། །ཡོད་ན་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི། །འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མ་ཡིན། །རྐུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བས། གཟུགས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས། དེ་ནི་ཐ་ཆད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཐད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི། །འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མ་ཡིན། །མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་བླངས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་དང་མཚུངས་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་གཟུགས་གང་གིས་རང་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་བླངས་ཤིང་རང་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས། དེ་ཡང་ཐ་ཆད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཐད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ། དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག །འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། གཟུགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་འཐད་པ་དང༌། རྒྱུ་མེད་པའི་གཟུགས་ནི་འཐད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་མེད་པ་ལ་བརྟག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་ཅི་ལྟ་བུས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་ཟག་ཅི་ལྟ་བུས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལེགས་པར་བྲལ་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་མིག་ཡང་དག་པར་བྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་གང་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལེགས་པར་བྲལ་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་མིག་ཡང་དག་པར་བྱེ་བས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་དང༌། རྒྱུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བུ་མ་བཙས་པའི་རྨི་ལམ་ན་བུའི་གཟུགས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་སད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་དམུས་ལོང་མ་བུ་བཙས་མ་མྱོང་བ་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་རྨི་ལམ་ན་རང་གི་བུ་བཙས་པ་དང་མིག་མཐོང་བ་རྨིས་ནས་རང་གི་བུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཐའ་ཡས་པའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་གཉིད་སད་པའི་དུས་ན་རང་གི་བུ་བཙས་པ་ཡང་མེད་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡང་མེད་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པ་འཁོར་བ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བ་སླང་པའི་བློ་ལ་གཟུགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་དང༌། རྒྱུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མཐོང་བ་ལས་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་
Chinese
随后复述说：对于无或有的色，因是不合理的，如果无，又成为什么的因？如果有，因又做什么？应知这是为了驳斥而说的。说无因论者说唯有无因，为了驳斥他们而说：无因的色，是不合理的，不是合理的。因为甚至在世俗中也不承认它。应如此理解。意思是说，世间顺世论者等说无因论者说，一切事物都唯从无因而生，所以色也唯从无因而生。为了驳斥他们，导师说：这上半偈颂是为了说明，无因的宗派，甚至在世俗中也不被承认。应如此理解。因为那是绝对的虚无，所以是不合理的，不是合理的，这是再三确定地说明的。或者，分别说部的人说，未来的色也是存在的。为了驳斥他们而说：无因的色，是不合理的，不是合理的。没有取得未来出生的因，没有获得自体的实物，所以在名言中也不能成立存在。应如此理解。意思是说，声闻分别说部的一切有部的人说，一切事物在一切时都是存在的，所以未来的色也是存在的。因此，他们也和说无因论者相同，为了驳斥他们，导师也说了这上半偈颂。未来的色没有取得自己的出生的因，因为没有取得自己的出生的因，所以没有获得自体的实物，那在世俗的名言中也是绝对不存在的，所以不能成立存在。应如此理解。那也是绝对的虚无，所以是不合理的，不是合理的，这是再三确定地说明的。因为如此，四大种和四大种所变的色，在一切情况下都不能……
English
Then, repeating, it says: For form that is non-existent or existent, cause is not reasonable, for if non-existent, what would it become the cause of? If existent, what would cause do? It should be understood that this is said for the purpose of refuting. Those who assert causelessness say that it is only causeless, and for the sake of refuting them, it is said: Forms that are causeless, are not reasonable, not reasonable. Because even in conventional terms, it is not admitted. It should be understood thus. It means that the worldly Lokayatas and others who assert causelessness say that all things arise only from causelessness, so form also arises only from causelessness. In order to refute them, the teacher said: This upper half-verse is to explain that the tenet of causelessness is not admitted even in conventional terms. It should be understood thus. Because that is absolute nothingness, it is unreasonable, not reasonable, this is explained by repeatedly affirming it. Or, the Vaibhashikas say that future form also exists. For the sake of refuting them, it is said: Forms that are causeless, are not reasonable, not reasonable. Not having taken the cause of future birth, not having obtained the entity of oneself, therefore, even in name, existence cannot be established. It should be understood thus. It means that all the Sarvastivadins of the Shravaka Vaibhashikas say that all things exist at all times, so future form also exists. Therefore, they are also the same as those who assert causelessness, and in order to refute them, the teacher also said this upper half-verse. The future form has not taken the cause of its own birth, and because it has not taken the cause of its own birth, it has not obtained the entity of itself, and that is absolutely non-existent even in conventional terms, so existence cannot be established. It should be understood thus. That is also absolute nothingness, so it is unreasonable, not reasonable, this is explained by repeatedly affirming it. Because of this, the form of the nature of the four great elements and that which is transformed from the four great elements, in all ways cannot...
Chinese
不应理。因此，对于色之分别念，任何也不应分别。名为何故，若非色之因，则色不成为所缘，且对于色之有与无，色之因亦不应理，无因之色，实不应理，以其非为应理之故，因此，对于色之分别念，任何也不应分别，如是，对于无处所者，不应理分别之故。何种补特伽罗不应分别色之分别念耶？对此，略为显示何种补特伽罗不应分别之故，说“智者于法性如实不分别，欲证悟者，以正确智慧之眼善加开显”，谓欲证悟法性如实不分别之智者菩萨，以无所缘之义，如实于境，以无所缘之方式，以正确智慧之眼善加开显，则不应分别。为显示对于何等色之分别念不应分别之故，说“色为实有，及异于因，及非异于因，及彼等，颜色与形状之差别等，众多境之分别念”。为显示彼等色之分别念为何等之故，说“如未生子之梦中，见子之色与行为等境而醒来”。譬如，石女盲女未曾生子，且未曾见颜色与形状与行为等境之梦中，梦见自己生子且眼见，于自己之子，具足颜色与形状无量之色而作分别，且于行为等境受用众多而作分别，于醒来之时，知自己未生子，亦未以眼见，亦无分别，如是，稚童于轮回中，以颠倒错乱之意乐，对于色为实有，及异于因，及非异于因等境之分别念见之，于何时法性如
English
It is not reasonable. Therefore, one should not discriminate any conceptualization of form. What is the reason for saying that? If it is not the cause of form, then form will not become an object of perception. And for the existence and non-existence of form, the cause of form is also not reasonable. Form without a cause is indeed not reasonable, because it is not reasonable. Therefore, one should not discriminate any conceptualization of form, because it is not reasonable to discriminate what has no place. What kind of person should not discriminate the conceptualization of form? In this regard, in order to briefly show what kind of person should not discriminate, it is said, "The wise do not truly discriminate the Dharma-nature, those who wish to realize it, should properly open the eye of correct wisdom." It means that a wise Bodhisattva who wishes to realize the Dharma-nature as it is without discrimination, with the meaning of no object of perception, truly towards the object, in the manner of no object of perception, should properly open the eye of correct wisdom, and then should not discriminate. In order to show which conceptualizations of form should not be discriminated, it is said, "Form is truly existent, and different from the cause, and not different from the cause, and those, the differences of color and shape, etc., many conceptualizations of objects." In order to show what those conceptualizations of form are like, it is said, "Like waking up from a dream of an unborn child, seeing the child's form and behavior, etc." For example, in the dream of a barren blind woman who has never given birth to a child, and has never seen objects such as color, shape, and behavior, she dreams of giving birth to her own child and seeing with her eyes, and discriminates her own child, who is endowed with limitless forms of color and shape, and discriminates many enjoyments in objects such as behavior. When she wakes up, she knows that she has not given birth to a child, nor has she seen with her eyes, nor has she discriminated. Likewise, a child in samsara, with a reversed and confused intention, sees the conceptualizations of objects such as form being truly existent, and different from the cause, and not different from the cause, etc. When the Dharma-nature is like