Tibetan
ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ ན་འདིས་གཟུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དཔེ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཏེ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་མ་བཟུང་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་མེད་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ནི་དངོས་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་དོན་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དག་ཉེ་བར་སྦྱར་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ན་འདིས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དང་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་ན་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་སྣང་བར་བསྟན་ཏོ། །དཔེ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཏེ། དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ས་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མི་སྣང་ན་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྒྱུ་མི་སྣང་ན་དེ་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དམག་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུས་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དག་མ་བཟུང་ན་
Chinese
若非其因，色则不可见。如是，于以因为缘之色作观察之时，若如是，则此以色之所立之法，唯是地等之聚集；若色之能立之法，不取其自因，则显示彼之识无有。譬如依彼，如军队与森林等。此处之后，推度乃是，胜义中色非实有，以不取其自因，则彼之识无有之故。此处何者不取其自因，则彼之识无有，彼则非实有，譬如军队等。如是，色亦不取其自因地等，以无有色之识，故非实有。又，有余结合之道，胜义中色之识，非是事物实有之境，以是识之故，譬如森林等之识。又，有余结合之道，胜义中名为色之声，非是词义实有之境，以是声之故，譬如军队等之声。识与心所亦以所立与同类之故，如是应遮遣，以非不定因之故，如是，以将所立与能立之法相连，而广说推度，如是，此处，若非名为色，色之因亦不显现。如是，于观察生色之时，若如是，则此以生色之所立之法，唯是色等之聚集，若生色之能立之法，色等不显现，则显示地等亦不显现。譬如依彼，如军队与森林等。此处之后，推度乃是，应知胜义中地非实有，以彼之因不显现，则彼不显现之故。何者因不显现，则彼不显现，彼则胜义中非实有，譬如军队等。如是，时亦不取其自因，如窄与形等，
English
If not for its cause, color cannot be seen. Thus, when observing color based on its cause, if it is so, then this, with the dharma to be established of color, is merely an aggregation of earth and so on; if the dharma that establishes color does not take its own cause, then it shows that there is no awareness of it. For example, depending on that, like armies and forests, and so on. Here, the subsequent inference is that, in the ultimate sense, color is not substantially existent, because if it does not take its own cause, then there is no awareness of it. Here, whatever does not take its own cause, then there is no awareness of it, that is not substantially existent, like armies and so on. Likewise, color also does not take its own cause, earth and so on, because there is no awareness of color, therefore it is not substantially existent. Furthermore, there is another way of connecting, in the ultimate sense, the awareness of color is not an object of substantially existent things, because it is awareness, like the awareness of forests and so on. Furthermore, there is another way of connecting, in the ultimate sense, the sound called color is not an object of substantially existent meaning of words, because it is sound, like the sound of armies and so on. Consciousness and mental factors should also be negated in the same way because they are of the same kind as what is to be established, therefore it is not an uncertain reason. Thus, by connecting what is to be established with the establishing dharma, and extensively explaining the inference, in the same way, here, if not for what is called color, the cause of color also does not appear. Thus, when observing arising color, if it is so, then this, with the dharma to be established of arising color, is merely an aggregation of color and so on, if the dharma that establishes arising color, color and so on, does not appear, then it shows that earth and so on also do not appear. For example, depending on that, like armies and forests, and so on. Here, the subsequent inference is that one should know that in the ultimate sense, earth is not substantially existent, because if its cause does not appear, then it does not appear. Whatever cause does not appear, then that does not appear, that is not substantially existent in the ultimate sense, like armies and so on. Likewise, time also does not take its own cause, like narrowness and shape, and so on.
Tibetan
སའི་བློ་མེད་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་སའི་བློ་ནི་དངོས་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་དོན་དམ་པར་ས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ནི་ཚིག་གི་དོན་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དག་ཉེ་བར་སྦྱར་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་གཟུགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བཤད་པས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བཤད་པས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པར་བཤད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འོག་ནས་ཕྲད་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བཤད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོ་མ་ཡང་ཞོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འམ་ཞོ་ཡང་འོ་མ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོན་ན་འོ་མ་ཡང་ཞོ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཞོ་ཡང་འོ་མ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཅིག་པ་ཉི
Chinese
因为没有地的智慧，所以不是实有。或者还有其他的论证方式：实际上，地的智慧不是以实有的事物为对境，因为是智慧的缘故，譬如森林等等的智慧一样。或者还有其他的论证方式：实际上，名为“地”的声音，不是以词义实有的事物为对境，因为是声音的缘故，譬如军队等等的声音一样。对于识和心所，也应当以相同的方式进行遮破，因为与需要成立的事物是同类的缘故，因此不是不定因。应当将需要成立的事物和成立的法紧密结合，详细阐述推论。如果像色等不是其他，那么地等也不是色等其他，这句话的意思是：如果作为因的色地等不是其他，那么以否定不存在的方式进行阐述，地等与作为因的色等是一体的，这样没有以否定的方式进行阐述；同样，地等与作为因的色不是其他，那么以否定不存在的方式进行阐述，地等与作为因的色是一体的，这样也没有以否定的方式进行阐述，这是最后要说的话。为什么说不是其他就表示是一体呢？因此，下面说“因为也要遮破不是其他”，因为从下面相遇的观察的分别的章节中，也将要遮破一体。如果说不是其他就变成一体，那有什么过失呢？因此，下面说“因为不是其他，牛奶也会变成酸奶，或者酸奶也会变成牛奶，这样是不行的”，如果说是一体，那么牛奶也会和酸奶一体，酸奶也会和牛奶一体，这样就会有过失，这样是不行的。因为那样是不希望的，因此，遮破不是其他，并不是要成立一体。这样，既不是其他，也不是一
English
Because there is no wisdom of earth, it is not substantially existent. Or there is another way of reasoning: In reality, the wisdom of earth is not an object with substantially existent things, because it is wisdom, like the wisdom of forests and so on. Or there is another way of reasoning: In reality, the sound called "earth" is not an object with the meaning of words being substantially existent, because it is a sound, like the sound of armies and so on. Consciousness and mental factors should also be refuted in the same way, because they are of the same kind as the things that need to be established, therefore it is not an uncertain reason. The things that need to be established and the established dharmas should be closely combined, and the inference should be elaborated in detail. If things like form are not other, then things like earth are also not other than form, which means: if the form and earth, etc., which are the cause, are not other, then by explaining in a way that denies non-existence, earth and so on are one with the form and so on, which are the cause, and this is not explained in a way that denies it; similarly, earth and so on are not other than the form that is the cause, then by explaining in a way that denies non-existence, earth and so on are one with the form that is the cause, and this is also not explained in a way that denies it, this is the final word. Why does saying not other indicate being one? Therefore, it is said below, "Because it is also necessary to refute not other," because from the section on the analysis of encounters below, oneness will also be refuted. If saying not other becomes one, what is the fault? Therefore, it is said below, "Because not other, milk will also become yogurt, or yogurt will also become milk, which is not acceptable," if it is said to be one, then milk will also be one with yogurt, and yogurt will also be one with milk, which would be a fault, which is not acceptable. Because that is not desired, therefore, refuting not other does not establish oneness. Thus, it is neither other nor one.