Tibetan
་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་བུམ་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གང་ཞིག་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང༌། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པ་དག་ལ་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྟགས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་འདི་ལ་གཟུགས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས་དེ་ཡན་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ཟིན་ཏོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ། ད་ནི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་གཟུང་དུ་མེད་དེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་ནི་རྒྱུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །འདི་ལ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མི་སྣང་ཞིང་གཟུང་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཟུགས་མ་གཏོགས་པར་ཡང་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ནི་མི་འཐད་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདིར་ཡང་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་ན་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་སྣང་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་འདིས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ལ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མི་སྣང་ན་དེ་མི་སྣང་བ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་ན་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་དཔེ་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེའི་དབང་གིས་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་མི་སྣང་ན་དེ་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་རེ་ཞིག་སའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགག་པས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་ལ། ད་འདིར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།
Chinese
如果瓶子等事物坏了，就不会产生瓶子的想法，这就是世俗谛中存在的；如果土地等事物坏了，仍然会产生色的想法，这就是胜义谛中存在的。因此，如果中观宗的论证不成立，就不会有这种想法。有人说，这其中存在着没有矛盾和错误的损害。他们还说，这些论证的词句，也应按照次第，分别是：有法、所立之法、能立之法、不相似品之比喻、周遍和结论。为了回答他们所说的，这里的解释者说：那是不好的，因为没有随同。因为在自己的宗派中，为了成立中观宗的论证存在没有矛盾和错误的损害，而没有随同，所以这个责难是不好的。这样，暂时对以原因为基础的色进行了观察。之前曾说过，色如果简略归纳，有两种：四大所造色和四大。到此为止，已经观察完四大所造色是无自性的。第三十一品。现在将就四大来讲述，等等，以此来显示四大也是无自性的。这里，先提出前一种观点：以原因为基础的色是存在的，因为有它的原因。如果这里不存在，就不会有原因，例如虚空中的花朵。以原因为基础的色具有原因等等，因此，以原因为基础的色是存在的。如果有人这样说，那么，这些也应按照次第，分别是：有法、所立之法、能立之法、不相似品之比喻、周遍和结论。为了回答他们所说的，这里的解释者说，因此宣说：除了色之外，色的原因也是不合理的。对于以原因为基础的色
English
If things like pots are broken, the thought of a pot will not arise, which exists in conventional truth; if things like earth are broken, the thought of form will still arise, which exists in ultimate truth. Therefore, if the Madhyamaka's argument is not established, this thought will not exist. Some say that there is damage without contradiction and error in this. They also say that these words of argument should also be arranged in order as: subject, proposition, reason, example of dissimilar class, pervasion, and conclusion. In order to answer what they said, the commentator here says: That is not good, because there is no concomitance. Because in one's own sect, in order to establish that the Madhyamaka's argument has damage without contradiction and error, there is no concomitance, so this accusation is not good. Thus, for the time being, the form based on the cause has been examined. It was previously said that if form is briefly summarized, there are two types: the form of the four elements and the form derived from the four elements. Up to this point, it has been examined that the form derived from the four elements is without self-nature. Thirty-first chapter. Now, we will discuss the four elements, etc., to show that the four elements are also without self-nature. Here, the previous view is first put forward: the form based on the cause exists, because it has its cause. If it does not exist here, there will be no cause, such as flowers in the sky. The form based on the cause has causes, etc., therefore, the form based on the cause exists. If someone says this, then these should also be arranged in order as: subject, proposition, reason, example of dissimilar class, pervasion, and conclusion. In order to answer what they said, the commentator here says, therefore it is declared: Apart from form, the cause of form is also unreasonable. For the form based on the cause
Chinese
说，色的体性是色，除了声、香、味、触之外，色的因等也不显现且不可执取。说： 除了色之外，这个是色的因，这样的也不显现。色已说为不合理，因此色不合理，色的因也不合理。此处，对于所要成立的生色之法，色等只是聚集，如果成立之法色等不显现，那么地等那些也不显现，这表明了这一点。在此，除了“色”之外，“色的因也不行”。这句偈颂的后半部分也表明了生的色无自性，所要成立的法不是实有，而是表明了色等只是聚集。成立之法是，如果它的因不显现，那么它就不显现，即如果色等不显现，那么地等那些也不显现。因此，凭借它，例子也显现，即为了成立生的色无自性，与成立之法相似的例子，凭借所要成立之法和成立之法，军队和森林等，对于哪些所要成立之法不是实有，以及成立之法的因不显现，那么它就不显现，这些是存在的，这显现了。对此，在这里暂时以地为例，说结合的词语，即结合说，通过遮止地，其余的也应该遮止。在这里，对方说，你们中观派已经承诺在胜义中色是不生的，现在在这里却成立色等只是聚集，这会损害自己的承诺。为了回答对方提出的这个先前的观点，这里通过解释说，因为仅仅是聚集在胜义中也不显示。我说，我在世俗中成立仅仅是聚集，但在胜义中不显示，因此没有损害自己的承诺。如果说，在世俗中显示仅仅是聚集有什么功德呢？
English
It is said that the nature of form is form, and apart from sound, smell, taste, and touch, the causes of form, etc., are also not manifest and cannot be grasped. It is said: Apart from form, this is the cause of form, such a thing is not manifest. Form has already been explained as unreasonable, so since form is unreasonable, the cause of form is also unreasonable. Here, for the dharma to be established as arising form, form, etc., are merely aggregates, and if the dharma to be established, form, etc., are not manifest, then earth, etc., are also not manifest, this is shown. Here, apart from "form," "the cause of form is also not valid." This latter half of the verse also shows that arising form is without self-nature, the dharma to be established is not substantially existent, but shows that form, etc., are merely aggregates. The dharma to be established is that if its cause is not manifest, then it is not manifest, i.e., if form, etc., are not manifest, then earth, etc., are also not manifest. Therefore, by virtue of it, examples also appear, i.e., in order to establish that arising form is without self-nature, examples similar to the dharma to be established, by virtue of the dharma to be established and the dharma to be established, armies and forests, etc., for which the dharma to be established is not substantially existent, and the cause of the dharma to be established is not manifest, then it is not manifest, these are existent, this appears. In this regard, here, taking earth as an example for the time being, say the words of combination, i.e., combine by saying that by negating earth, the rest should also be negated. Here, the opponents say, you Madhyamikas have promised that form is not produced in the ultimate sense, but now here you are establishing that form, etc., are merely aggregates, which will harm your own promise. In order to answer this previous view raised by the opponent, here, by explaining, it is said that because merely being an aggregate is not shown in the ultimate sense. I say, I establish merely being an aggregate in the conventional sense, but do not show it in the ultimate sense, therefore there is no harm to my own promise. If it is said, what is the merit of showing merely being an aggregate in the conventional sense?