Tibetan
་བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་བརྩམས་ན་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་བའི་གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་བརྩམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་ བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་ཏུ། ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སྔར་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་ཏུ་དེ་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་དེ་མི་བཟོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་ན་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོས་མ་བསྡུས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ནི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་
Chinese
第四品造（བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།），如此立誓之后，就进入了以因的意义为主导，因为遮破了界存在的与不一致方面的差别，所以造第四品，那么想要的意义就会成就。从经文下面出现的内容和结合的意义为主导，因为显示了蕴皆无自性的意义，所以说了第四品造（རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།）。检验蕴的第四品的经文下面出现的内容的意义是，蕴皆显示为无自性，因此，在此造第四品的时候，也进行解释，所以从经文下面出现的内容和结合的意义为主导，因为显示了蕴皆无自性的意义，所以说了第四品 造（བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།）。因为遮破了界存在的与不一致方面的差别，所以显示蕴皆无自性是它的结果。为了显示所说的界存在的与不一致方面的差别，所以在显示品之后紧接着说：“以见而听和嗅，感受和触及意，听者和所听等，应知如是分别说（ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །）。”因为这样说的缘故等等，以前面显示了检验界的第三品之后紧接着这样说的缘故，自己的宗派和分别说部不能忍受，因此自己的宗派说：“是这样说的。”要这样结合。因此，胜义谛中，界都是存在的，因为被蕴所摄的缘故等等，这样说，那些也依次结合为有法和所立之法，以及能立之法。此处，凡是不存在的，就不会被色等蕴所摄，例如虚空中的花一样，这是法不一致方面的例子。内部的界都有被蕴所摄，例如，十个有色界被色蕴所摄，法界与三个蕴
English
The fourth chapter is composed (བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།). After making such a vow, one enters into the meaning of the cause as the main guide. Because the difference between the existence of the realm and the inconsistent aspects is refuted, the fourth chapter is composed, so the desired meaning will be achieved. Taking the meaning of the content that appears below the text and the combination as the main guide, because the meaning of showing that the aggregates are all without self-nature is shown, it is said that the fourth chapter is composed (རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།). The meaning of the content that appears below the text of the fourth chapter of examining the aggregates is that the aggregates are all shown to be without self-nature. Therefore, when composing the fourth chapter here, an explanation is also made. Therefore, taking the meaning of the content that appears below the text and the combination as the main guide, because the meaning of showing that the aggregates are all without self-nature is shown, it is said that the fourth chapter is composed (བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།). Because the difference between the existence of the realm and the inconsistent aspects is refuted, showing that the aggregates are all without self-nature is its result. In order to show the difference between the existence of the realm and the inconsistent aspects that were mentioned, it is said immediately after the chapter is shown: "Hearing and smelling with sight, feeling and touching the mind, the hearer and what is heard, etc., should be known as such distinctions (ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །)." Because of saying this and so on, because it was said in this way immediately after the third chapter of examining the realm was shown earlier, one's own sect and the Vaibhashikas cannot bear it, so one's own sect says: "It is said in this way." This should be combined. Therefore, in the ultimate truth, the realms are all existent, because they are included in the aggregates, etc. Saying this, those are also combined in order as the subject, the object to be proven, and the means of proof. Here, whatever does not exist is not included in the aggregates of form, etc., for example, like a flower in the sky, this is an example of the inconsistent aspect of the dharma. The internal realms are all included in the aggregates, for example, the ten form realms are included in the form aggregate, and the dharma realm is with the three aggregates.
Tibetan
གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཕུང་པོས་མ་བསྡུས་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ གསུམ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པས་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། འདི་ལ་གཟུགས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ། །དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལའོ། །གཟུགས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སུ་འདུས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་མང་དུ་ཡོད་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་དང༌། རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། བསྟན་སླ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ལས་དང་པོར་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ
Chinese
說色蘊之一分所攝，意處為識蘊所攝，這是就近的結合。因此，如前所說的理由，真實而言，內部的諸處是存在的，這被稱為結論和量果。這是因為，如虛空之花等未被蘊所攝的那些，並非真實存在，而諸處是被蘊所攝的緣故，所以才是真實存在的。也就是說，有色的諸處，五根和五境，這十者為色蘊所攝。法處為受、想、行三蘊，以及色蘊中的一部分，非顯色所攝。意處為識蘊所攝，所以它們才是真實存在的。為了回答上述所說，注釋中這樣說道：在此，色總的來說有兩種，即所生色和能生色。由於時間等差別而各不相同的所有這些，都匯總為色蘊。這裡指的是《阿毗達磨論》。色總的來說有兩種，也就是顏色自性和形狀自性，或者可見的和不可見的。但那些也包含在所生和能生色中，因此這裡說了所生色和能生色這兩種。如果詳細區分，則有過去、未來和現在等時間的差別，有很多不同，簡而言之，所有這些簡略和詳細的區分都匯總為色蘊。對此，首先，因為對方認為眼等所攝是其理由，並且為了容易說明，所以從色開始思考，也就是說，在五蘊中，首先要說明色蘊本身是無自性的。
English
It is said that the aggregate of form is included by one part, and the mind-sphere is included by the aggregate of consciousness, which is an approximation. Therefore, as stated in the reason, in reality, the internal spheres are the only ones that exist, which is called the conclusion and the result of valid cognition. This is because those that are not included by the aggregates, such as sky flowers, do not truly exist, but the spheres are included by the aggregates, so they truly exist. That is, the colored spheres, the five sense faculties and the five objects, these ten are included by the aggregate of form. The dharma-sphere is included by the three aggregates of feeling, perception, and volition, and one part of the aggregate of form, the non-manifesting form. The mind-sphere is included by the aggregate of consciousness, so they are the only ones that truly exist. In response to what was said above, the commentary states: Here, form is generally of two kinds, namely, the form of the elements and the form derived from the elements. All those that are different due to differences in time, etc., are all summarized as the aggregate of form. "Here" refers to the Abhidharma treatise. Form is generally of two kinds, that is, the nature of color and the nature of shape, or the visible and the invisible. But those are also included in the form of the elements and the form derived from the elements, so here the two, the form of the elements and the form derived from the elements, are mentioned. If we divide them in detail, there are many differences due to differences in time such as past, future, and present, but in short, all these brief and detailed divisions are summarized as the aggregate of form. In this regard, first of all, because the other party believes that what is included by the eye, etc., is the reason, and in order to make it easy to explain, we should start thinking from form, that is, among the five aggregates, first of all, we should show that the aggregate of form itself is without self-nature.