Tibetan
་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མ་སྐྱེས་པ་དག་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་སྦྱར་མི་དགོས་པས། དེ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་དེས་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་དག་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ ཚིགས་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གློག་དང་ནགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁོ་བོས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་རུང་བས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁོ་བོས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིག
Chinese
并非不成立。对于虚空等非组合、非产生的事物，因为在名言中也未曾承认它们如兔角般存在，所以对于这些事物，也无需使用“因为由因和缘产生”这样的理由。即使这个理由对它们不遍及，也因为成立了无自性，所以并非不成立。即使对所有顺品不遍及，也因为对所要成立的事物没有错乱，如同立即产生的（事物）一样，这也是理由，并且因为未同时作为所立宗的品类，以及因为未将非组合的事物作为所立宗的品类，所以没有过失。也就是说，中观宗的理由“因为由因和缘产生”，虽然虚空等非组合的事物因为不是由因和缘产生，而对所有顺品不遍及，但也显示了理由的意义并非不成立。如何理解呢？在胜义中，为了成立内六处无自性，所使用的理由“因为由因和缘产生”，即使对虚空等非组合的事物不遍及，也因为成立了内六处无自性，对所要成立的事物没有错乱，所以这也是理由。例如，为了成立声音无常，所使用的理由“因为是新造的”，即使对闪电和森林之花等不遍及，也因为成立了声音无常，对所要成立的事物没有错乱，所以这也是理由，因此没有过失。此外，因为我未曾同时将内六处和外六处作为所立宗的品类，所以我为了在胜义中成立内六处无自性，所使用的理由“因为由因和缘产生”，即使对外六处等所有顺品不遍及，也因为可以作为理由，所以并非不成立，因此没有过失。此外，因为我未曾将虚空等非组合的事物作为所立宗的品类，所以我为了在胜义中成立内六处无自性，所使用的理由……
English
It is not unestablished. For uncompounded, unarisen things such as space, since it is not even nominally accepted that they exist like a rabbit's horn, there is no need to apply the reason "because it arises from causes and conditions" to them. Even if that reason does not pervade them, it is established that they are without inherent existence, so it is not unestablished. Even if it does not pervade all similar instances, it is still a valid reason because there is no confusion about what is to be established, just as with something that arises immediately, and because it is not simultaneously made into the subject, and because uncompounded things are not made into the subject, there is no fault. That is to say, the Madhyamika's reason, "because it arises from causes and conditions," although it does not pervade all similar instances because uncompounded things such as space do not arise from causes and conditions, it shows that the meaning of the reason is not unestablished. How so? In ultimate truth, the reason "because it arises from causes and conditions," which is used to establish that the internal sense bases are without inherent existence, even if it does not pervade uncompounded things such as space, it is still a valid reason because it establishes that the internal sense bases are without inherent existence, and there is no confusion about what is to be established. For example, the reason "because it is newly produced," which is used to establish that sound is impermanent, even if it does not pervade lightning and forest flowers, it is still a valid reason because it establishes that sound is impermanent, and there is no confusion about what is to be established, so there is no fault. Furthermore, because I have not simultaneously made the internal sense bases and the external sense bases into the subject, the reason "because it arises from causes and conditions," which I use to establish that the internal sense bases are without inherent existence in ultimate truth, even if it does not pervade all similar instances such as the external sense bases, it is still valid as a reason, so it is not unestablished, therefore there is no fault. Furthermore, because I have not made uncompounded things such as space into the subject, the reason that I use to establish that the internal sense bases are without inherent existence in ultimate truth...
Tibetan
ས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་རུང་བས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །ད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྟགས་ན་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བར་འདོད་ནས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པར་བརྟགས་ན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་བཟློག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བྱས་པ་ཉིད་དང༌། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བར་འདོད་ནས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་དེ་གང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་གཞན་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་བཟློག་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཅི་ཞེ་ན། བྱས་པ་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་བྱས་པ་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག
Chinese
之所以说“由地界和因缘所生”，即使不能遍及虚空等非和合之事物，但作为理由是合理的，因此没有不成立的过失。现在，即使考察不相顺品，也由于与此相反，想要以顺品之法的力量来论述比量，因此说了“解释”等。这里，即使考察了无自性的不相顺品具有一个自性，也由于与不相顺品相反，以成立无自性的顺品之法，即“所作性”和“具有依赖性”的力量，想要论述诸法无自性之比量，因此解释了这句偈颂的一半。与无自性不相顺品之自性相应的道理是什么呢？显示了非造作和不依赖于他者是自性的道理。为了显示其自性，颂曰： 自性非造作， 不依赖于他。 非造作是因为不是由因和缘所造作的缘故。不依赖于他者，是因为不依赖于依仗特殊言说的他者的缘故。说了这些，就显示了不相顺品的差别。现在，为了显示与不相顺品相反的顺品之法，内部的诸法不是那样非造作和不依赖于他者，而是什么呢？说了是所作性和具有依赖性。由此显示了与不相顺品相反的顺品之自性。这显示了事物的法是所作性和具有依赖性，也就是说，在显示顺品之法的时候，这显示了作为成立诸法无自性的理由，即非所作性和具有依赖性。因此，比量在胜义中是内部的诸法无自性，因为是所作的缘故，并且因为依赖于依仗特殊言说，譬如幻术师所变现的人等。
English
The reason for saying "because it arises from earth element and conditions" is that even if it does not pervade all non-composite things such as space, it is reasonable as a reason, so there is no fault of non-establishment. Now, even if we examine the dissimilar class, because it is the opposite of this, we want to discuss inference by the power of the dharma of the similar class, so we say "explanation," etc. Here, even if we examine that the dissimilar class of no-self-nature has one self-nature, because it is the opposite of the dissimilar class, by the power of the dharma of the similar class that establishes no-self-nature, namely "the nature of being made" and "the nature of having dependence," we want to discuss the inference that all phenomena are without self-nature, so we explain half of this verse. What is the reason that corresponds to the self-nature of the dissimilar class of no-self-nature? It shows that non-artificiality and non-reliance on others are the reasons for self-nature. To show its self-nature, the verse says: Self-nature is non-artificial, It does not depend on others. Non-artificiality is because it is not made by causes and conditions. Non-reliance on others is because it does not rely on others who rely on special speech. Having said these, it shows the difference of the dissimilar class. Now, in order to show the dharma of the similar class that is the opposite of the dissimilar class, the internal phenomena are not so non-artificial and non-reliant on others, but what are they? It is said that it is the nature of being made and the nature of having dependence. This shows the self-nature of the similar class that is the opposite of the dissimilar class. This shows that the dharma of things is the nature of being made and the nature of having dependence, that is to say, when showing the dharma of the similar class, this shows that the reason for establishing that all phenomena are without self-nature is the nature of being unmade and the nature of having dependence. Therefore, inference in the ultimate sense is that the internal phenomena are without self-nature, because they are made, and because they depend on relying on special speech, like the people manifested by illusionists, etc.