Tibetan
ར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཕྲད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་སྔར་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་པོ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་འམ། ལྟ་བ་དང་མི་ཕྲད་དེ། དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སུན་འབྱིན་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ན་རེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །གཞན་མེད་གཞན་ལས་གཞན་མི་འགྱུར། །གཞན་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན། །ཞེས་བྱ་ན་གཞན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ནི་གང་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདིར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྣན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཞན་མེད་གཞན་ལས་གཞན་མི་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་ན་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་དེ་དོན་དམ་པར་མི་འཐད་པས་གཞན་སྤངས་ནས་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ། གཞན་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་ཤོས་འདིས་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད།། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བྙེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བལྟ་བར་བྱ་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ལྟ་བ་ཞས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདིས་ན་སྔར་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་པོ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བའམ་ལྟ་བ་དང་མི་ཕྲད་དེ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འདིར་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཇི་ལྟར་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཅེས་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན། །གཞན་མེད་པར་ཡང་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨས་ཏེ། དེས་ནི་དེ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པར་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་ རོ་ཞེས་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྟོན་ཏོ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞ
Chinese
所谓的“等”之类的词语，因此说它们之间没有相连。这里说到，观看的对象、观看的行为、观看者等等，因为它们不是非他性，所以不会变成理由的意义不成立的过失，是吗？ 这是对方先前被中观派指出，在胜义谛中，观看者与观看的对象或观看的行为不相连，因为它们不是异体，以此来显示推论，这是驳斥其理由的意义不成立的言辞。他们说，观看的对象、观看的行为、观看者等等，因为它们的体性各不相同，所以不是非他性，因此存在理由的意义不成立的过失。对于他们这样说的回答，这里并不是由注释者自己来解释，而是这样说的：他者依赖于他者而为他，无他则不从他而变。他者依赖于他者而为他，如果无他，那么依赖于他者而为他也是不合理的。经部中说，任何理由，不成立和疑惑都取决于所要成立的事物。这里也是，为了消除“因为不是异体”这个理由在对方那里不成立或产生疑惑，所以也要用其他方式来补充成立。“无他则不从他而变”，如果这样说，那么是什么呢？“他者依赖于他者而为他”，这是施设名言，这是词语的结尾。因此，“他者”这个词只是依赖于其他的实物而施设为“他者”，但其他的实物在胜义谛中是不合理的，所以舍弃了他者而依赖于他者，施设为“他者”也是不合理的。这表明，所要成立的法，即陈述，是依赖于具有特殊性的事物。上面这半句偈颂表明，观看的对象、观看的行为、观看者等等，要成立它们不是异体，成立的法，即理由，是依赖于具有特殊性的陈述。
English
The term "etc." and so forth, therefore it is said that they are not connected. Here it is said: The object to be viewed, the act of viewing, the viewer, etc., since they are not non-other, wouldn't it become the fault of the meaning of the reason not being established? This is because the opponents were previously pointed out by the Madhyamikas that, in the ultimate truth, the viewer is not connected with the object to be viewed or the act of viewing, because they are not different entities, thereby showing inference. This is a statement refuting the meaning of the reason not being established. They say that the object to be viewed, the act of viewing, the viewer, etc., because their nature is different, they are not established as non-other, therefore there is a fault of the meaning of the reason not being established. In response to their saying this, here it is not explained by the commentator himself, but it is said like this: The other depends on the other to be the other, without the other, it does not change from the other. The other depends on the other to be the other, if there is no other, then it is also unreasonable to say that it depends on the other to be the other. It is said in the scriptures of reasoning that any reason, non-establishment and doubt depend on what is to be established. Here also, in order to eliminate the reason "because it is not a different entity" not being established or causing doubt in the opponent, it is also necessary to supplement and establish it in other ways. "Without the other, it does not change from the other," if you say so, then what is it? "The other depends on the other to be the other," this is the imputation of terms, this is the end of the words. Therefore, the word "other" is only dependent on other objects to be imputed as "other", but the other objects are unreasonable in the ultimate truth, so abandoning the other and relying on the other, it is also unreasonable to impute it as "other". This shows that the dharma to be established, that is, the statement, depends on the very thing that has particularity. The first half of the verse above shows that the object to be viewed, the act of viewing, the viewer, etc., to establish that they are not different entities, the dharma of establishment, that is, the reason, depends on the very statement that has particularity.
Chinese
如果依赖于什么而存在，那就不可能是它之外的其他东西。 这被称为是安立誓言，之所以这样说，是因为“不是它之外的其他东西”这个理由是成立的。在这里，推论是：真实地看，不是所看之外的其他东西，因为依赖于表达特殊性的存在，就像所看的自性一样。这些分别是法，所要成立的法，成立的法，以及例子，按照顺序进行组合。例如，所看的自性，因为依赖于表达特殊性的存在，所以不是自性之外的其他东西，同样，看也不是所看之外的其他东西，因为它也依赖于表达特殊性的存在。因此，所成立的是成立的理由，所以不是意义未成立，而且，因为依赖于表达特殊性的存在，所以理由的意义也未成立，因为不依赖是不成立的，这既是结论也是量果。通过如上所示的推论，先前所成立的“真实地看者与所看或看并不相离”，那个成立的理由“不是它之外的其他东西”也是理由，所以不是意义未成立。在这里，“真实地看不是所看之外的其他东西”这个成立的理由，因为是依赖于表达特殊性的存在，所以这个意义也未成立，因为不依赖是不成立的。如果这样问，这是对方询问“如何不依赖是不成立的”的语句。对此回答说：“如果他者是他者之外的他者，那么没有他者也可以成立。”等等，这样说，如果那个他者，不依赖于其他事物，而是自性上就是他者，那么即使没有其他事物，也会成为他者，这是揭示有漏洞的语句。为了显示那个推论，如果他
English
That which exists in dependence on something, cannot be other than that. This is said to be establishing a proposition, and the reason for saying so is that the reason "because it is not other than that" is established. Here, the inference is: truly seeing is not other than what is seen, because it depends on the existence of expressing particularity, just like the self-nature of what is seen. These are respectively the subject, the dharma to be established, the dharma of establishment, and the example, arranged in order. For example, the self-nature of what is seen, because it depends on the existence of expressing particularity, is not other than its own self, similarly, seeing is also not other than what is seen, because it also depends on the existence of expressing particularity. Therefore, what is established is the reason for establishment, so it is not that the meaning is unestablished, and also, because it depends on the existence of expressing particularity, the meaning of the reason is also unestablished, because non-dependence is unestablished, which is both the conclusion and the result of valid cognition. Through this inference as shown above, the previously established "the one who truly sees is not separate from what is seen or seeing," that reason for establishment "because it is not other than that" is also a reason, so it is not that the meaning is unestablished. Here, the reason for establishing "truly seeing is not other than what is seen," because it depends on the existence of expressing particularity, that meaning is also unestablished, because non-dependence is unestablished. If asked like this, this is the opponent's question asking "how is non-dependence unestablished?" In response to this, it is said: "If the other is other than the other, then it can be established even without the other," and so on, saying that if that other, without depending on other things, but is other by its own nature, then even without other things, it will become other, this is revealing a statement with loopholes. In order to show that inference, if he