Tibetan
ས་བུ་ལུང་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་རང་གི་ལས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་བརྟག་མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་བརྟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་འཛིན་པ་གཞན་བསལ་བ་ལ་དགོངས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་དོན་སྤྱད་ཟིན་ན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་གེགས་ཡིན་པས་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་སྐྱོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལུང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པས། དཔེར་ན་འགྲོན་པ་ཆུ་ཀླུང་རྒལ་བར་འདོད་པས་གཟིངས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཆུ་ཀླུང་རྒལ་ནས་གཟིངས་སྤངས་ཏེ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བ་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་ཆུ་ཀླུང་རྒལ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གཟིངས་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དངོས་པོར་ལྟ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ལས་རྒལ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གཟིངས་ལྟ་བུ་དེ་སྤངས་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལུང་ལས་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་བརྟག །མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་བརྟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ན་སྟོང་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྟོང་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉི་ག་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་གེགས་ཡིན་པས་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་སྐྱོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གཞུང་མི་གཟུགས་པར་སེམས་པ་ན་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ད་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་གསོར་མི་
Chinese
有人说，经典中说“空性”也是为了反驳，这样做会损害自己所承担的责任。为了回答这种说法，这里进行了解释。这并非合理，因为那些从经典中将法的类别理解为如筏子般的人，认为法本身也应舍弃，更何况非法呢。同样，经中说“色为空，不可思议；非空，亦不可思议”，因此，认为执着于空性是为了消除其他见解，既然已经达到了目的，就应该完全舍弃。如同非空之分别念一样，分别念也是无分别智慧的障碍，因此想要舍弃。并且，执着于此也会变成大过失，因此完全舍弃它没有过错。如是说：那些从经典中将法的类别理解为如筏子般的人，认为法本身也应舍弃，更何况非法呢。例如，想要渡河的客人依靠筏子，渡过河后就舍弃筏子而去。同样，瑜伽士想要渡过实有之河流，也应依靠空性之见如筏子般，从实有之河流中渡过之后，就应舍弃空性之见如筏子般，从而走向不住涅槃之路。经中说“色为空，不可思议；非空，亦不可思议”，因此，当瑜伽士安住于无分别智慧之行境，行于无二之时，以非空之分别念和以空之分别念这两种边见，都是修习般若波罗蜜多的障碍，因此想要舍弃。并且，执着于空性本身也会变成大过失，因此中观师认为，即使是空性，也不应执着，因为那样就不是空性了，所以完全舍弃它没有过错。现在，为了舍弃实有之见，才说空性，但空性之见也不应
English
Some say that the statement of emptiness in the scriptures is also to refute, and doing so will harm one's own undertaking. To answer this, the commentary explains: This is not reasonable, because those who understand the categories of Dharma from the scriptures as being like a raft, think that the Dharma itself should also be abandoned, let alone what is not Dharma. Similarly, the scriptures say, 'Form is empty, inconceivable; non-empty, also inconceivable.' Therefore, holding onto emptiness is intended to eliminate other views. Since the purpose has been achieved, it should be completely abandoned. Just like the conceptualization of non-emptiness, conceptualization is also an obstacle to non-conceptual wisdom, so it is desired to be abandoned. Moreover, clinging to it will also become a great fault, so there is no fault in completely abandoning it. It is said: Those who understand the categories of Dharma from the scriptures as being like a raft, think that the Dharma itself should also be abandoned, let alone what is not Dharma. For example, a guest who wants to cross a river relies on a raft, and after crossing the river, abandons the raft and leaves. Similarly, a yogi who wants to cross the river of reality should also rely on the view of emptiness as a raft, and after crossing the river of reality, should abandon the view of emptiness as a raft, thereby going to the path of non-abiding Nirvana. The scriptures say, 'Form is empty, inconceivable; non-empty, also inconceivable.' Therefore, when a yogi abides in the practice of non-conceptual wisdom and practices in non-duality, both the conceptualization of non-emptiness and the conceptualization of emptiness are obstacles to the cultivation of Prajnaparamita, so it is desired to be abandoned. Moreover, clinging to emptiness itself will also become a great fault, so the Madhyamikas believe that even emptiness should not be clung to, because then it is not emptiness, so there is no fault in completely abandoning it. Now, in order to abandon the view of reality, emptiness is spoken of, but the view of emptiness should not also be...
Tibetan
རུང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབུ་མའི་དོན་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ལྷ་དང་མིའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས། སྲོག་ཆགས་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་དུག་གིས་སེམས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་ནད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་བ་ན། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ནི། །ལྟ་ཀུན་དེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ལྟ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་དག་གིས་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅས་གསུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་མ་བསགས་པ་བསམ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ལམ་ལ་མི་མཁས་པ། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་དག །བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ཁོང་དུ་འཁྱིལ་པའི་ནད་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཞི་བར་ནུས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྨན་བྱིན་པ་ལས་སྐྱོན་ཆེན་པོས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ནད་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་པ་མཆོག་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྤངས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབུ་མའི་དོན་བསྟན་པའི་ མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འགྲོན་པོ་ཕལ་པ་ཤིང་རྟ་བྱིང་པ་འབྱིན་པའི་རྔན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་སྒྲའི་དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་ཁོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་
Chinese
因为应当舍弃，所以为了以双边皆舍弃的方式，总结阐述中观之义，因此，诸如天与人的上师们，怜悯那些心被各种见解的过失之毒所遍布，痛苦难忍的疾病持续不断的众生时，诸位胜者们说，空性是：能将一切见解都从中解脱出来。等等这样说了。为了阐述一切见解这个词的意义，说了，是一切痛苦的种子之见解。为了阐述那一点的差别，说了，见解是执着和实执，那些的详细分类是坏聚见等等。为了阐述空性能够确定地从一切见解中解脱出来，说了，那些的对治是内空性等等，暂时那些是为了舍弃对实有的见解，所以阐述了说空性的方式。现在，为了阐述即使是空性的见解，也是不可救药的，应当舍弃的方式，没有积累广大的善根，心相续没有成熟，没有生起对甚深法的忍耐，不精通道路的人，如果谁执着于空性见，据说那些是无法调伏的。等等这样说了。为了阐述那一点的差别，如果谁执着于这个是存在的，像吃了泻药却积在肚子里的病人一样，对于那些心被各种见解的过失所扰乱的人，本来给予能够平息那些的空性之药，反而被巨大的过失所扰乱的病人一样，据说那些是如来，如同殊胜的医生一样，也无法调伏，因此，舍弃它是没有过失的。现在，为了以双边皆舍弃的方式，阐述中观之义，为了总结，如同庸俗的客人说，把沉没的马车拉上来，没有任何报酬，把那个给我吧，像这样不明白语言的意义一样，如果被智者们所呵责，那是不行的，所以我不会对空性执着于实有，这样说了。
English
Because it should be abandoned, therefore, in order to conclude the explanation of the meaning of the Middle Way by abandoning both extremes, thus, when the teachers of gods and humans, out of compassion for those sentient beings whose minds are pervaded by the poison of various faults of views, and whose suffering is unbearable and whose disease is continuous, the Victorious Ones said that emptiness is: that which liberates all views. And so on. In order to explain the meaning of the word "all views," it is said that it is all the views that are the seeds of various sufferings. In order to explain the distinction of that, it is said that views are attachment and clinging, and the detailed classifications of those are the view of the aggregates and so on. In order to explain that emptiness can definitely liberate from all views, it is said that the antidotes to those are inner emptiness and so on, for the time being, those are to abandon the view of reality, so the way of saying emptiness is explained. Now, in order to explain that even the view of emptiness is incurable and should be abandoned, those who have not accumulated great roots of virtue, whose minds have not matured, who have not generated tolerance for the profound Dharma, and who are not skilled in the path, if anyone holds on to the view of emptiness, it is said that those are impossible to subdue. And so on. In order to explain the distinction of that, if anyone clings to the existence of this, like a patient who has taken a laxative that has accumulated in the stomach, for those whose minds are disturbed by the faults of various views, originally giving the medicine of emptiness that can pacify those, but like a patient who is disturbed by great faults, it is said that those are like the Tathagata, like an excellent doctor, who cannot be subdued, therefore, there is no fault in abandoning it. Now, in order to explain the meaning of the Middle Way by abandoning both extremes, in order to conclude, like a vulgar guest saying, pull up the sunken cart, there is no reward, give me that, like this, not understanding the meaning of the words, if it is rebuked by the wise, that is not right, so I will not cling to emptiness as real, thus said.