Tibetan
ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་ དོ། །ཡང་གཞན་ཡང༌། གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར། །གནས་སྐབས་གཞན་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཞུང་བསྣན་པ་རྣམ་པར་གཞན་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་དེའི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་བདག་གིས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེ་སྔ་མའི་ཕུང་པོའི་གནས་སྐབས་གཞན་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གང་ཟག་གནས་སྐབས་གཞན་ཐ་དད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གཉི་གས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དམ་བཅས་པ་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་བྱས་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་ཟག་གི་བདག་གིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ལས་བདག་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་པའི་སྡེ་དང༌། ཆོས་སྲུང་སྡེ་དང༌། གོས་དམར་སྡེ་དང༌། གནས་མའི་བུའི་སྡེ་དང༌། ས་སྟོན་གྱི་སྡེ་དང༌། ཆོས་མཆོག་སྡེ་དང༌། སར་སྒྲོགས་རིགས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་སྡེ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཁ་ ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་དང༌། གང་ཟག་གཅིག་པར་འདོད་པས་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག
Chinese
如果是那样，痛苦由自他和非自他所造是不合理的。还有，他人所造的痛苦，就是他自己所造的。即使暂时的状态不同，因为补特伽罗没有差别。因此，痛苦不是由其他补特伽罗所造的论点被另一种方式驳斥：任何补特伽罗基于先前的蕴所造的痛苦，对于那个补特伽罗来说，在现在的蕴的状态下也是自己所造的。不是由他人所造。例如，即使前世的蕴的状态与现在的蕴不同，但由于补特伽罗没有差别，因此也不是由他人所造。因此，所谓自造和他造，以前的论敌说，因为不体验他人所造业的果报，并且由处于不同状态的补特伽罗所造，所以痛苦既是自造，也是他造，因此没有同时指出两种情况的过失，这是以蕴的特征为一方，痛苦由两者所造的答复的结尾。现在，为了成立第三个承诺，以补特伽罗的特征为一方，驳斥痛苦由自和他两者所造的另一种方式。为了指出其先前的立场，其他人说：由于补特伽罗的自性所造，所以痛苦是自造的，而痛苦本身不是补特伽罗，所以痛苦也是他造的。这样，通过不同的方式，成立了自造和他造，因此没有过失。在此，从自己的部派中分离出来而说法的部派，如说法部、法护部、饮光部、上座部子部、地论部、正量部、说一切有部等七个部派，大多是说有补特伽罗的。其中一些人认为蕴和补特伽罗是一体的，因此说由于补特伽罗的自性所造，所以痛苦是自造的。另一些人认为蕴和补特伽罗
English
If that is the case, it is unreasonable for suffering to be created by both self and other. Furthermore, whatever suffering is created by others, that is created by oneself. Even if the temporary states are different, it is because there is no difference in the person. Therefore, the argument that suffering is not created by another person is refuted in another way: Whatever suffering is created by any person based on the previous aggregates, for that person, in the state of the present aggregates, it is also created by oneself. It is not created by others. For example, even if the state of the aggregates of the previous life is different from the present aggregates, since there is no difference in the person, it is also not created by others. Therefore, regarding what is called self-created and other-created, the previous opponents said that because one does not experience the results of actions created by others, and because it is created by a person in a different state, suffering is both self-created and other-created, so there is no fault in pointing out both situations simultaneously. This is the conclusion of the answer that suffering is created by both, with the characteristics of the aggregates as one side. Now, in order to establish the third commitment, another way of refuting suffering created by both self and other is shown, with the characteristics of the person as one side. To point out its previous position, others said: Since it is created by the self of the person, suffering is self-created, and since suffering itself is not a person, suffering is also other-created. In this way, through different methods, self-created and other-created are established, so there is no fault. Here, the schools that separated from their own sects and spoke, such as the Sautrāntika, Dharmaguptaka, Kāśyapīya, Theravāda, Bhūmika, Pudgalavāda, and Sarvāstivāda, are mostly those who speak of the existence of a person. Some of them believe that the aggregates and the person are the same, so they say that since it is created by the self of the person, suffering is self-created. Others believe that the aggregates and the person
Tibetan
་ཐ་དད་པར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡེ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་གཅིག་པ་དང༌། ཐ་དད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་དབུ་མ་པས་གཉི་གས་བྱས་པའི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བའི་སྐྱོན་སྔ་མ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན། །གང་ཟག་བདག་གིས་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པས་གང་ཟག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་བྱས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། དེས་དེ་བྱས་པར་གྱུར་ན་གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་བཞིན་དུ་དེས་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་ བྱ་བས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་འདིའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་བྱེད་དེ་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་བཞིན་དུ་དེས་དེ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གི
Chinese
由于他们认为痛苦是不同的，因此，由于那个痛苦不是补特伽罗，所以说痛苦是由其他事物造成的。因此，那七个部派说，像这样，从一体和异体的角度来看，痛苦是由自和他所造就的。因此，你们中观派驳斥二者的宗派的过失，我们这边是没有的。他们这样说。为了回答他们所说的，这里由注释者来解释。这里说：“暂且痛苦非自造，补特伽罗未自造。”这是总结性的词句。因为没有非痛苦自性的补特伽罗，所以这样理解。等等这样说，他由此表明，除了蕴的自性之外的补特伽罗没有自己制造痛苦。像这样，因为没有像虚空中的花朵一样，不是痛苦自性的其他补特伽罗，因此他没有制造痛苦，这样理解。如果因为没有非痛苦自性的补特伽罗，因此他没有制造痛苦成为过失，那是不行的，如果认为补特伽罗是痛苦的自性。因此，即使是痛苦的自性，也不是他自己制造的。“若谓自作者，是故不依生。”因为在那里已经遮止了。这样理解。任何补特伽罗都是痛苦，如果他自己制造了痛苦，那么因为自己所造不是由因和缘所造，因此它没有依赖产生的法性，因此那是不被允许的，因为之前已经遮止了。或者，“彼不自作彼”，是因为没有见到自己对自己做事情，就像从自性产生是不合理的，因此他做那个是不合理的。这样理解。由此表明了以其他方式解释这个偈颂的根本含义。如果任何补特伽罗是痛苦，那么他自己不会制造它，因为自己对自己做事情是相违的，就像从自性产生是不合理的，因此他做那个是不合理的，痛苦的自
English
Because they believe that suffering is different, therefore, since that suffering is not a person, they say that suffering is caused by other things. Therefore, those seven schools say that, like this, from the perspective of oneness and otherness, suffering is caused by self and others. Therefore, the fault of you Madhyamikas refuting the tenets of both is not present on our side. They say this. In order to answer what they said, here the commentator explains. Here it says: "For the moment, suffering is not self-made, the person is not self-made." This is a summary statement. Because there is no person who is not the nature of suffering, so understand it. Saying things like this, he thereby shows that the person other than the nature of the aggregates did not create suffering himself. Like this, because there is no other person who is not the nature of suffering, like a flower in the sky, therefore he did not create suffering, understand it like this. If it is not permissible for it to become a fault that he did not create suffering because there is no person who is not the nature of suffering, if it is thought that the person is the nature of suffering. Therefore, even if it is the nature of suffering, it is not made by himself. "If it is said that the self-maker, therefore it does not depend on arising." Because it has already been forbidden there. Understand it like this. Any person is suffering, and if he himself creates suffering, then because what is created by himself is not created by cause and condition, therefore it does not have the nature of dependent arising, therefore that is not allowed, because it has already been forbidden before. Or, "He does not make himself," because it is not seen that he does things to himself, just as it is unreasonable to arise from self-nature, therefore it is unreasonable for him to do that. Understand it like this. This shows the meaning of the root of this verse explained in other ways. If any person is suffering, then he himself will not create it, because it is contradictory for himself to do things to himself, just as it is unreasonable to arise from self-nature, therefore it is unreasonable for him to do that, the nature of suffering