Tibetan
་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་བདག་དེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་དེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སུན་དབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དངོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་གམ་འོན་ཏེ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དངོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་གྲང་ན། གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན་དེས་ན་འབྲེལ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ནས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅི་སྟེ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྔར་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མི་ལྡན་པ་ཕྱིས་གཅིག་ཉིད་དང་ལྡན་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེས་ན་སྔོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤངས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་ནི་རང་གི་འདོད་པ་ཉམས་པས་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཉེས་བར་སྨྲས་ པ་དག་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕ་རོལ་པོས་སྔར་ཕྱོགས་འབྲེལ་པར་བརྟག་ན་ཡང་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་དང་འདུ་བ་དག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང༌། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དག་དངོས་མ་ཡིན་པས་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལན་གདབ་མི་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དང༌། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི་མཛད་པའི་མཐའ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དམ་བཅས་པ་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དམ་བཅས་པ་གཉིས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ཞིང༌། །གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ན། །གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་བྱས་པ། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་གཞན་ཞིང༌། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཞན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་ན་ནི། གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་དག་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དག་ལས་འདི་དག་གཞན་མ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པས་གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་དག་མ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟར་གཞན་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་འདི་དག་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ཅིང༌། གལ་ཏེ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་དག་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ བསལ་བས་གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་གཞན་དག་གིས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དག་མ་བྱས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་གཞན་དག་གིས་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དག་མ་བྱས་པ་བཞིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་དེ་དག་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་དམ་བཅས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་ན། གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་བྱས་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ཞིང༌། །གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། དེ་དག་ལས་འདི་དག་གཞན་ཞིང་འདི་དག་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གཞན་པར་གྱུར་ན་ནི་གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་དག་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཐད་པ་དེ་དག་ལ་གཞན་ཉིད་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡོད་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གཞན་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་གྲང་ན། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མེད་ལ། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་སྔོན་གྱི་མེད་པས་འཐད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ལ་གཞན་ཉིད་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་སོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་དགོངས་ཤེ་ན། དོན་དམ་པར་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ཕྱི་མའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་རྒྱུད་ཐ་མི་དད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ལ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱི་མ་འདི་
Chinese
“即使考察为一”是指，为了驳斥对方“因为我具有唯一的数量，所以才是一”的论点，从其他方面进行驳斥。如果考察为，唯一具有唯一的数量，所以才是一；或者考察为，不是唯一具有唯一的数量，所以才是一，这两种情况都不合理。为了说明第一种考察不合理，说了“因为关系变得没有意义”。像这样，因为已经是一，已经是唯一的自性，如果还认为具有唯一性，那么关系就变得没有意义了。因为对于已经成立为唯一的自性，再与唯一性结合是没有意义的。如果即使成立为唯一，也必须具有唯一性，那么就会陷入无穷的过失。为了说明第二种考察不合理，说了“因为不可能”。如果不是唯一的自性，怎么会具有唯一性呢？因为不可能将两个不相容的事物同时结合在一个事物上。如果先前不具有唯一性的特点，后来具有唯一性而变成唯一，那么就会因为舍弃了先前的自性，通过推理而成立为无自性。“不是好的”是总结，对方的论点因为自己的主张崩溃而不好。说了“顺便说一下就可以了”是指，对对方的错误言论进行辨析就可以了。对方先前认为考察为有联系，也会违背誓言，因为相遇和集合等也有联系，记忆和知识等产生的事物不是真实的，所以与作者的边际相违背。所说的这些是阐明佛教的论点，所以不需要回答。像这样，我们认为一切法都只是假立和施设，所以与作者的边际不相违背。因此，像这样认为痛苦不是我所造作。
English
The phrase "even if examined as one" indicates that in order to refute the opponent's argument that "because I possess the number of uniqueness, therefore I am one," it is refuted from other aspects. If it is examined as, the unique possesses the number of uniqueness, therefore it is one; or if it is examined as, not the unique possesses the number of uniqueness, therefore it is one, both of these situations are unreasonable. To explain why the first examination is unreasonable, it is said, "because the relationship becomes meaningless." Like this, because it is already one, already the nature of uniqueness, if it is still thought to possess uniqueness, then the relationship becomes meaningless. Because for what has already been established as the nature of uniqueness, combining it with uniqueness is meaningless. If even if it is established as unique, it must possess uniqueness, then it will fall into the fault of infinity. To explain why the second examination is unreasonable, it is said, "because it is impossible." If it is not the nature of uniqueness, how can it possess uniqueness? Because it is impossible to combine two incompatible things simultaneously in one thing. If previously it did not possess the characteristic of uniqueness, and later it possesses uniqueness and becomes unique, then it will be established as without self-nature through inference because it has abandoned the previous self-nature. "Not good" is the conclusion, the opponent's argument is not good because his own assertion collapses. Saying "it is enough to mention it in passing" means that it is enough to distinguish the opponent's erroneous statements. The opponent previously thought that examining it as related would also violate the vow, because meeting and gathering also have relationships, and the things that arise such as memory and knowledge are not real, so they contradict the author's boundary. What is said is to clarify the Buddhist argument, so there is no need to answer. Like this, we believe that all dharmas are merely imputed and designated, so they do not contradict the author's boundary. Therefore, in this way, it is believed that suffering is not created by me.
Chinese
哦，这既是总的结尾，也是量（因明）的果，这样一来，暂且第一个立宗就完成了。现在要成立第二个立宗，因此，也不是由他者所作。怎么样呢？如果从彼（前世的蕴）异于此（今世的蕴），如果从此（今世的蕴）异于彼（前世的蕴），则他者所作的此（今世的蕴），将变成他者所作的痛苦。如是等等所说，如果从先前的蕴那些异于现在的蕴这些，从现在的蕴这些也异于先前的蕴那些，如果那样考察，则他者那些所作的这些，痛苦也将变成他者所作，如果那样，则这些不异于那些，这些也不异于那些，因此他者那些未作这些，因此痛苦不是他者所作，这样显示。为了显示那一点，如果先前的往昔前世的蕴那些异于现在的连接界限的后世的蕴这些，如果异于这些，如果从这些也异于先前的蕴那些，如果那样考察，则他者那些所作的这些，痛苦也将变成他者所作，如果那样则不希望那样，这样说。为什么不希望那样呢？因此，以推断为他者，则不是它的作者，因此遮遣了它是作者，因为对于痛苦由他者所作的立宗，有遮遣法之自性的过失，这样想，这样说。因为对方那些认为痛苦是由他者所作，因此，天授的前世的蕴其他那些未作现在的蕴这些，因为是他者的缘故，譬如供施的前世的蕴其他那些未作天授的现在的蕴这些一样，以推断先前的蕴是异体，则那些不是现在的蕴这些的作者，因此那些的立宗有痛苦之法由他者所作的认为的自性被遮遣的过失，因为如果是异体，则与作者和业的体性没有关联的缘故。
English
O, this is both the general conclusion and the result of valid cognition (Pramana), thus, for the time being, the first proposition has been accomplished. Now, the second proposition is to be established, therefore, it is also not made by others. How is it? If this (the aggregates of this life) is different from that (the aggregates of the previous life), if that (the aggregates of the previous life) is different from this (the aggregates of this life), then this (the aggregates of this life) made by those others, will become suffering made by others. As it is said and so on, if those previous aggregates are different from these present aggregates, and if those previous aggregates are also different from these present aggregates, if one examines in that way, then these made by those others, suffering will also become made by others, if that is the case, then these are not different from those, and these are also not different from those, therefore those others did not make these, therefore suffering is not made by others, thus it shows. In order to show that very point, if those aggregates of the previous former life are different from these aggregates of the later life that connect the boundary of the present, and if it is different from these, if from these also those previous aggregates are different, if one examines in that way, then these made by those others, suffering will also become made by others, if that is the case, then it is not desirable, thus it is said. Why is it not desirable? Therefore, by inferring as other, then it is not its maker, therefore, it refutes that it is the maker, because for the proposition that suffering is made by others, there is the fault of refuting the very nature of the Dharma, thinking in this way, it is said. Because those opponents think that suffering is made by others, therefore, the previous aggregates of Devadatta, those other ones, did not make these present aggregates, because it is other, just as the previous aggregates of the offering, those other ones, did not make these present aggregates of Devadatta, by inferring that the previous aggregates are other, then those are not the makers of these present aggregates, therefore, their proposition has the fault of refuting the very nature of the belief that the Dharma of suffering is made by others, because if it is other, then there is no connection with the nature of the maker and the action.
Chinese
思维其义。又，若其他所作此，则痛苦为他所作。此谓：若此异于彼，若彼异于此。是为语句之余。若此等异于彼等，且彼等亦异于此等，则其他所作此等，痛苦亦为他所作，若彼等不应为异体，则显示痛苦非他所作。若问彼等如何不应为异体？答：故说于彼等理则，异体亦定然不成立。何以故？若二者皆有，则以互相观待故，可安立为异。然前者之蕴有之时，则无今者；今者之蕴有之时，则无前者。故以彼理则之门，于彼等异体亦定然不成立，故痛苦非他所作。虽已成异体，然如于无生之分别中，显示无从他生，如是思维其义为无从彼生。如是显示虽于世俗名言中已成异体，然于胜义中，如前者般显示无从他生。为显示彼之理则，若问如何思维异体不成立？答：于胜义中，提婆达多之前蕴等，非异于后蕴等，以是提婆达多之蕴故，譬如后蕴之自性。如是说之。彼等次第配合为法，所立之法，能立之法，与譬喻。譬如提婆达多之后蕴等，以是提婆达多之蕴故，不异于自性，如是提婆达多之前蕴等，亦以是提婆达多之蕴故，非异于后蕴等。又，因是相续不异之痛苦故，结合支分之其余等如前者。如是说者，是以前之比量之结合支分之其余如前者般配合，而彼之因是后者此。