Tibetan
་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པ་དག་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་སུན་ཕྱུང་བས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང༌། དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་མི་བཟོད་པས་ཡང་དེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མགོ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང༌། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང༌། །ལྟ་བའི་གནས་དང་སྲིད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ལས་ཀྱང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་དང༌། །ལྟ་བའི་གནས་དང་སྲིད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཅི་སྐད་སྨོས་པའི་མཐུས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མགོ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། སྡུག་བསྔལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་བཞག་ནས། །ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས། །གཞན་གྱིས་བྱས་དང་གཉི་གས་བྱས། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད། །དེ་ནི་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ༌། །སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང༌། གཉི་གས་བྱས་པ་དང༌། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། རྣམ་པ་དུ་མར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ནི་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། འདི་ན་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་བྱས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དེ་རྣམ་པ་དུ་མར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་བདག་དང༌། གཞན་དང༌། གཉིས་དང༌། རྒྱུ་མེད་པ་དག་གིས་ལས་སུ་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་མི་རུང་བས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་ཅེས་འདྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དམ་བཅའ་བ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་གིས་བྱས་པར་མི་རུང་བ་དེ་ལྟར་འདི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན། །དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང༌། །གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་སྟེ། གང་གེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན
Chinese
仅仅只是显示了由……而产生的第一个果实。为了显示所说的空性的相违品之差别，所以说了“在此宣说”等。自己的宗派认为，究竟来说蕴等是实有的，因为世尊显示了名相和差别，为了使之灭尽，所以宣说了诀窍。驳倒了这种论证，即使已经遮止了蕴等，但是由于对这些蕴等执著，自己的宗派中的一些人不能忍受，所以又说了这些话，应当这样连接。因此，究竟来说，蕴是实有的，因为是痛苦等，说了这些。应当按照顺序将这些安立为有法、所立之法、能立之法和比喻。此处，凡是不存在的，就不是痛苦，例如双头人。这是法不相似品的例子。蕴是痛苦，因为经部中说“总之，五取蕴是痛苦”，并且在法称论中也说“痛苦、集、世间和见处以及有”。因此，这是近取之理。因为世尊在经部中从显示三种和八种痛苦的场合中说“总之，五取蕴是痛苦”，并且在法称论的《俱舍论》中也说“五蕴是痛苦，集、世间和见处以及有”。因此，蕴是痛苦，所以究竟来说是实有的，应当这样近取。因此，由于如是所说的论证的力量，究竟来说蕴是实有的，这是结论和量果。在此，世尊没有显示双头人等不存在的事物是痛苦，所以这些不是究竟实有的。凡是蕴等被显示为痛苦的，这些就是究竟实有的。他们这样说。为了回答他们所说的，作解释。
English
It only shows the first fruit arising from... In order to show the difference of the opposite of emptiness, it is said, "Here it is said," etc. One's own school believes that ultimately the aggregates, etc., are real, because the Blessed One showed the names and differences, and in order to make them exhausted, he taught the secret. Refuting this argument, even if the aggregates, etc., have been prevented, but because of attachment to these aggregates, some of one's own schools cannot bear it, so they say these words again, and should be connected in this way. Therefore, ultimately the aggregates are real, because they are suffering, etc., and these are said. These should be established in order as the subject, the property to be established, the means of establishment, and the metaphor. Here, whatever does not exist is not suffering, such as a two-headed person. This is an example of a dissimilar category of dharma. The aggregates are suffering, because the Sutra says, "In short, the five aggregates of clinging are suffering," and it is also said in Dharmakirti's writings, "Suffering, origin, world, and the place of seeing, and existence." Therefore, this is the reason for close acquisition. Because the Blessed One said in the Sutra from the occasion of showing the three and eight sufferings, "In short, the five aggregates of clinging are suffering," and in the Abhidharma Treasury it is also said, "The five aggregates are suffering, origin, world, and the place of seeing, and existence." Therefore, the aggregates are suffering, so ultimately they are real, and should be taken in this way. Therefore, due to the power of the argument as stated, ultimately the aggregates are real, which is the conclusion and the result of the measure. Here, the Blessed One did not show that the non-existent things such as the two-headed person are suffering, so these are not ultimately real. Whatever aggregates, etc., are shown to be suffering, these are ultimately real. They say so. In order to answer what they said, make an explanation.
Chinese
彼（佛陀）以如是之理在此宣说：于痛苦作如是分别安立后，有些（外道）认为痛苦是我所造，有些认为是他所造，有些认为是二者所造，有些认为是无因而生。此是不应理的。有些论者说痛苦是我所造，有些说是他所造，有些说是二者所造，有些说是无因而生，像这样作多种分别，那是不应理的作业之果。大师（龙树菩萨）为了驳斥对方认为有痛苦的观点，先安立前述的宗义，然后宣说此偈颂：在此，有些论者认为痛苦是我所造，有些认为是他所造，有些认为是我与他二者所造，有些认为是无因而生，像这样作多种分别的痛苦，由于我、他、二者、无因等都不能作为业的果，所以痛苦是不存在的。这显示了对方的论证不能成立的四种宗义。所谓“如何”等，是询问那四种考察如何不合理的语句。其中，为了显示第一个宗义，首先要说明如何从胜义谛上说痛苦不是作者所造的，因此要说明如下：如果是我所造，则不应是缘起。因为我所造不是由因缘所造，所以它不具备缘起的自性。这是总结性的陈述，他们说“那是不允许的”等等。那么，他们认为如何呢？ 他们认为是缘起。这表明痛苦的自性是缘起。也就是说，为了证明痛苦不是我所造，其法相是缘起。因为这些蕴，依赖于这些蕴而生起。因为现在这些蕴，依赖于所认为生起的那些蕴而生起。这里的“因为”一词，应理解为“例如”之义。如此一来，这就是符合正法的譬喻之词。
English
He (the Buddha) explained here with such reasoning: After establishing the concept of suffering in this way, some (non-Buddhists) believe that suffering is created by myself, some believe it is created by others, some believe it is created by both, and some believe it arises without a cause. This is unreasonable. Some debaters say that suffering is created by myself, some say it is created by others, some say it is created by both, and some say it arises without a cause. Making such diverse distinctions, that is not a reasonable result of action. The master (Nāgārjuna) refuted the opponent's view that suffering exists by first establishing the aforementioned thesis and then proclaiming this verse: Here, some debaters believe that suffering is created by myself, some believe it is created by others, some believe it is created by both myself and others, and some believe it arises without a cause. Suffering, which is distinguished in various ways, is not the result of actions by myself, others, both, or without cause, and therefore suffering does not exist. This shows the four theses that the opponent's argument cannot establish. The phrase "How so?" is a question asking how those four examinations are unreasonable. Among them, in order to show the first thesis, it must first be explained how, from the ultimate truth, suffering is not created by the doer, and therefore it should be explained as follows: If it were created by myself, then it should not be dependent arising. Because what is created by myself is not created by cause and condition, therefore it does not possess the nature of dependent arising. This is a summary statement, and they say "That is not allowed," and so on. Then, what do they believe? They believe it is dependent arising. This shows that the nature of suffering is dependent arising. That is to say, in order to prove that suffering is not created by myself, its characteristic is shown to be dependent arising. Because these aggregates, depending on these aggregates, arise. Because these present aggregates, depending on those aggregates that are believed to arise, arise. The word "because" here should be understood as meaning "for example." In this way, this is a word of analogy that conforms to the Dharma.