Tibetan
། ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དེ་ནི་ལྷག་ཆོད་པ་ཡིན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ནས། འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང༌། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང༌། བུམ་པ་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་ཡིན་ན། །རྒྱུ་ཡང་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །གང་ལ་རང་ལས་གྲུབ་མེད་པ། །དེ་ཡིས་གཞན་ནི་ཅི་ལྟར་སྐྱེད། །ཅེས་ཅི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཐ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་བ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་བཀའ་སྩལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་དང༌། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང༌། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང༌། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་པ་དང༌། བདག་ཤི་ནས་མེད་པ་དང༌། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང༌། བདག་ཤི་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྲོག་དེ་ལུས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཞེས་ལུང་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བ་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་སྒྲ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་འདོད་ན་འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཕ་རོལ་པོ་དག་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ན་ཐ་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཞུང་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའམ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དང༌། ནམ་མཁའ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཟད་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། སྐྱེས་བུའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་འདོད་པ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་སྐྱེས་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་སྐྱེས་བུའམ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་མཐའ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕ་རོལ་པོས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་དེ་ལ་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའམ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་དག་ལ་གཉེན་པོ་བྱུང་བས་མཐའ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་པས་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ
Chinese
应当毫不犹豫地回答说，对方的言辞是过分的肯定，而不是驳斥。像这样教导之后，在这部论著的结尾处说：“轮回仅仅是前际，不是有也不是没有。一切事物本身，前际也是没有的。”因为如此如实地考察之后，对于一切事物来说，先后和同时的次第都不合理，因此，不仅轮回仅仅是没有前际的，而且对于所承认的一切事物来说，也是没有前际的，所以瓶子等从无始的因一个接一个地传递，并不能成立为有初始。正如圣天论师所说：“瓶子由因产生，因也由其他产生。对于没有从自身产生的，它如何产生其他？”就像这样所说的那样。因此，对方为了成立轮回有初始，所举的例子如同瓶子一样，这与所要成立的法不相符，因此存在例子不完整的过失。因为有终结的缘故，这个理由的意义也没有成立。因为轮回没有被教证以具有终结等差别。因为这样就显示了对方为了成立轮回有初始，所提出的理由“因为有终结的缘故”的意义并没有成立。为什么没有成立呢？因为世尊所说的十四种未曾开示的事物中说：“世界是常恒的和世界是非常恒的，以及常恒也常恒，非常恒也非常恒，以及既不是常恒也不是非常恒，世界是有边际的和世界是没有边际的，以及有边际也有，没有边际也没有，以及既不是有边际也不是没有边际，我死后是存在的，和我死后是不存在的，和我死后是存在也有，不存在也有，和我死后既不是存在也不是不存在，生命就是身体，以及生命是其他的，身体也是其他的，这些是不应开示的。”这样说了，因为轮回也是未曾开示的缘故，对方
English
One should answer without hesitation that the other party's words are excessive affirmation, not refutation. After teaching in this way, at the end of this treatise, it says: "Samsara is merely the prior limit, it is neither existent nor non-existent. For all things themselves, the prior limit is also non-existent." Because after examining in this way as it is, for all things, the order of before and after and simultaneity is unreasonable, therefore, not only is samsara merely without a prior limit, but also for all things that are accepted, there is no prior limit, so pots and the like are transmitted from one beginningless cause to another, and it cannot be established as having a beginning. Just as the noble teacher Aryadeva said: "If a pot is produced from a cause, the cause is also produced from another. For that which is not produced from itself, how does it produce another?" It is like what was said. Therefore, the example cited by the other party to establish that samsara has a beginning, like a pot, does not correspond to the dharma to be established, so there is the fault of an incomplete example. The meaning of the reason "because there is an end" is also not established. Because samsara is not taught with distinctions such as having an end. Because in this way it shows that the meaning of the reason "because there is an end" proposed by the other party to establish that samsara has a beginning is not established. Why is it not established? Because among the fourteen things not taught by the Bhagavan, it is said: "The world is permanent and the world is impermanent, and permanent is also permanent, impermanent is also impermanent, and neither permanent nor impermanent, the world has an end and the world does not have an end, and there is an end and there is also no end, and neither has an end nor has no end, I exist after death, and I do not exist after death, and I exist and also do not exist after death, and neither exist nor do not exist after death, life is the body, and life is other and the body is other, these should not be taught." Having said this, because samsara is also not taught, the other party
Chinese
如同说“欧尔布的理由是声音有眼睛的所取”一样，这是不成立的。其他的人说，如果认为轮回没有开始，那么像“如果是那样”等等，是说如果对方认为轮回没有开始，那么最终也不会有结束，如果是那样，那么对于生起瑜伽士正确的智慧的人们来说，轮回也没有穷尽的尽头。因此，也要知道它没有穷尽，因为具有没有开始的缘故，例如人或者虚空一样。说了这样的话，那些也按照顺序配合法，所要成立的法，能成立的法和例子，例如人和虚空是具有没有开始的缘故，那些也没有穷尽的尽头，同样的，轮回也具有没有开始的缘故，因此也要知道它也没有穷尽的尽头。 作为对他们这样说的回答，这里注释者说，无论是人还是其他的什么，因为没有生起，所以在名言中也没有承认，因此有例子的有法不成立的过失。对方所考察的人和虚空，那些认为是实有的人，我们中观派在世俗中也没有承认是实有的，没有生起，所以在名言中也没有承认，更何况在胜义中呢？因此，你们的例子像人或者虚空一样，有有法不成立的过失。在世俗的方面，对于种子等等没有开始的事物，因为生起了对治，所以有见到尽头，因此是意义相违的。这是说对方所承诺的轮回没有开始，也要知道它没有穷尽的尽头，那在世俗的方面也是意义相违的。对于种子等等没有开始的事物，因为生起了火等等的对治，所以有见到烧毁等等的尽头，因此怎么会因为轮回具有没有开始的缘故，例如人或者虚空一样就没有穷尽呢？或者像种子等等没有开始的事物，因为生起了对治而见到尽头一样会穷尽，这是不一定的，因此是意义相违的。
English
Just as saying, "The reason of Olpo is that sound has the object of the eye," it is not established. Others say that if one believes that samsara has no beginning, then like "If that is so," etc., it shows that if the opponent believes that samsara has no beginning, then there will be no end either. If that is so, then even for those yogis who have arisen with correct knowledge, there will be no end to the exhaustion of samsara. Therefore, it should also be known that it has no exhaustion, because it has no beginning, like a person or the sky. Having said such words, those also coordinate the subject, the dharma to be proven, the dharma that can prove, and the example in order. For example, a person and the sky have no beginning, so those also have no end. Similarly, samsara also has no beginning, so it should also be known that it has no end. As an answer to their saying that, here the commentator says that whether it is a person or something else, because it is unborn, it is not even admitted in name, so there is the fault of the example's subject not being established. The person and the sky that the opponent examines, those who believe them to be substantial, we Madhyamikas do not even admit them to be substantially existent in conventional truth, because they are unborn, so we do not even admit them in name, let alone in ultimate truth. Therefore, your example, like a person or the sky, has the fault of the subject not being established. On the conventional side, for seeds and so on that have no beginning, because an antidote has arisen, there is seeing the end, so it is contradictory in meaning. This is to show that the opponent's promise that samsara has no beginning and should also be known to have no end is also contradictory in meaning on the conventional side. For seeds and so on that have no beginning, because an antidote such as fire has arisen, there is seeing the end of burning and so on. Therefore, how can samsara, because it has no beginning, be inexhaustible like a person or the sky? Or, like seeds and so on that have no beginning, because an antidote has arisen, the end is seen, so it is uncertain whether it will be exhausted, so it is contradictory in meaning.