Tibetan
ས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་རང་གི་འདོད་པ་ཉམས་ཤིང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་མིག་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པས་ལྟ་བར་བྱེད་པར་སྨྲ་སྟེ། བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དེས་ནི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ་དཔེར་ན་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་ནི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པས་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱེད་གོང་མ་འདི་ནི་ཡང་ན་ཕ་རོལ་བོ་དག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་ན་མིག་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དཔགས་ན་མིག་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པས་ལྟ་བ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་པོའི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ན། ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕ་རོལ་པོས་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ སྐྱེས་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོས་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་པོས་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་མ་སྐྱེས་བའི་དུས་ན་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་མིག་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དཔགས་ན། མིག་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པས། ལྟ་བ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བར་སློང་དཔོན་གྱིས་དགོངས་སོ། །སྔོན་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་ལྟ་བ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྱིས་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ལྟ
Chinese
因为是为了极力证实名言谛，所以您的主张已经衰败且基础未成立，因此那也是不行的。或者对方说，眼睛生起观看的作用，所以才进行观看，因为有作用的名称的缘故。对于没有生起观看作用的，就不会说进行观看的作用，例如耳朵一样。因为眼睛有观看的作用，所以才安立眼睛进行观看的名称，如果这样说，论师以名为“说”的论述说：观看非是观看性，非观看者不观看性。这句偈颂的前半部分，或者是对方说，世间有眼睛进行观看的名称，通过这种方式推测，眼睛有观看的作用，所以观看对色法进行观看。论师是为了驳斥这种说法而宣说的，这样显示。对方的那些话语，也应该按照次第与有法、所立之法、能立之法、以及不相似的例子相结合，成为一个论式。如果是这样，观看非是观看性，因为对方没有真实地显示对于某些观看者生起了观看的作用，并且在观看产生观看作用之前，观看本身并没有成立的缘故。这样理解的意思是，如果对方这样说，那也是不行的，因为观看本身不是进行观看。为什么呢？因为对方没有通过任何方式来显示，对于像天授这样的真实观看者，生起了观看的作用，并且在观看产生观看作用之前，在未产生的时候，观看本身并没有成立，如果通过世间有眼睛进行观看的名称来进行推测，眼睛有观看的作用，所以观看对色法进行观看，这是不行的，论师是这样认为的。因为难以显示先前不是观看，之后才具有观看的作用。非观看者不观看性。如果对方说，观看在观看作用未产生之前不是观看，但在之后观看作用产生的时候，就
English
Because it is to vigorously prove the truth of conventional reality, your assertion has declined and the basis is not established, so that is also not acceptable. Or the other party says that the eye arises the function of seeing, so it sees, because there is the name of the function. For those who have not arisen the function of seeing, it is not said that they perform the function of seeing, like the ear. Because the eye has the function of seeing, the name of seeing is established that the eye sees, if it is said like this, the teacher says with the statement called "explanation": Seeing is not the nature of seeing, non-seer does not see. This first half of the verse, or the other party says, in the world there is the name that the eye sees, through this way of inferring, the eye has the function of seeing, so seeing sees the form. The teacher declared it to refute this statement, thus showing. Those words of the other party should also be combined in order with the subject, the proposition, the reason, and the dissimilar example, to become a syllogism. If so, seeing is not the nature of seeing, because the other party has not truly shown that the function of seeing has arisen for some seers, and before seeing produces the function of seeing, seeing itself has not been established. The meaning of understanding this is, if the other party says this, it is also not acceptable, because seeing itself is not seeing. Why? Because the other party has not shown in any way that for a true seer like Devadatta, the function of seeing has arisen, and before seeing produces the function of seeing, when it has not arisen, seeing itself has not been established, if inferring through the name that the eye sees in the world, the eye has the function of seeing, so seeing sees the form, this is not acceptable, the teacher thinks so. Because it is difficult to show that previously it was not seeing, and later it has the function of seeing. Non-seer does not see. If the other party says that seeing is not seeing before the function of seeing arises, but later when the function of seeing arises, then
Tibetan
་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ། དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲུབ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་མིག་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྨྲས་ཏེ། བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དེས་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་ནི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པས་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་མིག་ཉིད་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་གི་ཕྱོགས་བཀག་གོ །འདིར་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་ལ་མིག་ལྟ་བའི་བྱ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་མིག་དེས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གི་ཕྱོགས་དགག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ དག་གི་གཞུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ལྟ་བར་བྱེད་པས་ལྟ་བ་སྟེ། བྱེད་པ་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ལྟ་བ་པོ་བདག་དེ་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་མིག་འདིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པས་མིག་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱེད་པ་མིག་ལ་འདིས་ལྟ་བར་བྱེད་པས་ལྟ་བའོ་ཞེས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟ་བ་པོ་སྟེ་དེ་ཡང་དེས་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་མིག་དེ་བྱེད་པ་པོ་བདག་གང་གི་ཡིན་པའི་བདག་དེ་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྟ་བ་པོ་དེ་ཡང་མིག་དེས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོས་སྟ་རེས་གཅད་པར་བྱ་བ་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་སྟ་རེ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སྟ་རེས་གཅོད་པར་བྱ་བ་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཅོད་པའི་བྱེད་པ་སྟ་རེ་ཉིད་ཀྱིས་གཅད་པར་བྱ་བ་ཤིང་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོ་བདག་གིས་ཀྱང་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་མིག་ཉིད་ཀྱིས་བལྟ
Chinese
如果说是这样，那是因为用任何推理的方式都难以说明，因为不是见者，所以也不是见。这样一来，难道不是理由的意义没有成立吗？或者是因为意义相违背，所以誓言破灭呢？这既是结论，也是量果。这样分析，如果从胜义谛的角度来成立，那就是理由的意义没有成立，如果从世俗谛的角度来成立，那就是理由的意义相违背。对方说，眼睛产生了观看的行为，所以才说是见者，因为有行为的名称。对于没有产生观看行为的，就不会说他是见者，比如耳朵。眼睛有观看的行为，所以才给眼睛安立“见者”的名称，这样说的誓言就破灭了。以上是遮破了那些认为眼睛本身就是见者的一方。这里用“数论派和胜论派所说”等，是为了表明，我（补特伽罗）是见者，眼睛是观看行为的作者，我通过这只眼睛观看色法，这是为了驳斥那些这样说的人的观点。因此，为了阐述他们的宗义，才说了“通过它来观看，所以是见者，因为对作者说了行为的缘由”等等。见者我通过观看的作者眼睛观看色法，所以眼睛被称为见者，因为对作者眼睛说了“通过它来观看，所以是见者”，这是因为对观看的作者说了行为的缘由。那个作者是什么呢？那就是见者，也是通过它来观看。也就是说，观看的作者眼睛，是作者我所拥有的，这个我被称为见者，见者也是通过这只眼睛观看色法。比如，砍柴人用斧头砍伐要砍的树木，但斧头本身并不能砍伐，同样，见者我也通过观看的作者眼睛观看要看的东西色法，但观看的作者眼睛本身并不能看
English
If it is said to be so, it is difficult to explain by any means of inference, because it is not a seer, so it is not a seeing. In this way, is it not that the meaning of the reason is not established? Or is it because the meaning is contradictory, so the vow is broken? This is both the conclusion and the result of valid cognition. Analyzing in this way, if it is established from the perspective of ultimate truth, then the meaning of the reason is not established, and if it is established from the perspective of conventional truth, then the meaning of the reason is contradictory. The other party says that the eye produces the act of seeing, so it is said to be a seer, because there is a name for the act. For those who have not produced the act of seeing, it is not said that they are seers, such as the ear. The eye has the act of seeing, so the name "seer" is given to the eye, and the vow that says this is broken. The above refutes those who believe that the eye itself is the seer. Here, the use of "what is said by the Samkhya and Vaisheshika schools" etc. is to indicate that I (Pudgala) am the seer, and the eye is the agent of the act of seeing, and I see form through this eye, which is to refute the views of those who say this. Therefore, in order to explain their tenets, it is said that "it is seen through it, so it is a seer, because the reason for the act is stated for the agent" and so on. The seer, I, see form through the agent of seeing, the eye, so the eye is called a seer, because it is said to the agent, the eye, that "it is seen through it, so it is a seer," which is because the reason for the act is stated for the agent of seeing. What is that agent? That is the seer, and it is also seen through it. That is to say, the agent of seeing, the eye, is possessed by the agent, I, and this I is called the seer, and the seer also sees form through this eye. For example, a woodcutter uses an axe to cut the wood to be cut, but the axe itself cannot cut, similarly, the seer, I, also sees the object to be seen, form, through the agent of seeing, the eye, but the agent of seeing, the eye itself, cannot see.