Tibetan
མིག་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་མི་འཐད་པར་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བརྟག་པར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་བསྟན་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དགག་པ་དེར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་བཟླས་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བས། ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བདག་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་བདག་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་རིགས་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ། སྤྱི་དང་དམིགས་ཀྱིས་མ་བསལ་བ་མཛད་པའི་མཐའ་གཞན་ལས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་མ་གྲགས་པ་སེལ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོས་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་ཁྱེད་ལ་བདག་ཅེས་གྲགས་པ་སྤྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ ཁྱད་པར་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་གྲགས་པ་བདག་ཅེ་འམ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་དམིགས་ཀྱིས་མ་བསལ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ལས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བདག་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ། བདག་དེའི་ཁྱད་པར་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བས་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལྟ་བ་པོ་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཉན་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཡང་ཡིན་པར་མི་འཐད་པར་བརྟག་པ་དང་པོར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་དག་གཞན་ཡིན་པར་རྟོག་པ་མི་འཐད་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་ལས་ལྟ་བ་པོ་ཡང་གཞན་ཉན་པ་པོ་ཡང་གཞན། ཚོར་བ་པོ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་རྟོག་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་གཞན་ཉིད་ལ། །ཉན་པ་པོ་གཞན་ཚོར་གཞན་ན། །ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྟ་པོའི་ཚེ་ན
Chinese
正如之前所说，因为不观察眼睛本身而排除它，所以存在所立宗的法之差别被排除的过失，应当如此反驳。或者，因为观察者等不合理已经在蕴品中阐述完毕，所以不必再次阐述，以此表明，因为对它的反驳已经在那里阐述完毕，所以不必再次重复。如果说因为我没有承认“我”，所以为了排除它的差别，不应该将它作为宗派，那么，对方辩论者会说，根据理性的定义，论敌和反论敌都承认的法作为所立宗，然后对此进行论证，要论证的法应当被论证。你们中观派没有承认“我”的存在，所以为了排除它的差别，比如同一性等，怎么能将“我”作为宗派呢？这是他们所说的。对此的回答是：不排除共同和特定，从其他宗派完全接受，在名言中承认的作为宗派，排除其不为人知的差别，没有过失。我们对于五蕴，我们称之为“识”，你们称之为“我”，在共同名言中承认的作为宗派，排除我们不为人知的差别，比如“我”或者“同一性”等，没有过失。此外，不排除论敌和反论敌的宗派，从其他已成立的宗派的历史中完全接受，被称为“我”和“近取者”的，在名言中承认的作为宗派，排除“我”的差别，比如同一性等，所以我的宗派没有过失。如此，暂时观察者仅仅是观察者，同时也是听者和感受者是不合理的，已经在第一个观察中阐述完毕。现在，为了阐述观察者、听者和感受者是不同的这种想法是不合理的，在第二个观察中进行阐述。如果那些声称存在近取者的人，想要完全避免如前所述的过失，从而认为观察者是另外的，听者也是另外的，感受者也是另外的，即使那样，如果观察者是另外的，听者是另外的，感受是另外的，那么通过完全理解会发生什么呢？在观察的时候
English
As previously stated, because it does not observe the eye itself and excludes it, there is the fault of excluding the difference of the dharma of the proposition, and it should be refuted in this way. Or, because the observer and so on are unreasonable, it has already been explained in the chapter on aggregates, so there is no need to explain it again, thereby indicating that because the refutation of it has already been explained there, there is no need to repeat it again. If it is said that because I have not admitted "I", therefore, in order to exclude its difference, it should not be taken as a sect, then the opponent debater will say, according to the definition of reason, the dharma admitted by both the opponent and the counter-opponent is taken as the proposition, and then it is argued on this basis, and the dharma to be argued should be argued. You Madhyamikas have not admitted the existence of "I", so in order to exclude its difference, such as identity, how can you take "I" as a sect? This is what they say. The answer to this is: without excluding the common and specific, completely accepting from other sects, admitting in name as a sect, excluding its unknown differences, there is no fault. We, for the five aggregates, we call it "consciousness", you call it "I", admitting in common name as a sect, excluding the differences unknown to us, such as "I" or "identity", there is no fault. Furthermore, without excluding the sects of the opponent and the counter-opponent, completely accepting from the history of other established sects, what is called "I" and "the one who takes close", admitting in name as a sect, excluding the differences of "I", such as identity, so my sect has no fault. Thus, for the time being, the observer is only the observer, and at the same time it is unreasonable that he is also the listener and the feeler, which has been explained in the first observation. Now, in order to explain that the idea that the observer, the listener, and the feeler are different is unreasonable, it is explained in the second observation. If those who claim that there is a close taker want to completely avoid the faults as mentioned above, and thus think that the observer is different, the listener is also different, and the feeler is also different, even so, if the observer is different, the listener is different, and the feeling is different, then what will happen through complete understanding? At the time of observation
Tibetan
་ཉན་པོ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལན་འགའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཚེ་ན་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་གང་ཞིག་གང་ལས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལན་འགའ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཡོད་ན་ཁམ་ཕོར་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་ཡང་ལྟ་བ་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཚེ་ན་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཉན་པ་པོ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣོམ་པ་པོ་དང་མྱོང་བ་པོ་དང་རེག་པ་པོ་དང་སེམས་པ་པོ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེས་ན། བདག་ཀྱང་མང་ པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུད་སོ་སོ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྤྱིའི་རྒྱུད་ལ་བདག་མང་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་བདག་མང་པོར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དག་གི་ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་སྣོམ་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་དོན་ནི་ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གཞན་ཉིད་དགག་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་ངེས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཉན་པ་པོ་ནི་ལྟ་བ་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྲེལ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ལྟ་བ་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་པས་གཞན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། དཔེ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྟ་བ་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོའི་ར
Chinese
也有听者。说了“将会变成这样”。“几次”的意思是，在处所接近的时候。如果问，为什么有见者的时候，也会有听者呢？回答说，因为是其他的缘故。说了这句话的剩余部分。如果其他，那么在处所接近的时候，有见者的时候，也会有听者，为了显示这个道理。在此，如果知道什么从什么之外是其他的，那么几次那个存在，就会存在。例如，如果瓶子存在，那么碗也存在一样。同样，如果听者也是从见者之外是其他的，那么有见者的时候，也会有听者。听者如见者一样，嗅者和尝者和触者和思者等也是这样说的。如果那样，有什么过失呢？因此，因此，我也会变成众多。说了这样的话。“在各个相续中”是为了显示在有情总体的相续中，我变成众多没有过失。在一个相续中，我变成众多会变成过失。因为不如是意欲，因此，在胜义中，相续各异的见者和听者和嗅者等是其他是不合理的，这是立宗的近处安立。为了显示那之后的比量，在此也应表示对时机之义有利益的比量等，说了这样的话。时机之义是见者和听者等否定其他。对此有利益的，就是比量，是决定的。近取者天授的听者不是从见者之外的其他，因为是解释因和果的近取者，例如像见者自己的自性一样，对于说其他的人，以比量来损害，这些是法和所成立法和能成立法和例子和结尾，按照顺序来连接。例如，见者自己的自性是前后刹那因和果相关的近取者，因为是见者的
English
There is also a listener. It was said, "It will become like this." "Several times" means when the place is near. If asked, why is it that when there is a seer, there will also be a listener? The answer is, because it is other. The remainder of this sentence was spoken. If other, then when the place is near, when there is a seer, there will also be a listener, in order to show this reason. Here, if one knows what is other than what, then several times that exists, it will exist. For example, if the vase exists, then the bowl also exists. Similarly, if the listener is also other than the seer, then when there is a seer, there will also be a listener. The listener is like the seer, the smeller and the taster and the toucher and the thinker, etc., are also said to be the same. If that is the case, what is the fault? Therefore, therefore, I will also become many. Such words were spoken. "In each continuum" is to show that in the continuum of all sentient beings, it is not a fault for me to become many. In one continuum, it would be a fault for me to become many. Because it is not desired as such, therefore, in the ultimate sense, it is unreasonable for the seers and listeners and smellers, etc., of different continua to be other, this is the near establishment of the proposition. In order to show the inference after that, here also one should express the inference that benefits the meaning of the occasion, etc., and said such words. The meaning of the occasion is that the seers and listeners, etc., deny otherness. What benefits this is inference, which is definite. The listener of the near-taker Deva-given is not other than the seer, because he is the near-taker who explains cause and effect, for example, like the seer's own nature, for those who say otherness, it is harmed by inference, these are the subject and the thing to be established and the means of establishment and the example and the conclusion, connect them in order. For example, the seer's own nature is the near-taker related to the cause and effect of the previous and subsequent moments, because it is the seer's