Tibetan
བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རབ་རིབ་ཅེས་བྱ་བས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུས་བྱས་ནི་དོན་མེད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུས་རབ་རིབ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མར་མེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལས་ཀྱི་རས་དང་སྲེད་པའི་སྣུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་འབར་བས་མར་མེ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རོ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ནོར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་དམིགས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཟིལ་པའི་དཔེས་ནི་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བུར་གྱི་དཔེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང༌། གང་དག་དེ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང༌། གང་དག་དེ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང༌། གང་དག་དེ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྟོང་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་དམིགས་པ་དེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ནི་འདས་པའི་འདུས་བྱས་དེ་དག་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གློག་གི་དཔེས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་བཞིན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་གཉིས་པོ་དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྤྲིན་གྱི་དཔེས་ནི་དེའི་ས་བོན་གནས་ངན་ལེན་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་སྤྲིན་ལྟ་བུས་སེམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་རྣམས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་བཞིན་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་གཉིས་པོ་དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདུས་བྱས་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་ལ་འདུན་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང༌། གཡེང་བ་ཚར་གཅད་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྲག་པའི་གནས་མེད་དེ། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་གི་ཚད་མས་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གསུང་རབ་དང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདག་དང་ཆོས་སུ་ཉེ་བར་གདགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སྐྲག་པའི་གནས་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་དང་ཆོས་སུ་ཉེ་བར་གདགས་པའི་གཞི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པ་དག་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་དང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཉིད་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་དཔེར་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཅ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་དབུ་བརྡོས་པ་དང་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དག་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འདི་དག་ནི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འདི་དག་ནི་བརྫུན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་མེད་བཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་
Chinese
应当如是观。 所谓“如翳”，即以对补特伽罗与法执著之自性之有为，以无意义显现之因，应当如翳而观。 所谓“如灯”，即以识之体性，依赖业之灯芯与贪之油而生起燃烧，应当如灯而观。 领受味之境之体性，以幻化之譬喻显示，以是错谬显现之故。 认识过患之体性有两种，即认识无常与认识痛苦。 其中，以露珠之譬喻显示认识无常，以不长久安住之故。 以水泡之譬喻显示认识痛苦，以感受如水之水泡，无论任何感受，此处皆是痛苦之故。 一切感受皆应知为三种痛苦之痛苦，即痛苦之感受，以及与之相应之行，是痛苦之痛苦。 快乐之感受，以及与之相应之行，是变异之痛苦之痛苦。 非痛苦亦非快乐之感受，以及与之相应之行，是行之痛苦之痛苦。 认识出离
English
It should be viewed in this way. The so-called "like a cataract" means that the nature of conditioned things, which is the attachment to the view of individuals and phenomena, should be viewed as a cataract because it appears meaningless. The so-called "like a lamp" means that the characteristic of consciousness arises and burns depending on the wick of karma and the oil of craving, so it should be viewed as a lamp. The characteristic of the object of experiencing taste is shown by the example of illusion, because it appears as an error. The characteristic of realizing faults is twofold: realizing impermanence and realizing suffering. Among them, the example of dew shows the realization of impermanence, because it does not last long. The example of a water bubble shows the realization of suffering, because feeling is like a water bubble, and whatever feeling it may be, it is said to be suffering here. All feelings should be known as the suffering of the three types of suffering, that is, the feeling of suffering, and the actions that are in accordance with it, are the suffering of suffering. The feeling of happiness, and the actions that are in accordance with it, are the suffering of the suffering of change. The feeling that is neither suffering nor happiness, and the actions that are in accordance with it, are the suffering of the suffering of action. Realizing renunciation
Chinese
应当观察。名为此者，以那九种譬喻所象征的意义之事物显示，五蕴之自性事物如何显现，缘起乃是因和缘聚合所致，故称作有为。应当如是观察一切有为之相。彼等乃是菩萨于此恒常欲求如是观察一切有为之自性，以愿力安住，以瑜伽之等入而成就，断除散乱后，应极力摄持心，以及安置般若波罗蜜多的全部身体，也显示了甚深和广大。因此，于此无有恐惧之处，具慧者应善加观察后生起安忍，如是说者，乃是结尾和引入正见。如是，以理性和圣言量所显示的那样，因此，于如来之经典和中观论著中，即使在世俗谛中，也无有可近似安立为我与法的一切事物，莫生如是念头的恐惧之处。具慧者应如梦等，将世俗谛中可近似安立为我与法的所依有为之生等，安立为名言，并于胜义谛中善加观察为无自性，如是学者的善行者如是说。其他论者说，薄伽梵以幻术、阳焰、影像、寻香城、梦境、眩晕、水泡和芭蕉树干等，作为有为诸法无我的譬喻而宣说。于此，真实或无谬之真实皆不存在，这些都是戏论，这些也都是虚假的，如是也曾宣说。所谓一切法无我，无我即是无自性的意义，因为我之音声即是自性的词语之故，如是说者，乃是生等之相
English
Should be observed. This means that the objects of meaning symbolized by those nine similes are shown, how the nature of the five aggregates appears, and dependent origination is caused by the aggregation of causes and conditions, hence it is called conditioned. The characteristics of all conditioned things should be viewed in this way. These are that a Bodhisattva should always desire to examine the nature of all conditioned things in this way, abide by aspiration, accomplish it by entering into yoga, cut off distractions, and then diligently grasp the mind, and also show the profound and vast by placing the entire body of the Perfection of Wisdom. Therefore, there is no place for fear here. Those with intelligence should cultivate forbearance after thoroughly examining it, as it is said, which is the conclusion and introduction to correct view. Thus, as shown by reason and scriptural authority, therefore, in the Tathagata's scriptures and Madhyamaka treatises, even in conventional truth, there is no place for fear of thinking that there are no objects that can be approximated as self and phenomena. Those with intelligence should establish the basis of conditioned arising, etc., which can be approximated as self and phenomena in conventional truth, as names, like dreams, etc., and thoroughly examine them as being without self-nature in ultimate truth, as the scholar, the virtuous one, said. Others say that the Bhagavan taught illusion, mirage, image, Gandharva city, dream, dizziness, water bubble, and banana tree trunk as metaphors for the selflessness of conditioned things. Here, there is no truth or infallible truth, these are all elaborations, and these are also false, as it has been said. The so-called all phenomena are without self, and without self means without self-nature, because the sound of self is the word of self-nature, as it is said, which is the characteristic of arising, etc.
Tibetan
གསུམ་པོ་དག་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་གསུམ་པོ་དག་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེ་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ལ་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ན་རེ་དེ་ལ་འདིར་བདག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་བདག་གི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བདག་གཞན་ཡང་མེད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་པས་ཁུངས་དེས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་སྒྲའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ནུས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་མི་རིགས་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཉིད་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དཔེར་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བཤད་ པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་ཁུངས་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དཔེ་དང་དོན་དང་སྒྲར་གསུངས་པ་ཡིན་པ་ལས་གནས་བརྟན་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏས་དེ་དག་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དཔེ་དང་དོན་དང་སྒྲ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གང་ཟག་བདག་དང་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བདག་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་གང་ཟག་བདག་གཞན་ཡང་མེད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་གཞན་ཡང
Chinese
这三者与梦等三个例子相似，在解释所说的偈颂时，注释者圣天论师说要这样结合。另有人说，在此显现为我的，是错误的如是性，而且我这个词也是我的词，因此那些没有我他，也不是自己，就像自在天一样，因为那个根据是为了在声闻乘中分别了知人无我的词义，所以不能显示法无我。如果能够显示，那么完全接受其他乘就没有意义了，这样说，就是注释者自己驳斥圣天论师的论述是不合理的。另有人说，另有人就是自己，所以导师善护说，圣天论师说世尊以幻术和阳焰等作为法无我的例子来显示，并且说无我就是无自性的意思，因为我这个词是自性的词，这样说是没有道理的。为什么呢？因为世尊所说的那个根据是为了在声闻乘中分别了知人无我的意义，作为例子、意义和词而说的，而圣天论师却说那些是作为分别了知法无我的意义的例子、意义和词，所以这样说。这样显示说，在声闻乘中，胜义中人我与我的自性本来就没有，但在世俗中显现为我，是因为错误的如是性。因为世尊对那些显示了人无我，所以说无我，所说的我的词不是法的词，而是我的词，因此那五个蕴没有他人我，那五个蕴自己也不是我，例如不是自在天，因此对于自在天也
English
When explaining the verses that say these three are similar to the three examples of dreams, etc., the commentator Sthavira Buddhapalita says to combine it in this way. Others say that what appears as self here is the erroneous suchness, and the word "self" is also a word of "mine," so those have neither self nor other, nor are they themselves, just like Ishvara, because that source is for distinguishing the meaning of the word "person non-self" in the Hearer Vehicle, so it cannot show the non-self of phenomena. If it could show it, then completely accepting other vehicles would be meaningless, so saying this is the commentator himself refuting that Sthavira Buddhapalita's explanation is unreasonable. Others say, another is oneself, so the teacher Sthiramati says, Sthavira Buddhapalita said that the Blessed One showed illusions and mirages, etc., as examples of the non-self of phenomena, and said that non-self means without own-being, because the word "self" is a word of own-being, saying this is unreasonable. Why? Because that source spoken by the Blessed One was spoken as examples, meanings, and words for distinguishing the meaning of person non-self in the Hearer Vehicle, but Sthavira Buddhapalita said that those are examples, meanings, and words for distinguishing the meaning of phenomena non-self, so saying this. It is shown in this way that in the Hearer Vehicle, in the ultimate sense, there is no person self or the own-being of mine, but in the conventional sense, what appears as self is because of the erroneous suchness. Because the Blessed One showed the person non-self to those, so he said non-self, the word "self" that is said is not a word of phenomena, but a word of mine, therefore those five aggregates have neither other person self, nor are those five aggregates themselves self, for example, not Ishvara, therefore for Ishvara also