Tibetan
ཆོས་ཅན་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང༌། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་ན་དབུ་མ་པས་སྔར་སྨྲས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་ཅིང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྒྲུབ་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། འདི་ལ་འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི་དེ་བསལ་བས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་རྫས་ཅུང་ཞིག་ཡོད་པར་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་གྲང་ན། འདུས་བྱས་དེ་བརྟགས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པས་རྫས་ཉིད་དུ་མ་གྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡོད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རིང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐུང་དུ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་འགྲུབ་པས་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་འདུས་བྱས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡང་རུང་གྲང་ན། འདུས་བྱས་མ་གྲུབ་པས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པས་རྫས་ཉིད་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ན་དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་བསལ་བ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་དབུ་མ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་གཞན་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ། རྨི་ལམ་ཅི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྨི་ལམ་ཅི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རྨི་ལམ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང༌། ཆོས་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡུལ་འདོད་པ་དང༌། མི་འདོད་པ་དག་དང་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང༌། ཆོས་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་དྲན་པ་ན་རྒྱུ་དེས་རྨི་ལམ་རྨི་བར་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་ནི་སྔོན་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤྱད་པའི་རྒྱུས་གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་ན་རྨི་ལམ་བཟང་པོ་རྨི་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ཆེན་པོའི་མཐུས་ས་ར་ནས་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་གང་ལས་རྒྱུ་དེ་བཞི་ཡོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཡུལ་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང༌། ཡུལ་མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །རྨི་ལམ་གང་ལ་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བའོ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་གསང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཁྱུ་མཆོག་དང་བུད་མེད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་གོ་རིམས་བ
Chinese
有法，以及所要成立的法，成立的法，不顺法的反方例证，结合的论式和结论按照顺序结合。因为那个比量，中观师对于先前所说的比量，有无违背错乱的损害，而且我们所要成立的蕴等也能成立这样说。对于那样说的话语，解释者自己在这里解说。如果这个有为法完全成立，那么由于破除它，名为无为法的事物稍微存在也可以说的话，如果分析那个有为法，它不是存在的，因此，有为法没有完全成立，那么无为法如何成立？在名言中也如兔角一样，因为没有产生，所以没有成为实物。这样认为，因此，那些因等是不可能存在的。这样说了。如果有为法存在，那么依靠它，无为法也如依靠长而成立短一样成立，因此以无为法存在的方式，成立有为法也可以的话，因为有为法没有成立，所以名为无为法，在名言中也如兔角一样，因为没有产生，所以没有成为实物，因此，对方的因等是不可能存在的。这里说，如果胜义中生等不是自性，那么如果是那样，那些有为法的自性本身被破除之后，随之成立，因此会成为宗、因、例等不成立的过失。这是自己的宗派对于中观师，因为自性和自性的基础没有成立，所以会有宗、因、例等不成立的过失这样说。对于那样说的话语，解释者自己在这里解说。胜义中不是存在，但在名言中，如梦境一般，如幻术一般，如乾闼婆城一般，因为承许是存在的，所以没有过失。这样说了等等。为了显示如梦境一般的比喻，如何忆念曾经体验的梦境分别，法和非法，以及天神所造。
English
The subject, the dharma to be established, the dharma that establishes, the example of the opposing side that is not in accordance with the dharma, the combined argument and conclusion are combined in order. Because of that inference, the Madhyamikas have no contradictory or erroneous harm to the previously stated inferences, and our established aggregates, etc., can also be established. In response to that statement, the commentator himself explains here. If this conditioned phenomenon is fully established, then by refuting it, the so-called unconditioned phenomenon can be said to exist slightly. If that conditioned phenomenon is analyzed, it is not existent, therefore, the conditioned phenomenon is not fully established, then how can the unconditioned phenomenon be established? In name only, it is like a rabbit's horn, because it has not arisen, it has not become a substance. Thinking this way, therefore, those reasons, etc., are impossible to exist. It is said that if the conditioned phenomenon exists, then relying on it, the unconditioned phenomenon also becomes established in the way that short is established by relying on long. Therefore, if it is possible to establish the conditioned phenomenon by the way that the unconditioned phenomenon exists, because the conditioned phenomenon is not established, the so-called unconditioned phenomenon is like a rabbit's horn in name only, because it has not arisen, it has not become a substance, therefore, the opponent's reasons, etc., are impossible to exist. Here it is said that if birth, etc., are not self-nature in the ultimate sense, then if that is the case, after the very nature of those conditioned phenomena is refuted, it will be established accordingly, therefore, it will become the fault of the subject, reason, example, etc., not being established. This is what one's own school says to the Madhyamikas, because the self-nature and the basis of the self-nature are not established, there will be the fault of the subject, reason, example, etc., not being established. In response to that statement, the commentator himself explains here. It does not exist in the ultimate sense, but in name only, like a dream, like an illusion, like a Gandharva city, because it is accepted as existent, there is no fault. It is said, etc. In order to show the example of being like a dream, how to remember the experienced dream discriminations, dharma and non-dharma, and what is made by the gods.
Chinese
被加持的因具有所欲之境和不欲之境，与彼等相遇，具有近取之果，如果考察，虽然无自性，但在名言中存在等等，以心的因本身转变为境本身，如是说。因此，它显示了梦的因、果和自性。其中，梦的因有四种：分别念的体验记忆、法、非法和神加持。其中，分别念的体验记忆是，以前未入睡的状态时，境的相在外境中不存在，但心分别念的体验，入睡之时忆念，则以该因会做梦。法是以前未入睡的状态时，行持广大善法的因，入睡之时会做美梦。非法与此相反。神加持是如圣者迦旃延大尊者的威力，从萨拉做梦一样。从任何梦中具有那四个因，则称为彼等之因具有者。梦的果是入睡的状态时，体验所欲和不欲之境，它也有两种，即与所欲之境相遇近取，以及与不欲之境相遇近取。任何梦中具有那些果，则称为与彼等具有者。梦的自性是，如果考察，虽然无自性，但在名言中存在和不存在的心的因本身转变为境本身。入睡的状态时，以存在的心的因本身转变为境本身，以及醒来的状态时，以不存在的心的因本身转变为境本身。为了显示如幻术的比喻，如何幻术从幻术师和密咒与药物的特殊威力中，出现大象和牛王与妇女和处所等等的自性，成为根识的行境，彼等虽然无自性，但因为是知识错乱之因，所以说存在，如是说。因此，它也显示了幻术的因、果和自性，按照顺序。
English
Having the cause of being blessed, the desired object and the undesired object, encountering them, having the fruit of near attainment, if examined, although without self-nature, but existing in name, etc., the very cause of the mind itself transforms into the object itself, thus it is said. Therefore, it shows the cause, effect, and self-nature of dreams. Among them, there are four causes of dreams: the memory of experiencing conceptualization, Dharma, non-Dharma, and divine blessing. Among them, the memory of experiencing conceptualization is that in the state before falling asleep, the sign of the object does not exist in the external environment, but the experience of conceptualization by the mind, when falling asleep, remembering, then that cause will cause dreaming. Dharma is that in the state before falling asleep, the cause of practicing great virtuous Dharma, when falling asleep, will cause good dreams. Non-Dharma is the opposite of that. Divine blessing is like the power of the great venerable Katyayana, dreaming from Sara. From any dream that has those four causes, it is called having those causes. The fruit of dreams is experiencing desired and undesired objects in the state of falling asleep, and it also has two types, namely encountering desired objects and near attainment, and encountering undesired objects and near attainment. Any dream that has those fruits is called having them. The self-nature of dreams is that, if examined, although without self-nature, the very cause of the mind that exists and does not exist in name transforms into the object itself. In the state of falling asleep, the very cause of the existing mind transforms into the object itself, and in the state of waking up, the very cause of the non-existing mind transforms into the object itself. In order to show the metaphor of illusion, how illusion arises from the special power of illusionists and mantras and medicines, the self-nature of elephants and bulls and women and places, etc., becomes the object of the senses, although they are without self-nature, but because they are the cause of knowledge confusion, it is said that they exist, thus it is said. Therefore, it also shows the cause, effect, and self-nature of illusion, in order.