Tibetan
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཅི་ལ་དམིགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་ཀྱི་སྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་གཟུགས་ལ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ལྡན་པའི་བར་ལ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ། གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་དག་གི་དམིགས་པར་འགྱུར་པའི་གཟུང་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཟུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་མི་དམིགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འགའ་ཡང་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ༌། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། གང་ཟག་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མ་འཚལ་མི་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འཚལ་མི་མ་ཐོང་བ་དེ་ཅི་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་བརྟགས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་བརྟགས་ཟིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བསྟན་པ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལའོ། །དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དེ་བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དེ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ཆེན་པོས་བསྟན་ཟིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མགོ་གཉིས་པ་དགག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལམ་པོ་ཆེར་ཞུགས་པའི་མིའི་མགོ་བོ་གཉིས་པ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོམ་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པས་དགག་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དབུ་མ་པ་ལ་འདྲི་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འགག་ པ་མེད་ན་ཅི་ཉེས་ཞེས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་པར་རྐྱེན་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོ་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོའི་རྐྱེ
Chinese
《二万五千颂般若波罗蜜多经》中说：当不分别色是空或非空时，那时菩萨就是在修般若波罗蜜多。如是说已，具大慧菩萨请问世尊：世尊，菩萨如是行持，以何为所缘？世尊说：具大慧，再者，菩萨如是行持，不缘色。乃至不缘一切智。此乃显示：凡是修般若波罗蜜多者，不缘色等乃至一切智之间的任何境。为何如此呢？具大慧，一切法皆无所缘，因为对于这些识的所缘，在诸法中连少许可执著的都没有。具大慧，如是，色不是色的行境，乃至识也不是识的行境。此乃显示：如世间和出世间的一切都是五蕴，其中能取境者也是五蕴的自性，所取境也是五蕴的自性，因此它们是无生的。色也不缘色，乃至识也不缘识，因此没有任何法是任何的行境。具大慧，因为不是行境的缘故，色不识色，不见色。乃至识也不识识，不见识。在此，请问世尊：如果有人不认识色，不见色， 乃至不认识识，不见识，那是什么？世尊说：不认识、不见色、受、想、行、识，那就是般若波罗蜜多，不要对此感到害怕。如是，所缘的缘也断了。
English
From the Twenty-Five Thousand Verse Prajñāpāramitā: When one does not discriminate whether form is empty or not empty, then the bodhisattva is practicing prajñāpāramitā. Having spoken thus, the Bodhisattva Great Intellect asked the Blessed One: Blessed One, if a bodhisattva practices in this way, what does he focus on? The Blessed One said: Great Intellect, furthermore, if a bodhisattva practices in this way, he does not focus on form. He does not focus on anything up to perfect enlightenment. This shows that whoever practices prajñāpāramitā does not focus on any object from form and so on up to omniscience. Why is that? Great Intellect, all dharmas are without focus, because for the focus of these consciousnesses, there is not even a little bit of grasping in all dharmas. Great Intellect, in this way, form is not the object of form, and even consciousness is not the object of consciousness. This shows that just as all mundane and supramundane things are the five aggregates, and the subject is also the nature of the five aggregates, and the object is also the nature of the five aggregates, therefore they are unborn. Form does not focus on form, and even consciousness does not focus on consciousness, therefore no dharma is the object of anything. Great Intellect, because it is not an object, form does not know form, does not see form. Even consciousness does not know consciousness, does not see consciousness. Here, the Blessed One was asked: What is it that a person does not know form, does not see form, even does not know consciousness, does not see consciousness? The Blessed One said: Not knowing, not seeing form, feeling, perception, formation, and consciousness, that is prajñāpāramitā, do not be afraid of it. Thus, the condition of the object is also cut off.
Chinese
已經考察完畢，說到「標誌已確定」，那麼，被稱為所緣緣的緣，如何不合理地成為勝義諦中的緣，像這樣已經考察完畢。現在，由於緊隨緣的時機已到，所以要考察它，這句話的意思是：像這樣，所緣緣也已經考察完畢，所以在其後顯示緊隨緣，考察的時機已到，因此要對它進行研究和考察，這是總結性的話語。關於「在此，勝義諦中一切法在一切方面都被遮止的緣故」，「在此」指的是中觀論典。「勝義諦中」指的是勝義諦的境。「一切法」指的是外、內、世間和出世間的一切法。「在一切方面都被遮止的緣故」指的是從自、他、二者和無因等一切方面產生都被遮止的緣故。關於「諸法不生，如是已顯示」，意思是因此，諸法不生，如是已經用理智和偉大的考察顯示出來了。因此，如果諸法不是不生的，那麼滅是不合理的。關於「因為不生，如同遮止第二個頭」，意思是因此，如果諸法是不生的，那麼滅是不合理的，例如，在寬廣的道路上行走的人，因為第二個頭沒有出生和不存在，所以無法被強盜等遮止和砍斷，同樣，心和心所法也是因為不生的緣故，所以不會被遮止。如果這樣，會有什麼後果呢？這是對方對中觀派的提問，如果心和心所法沒有滅，會有什麼過失呢？因此，論師說：「因此，緊隨不合理。」意思是，因為沒有滅，所以不應該考察緊隨緣。關於「勝義諦中」，是與勝義諦中緊隨緣不合理相聯繫的。關於「因此，那本身就是不成立和相違的」，意思是如果認為勝義諦中緊隨的事物是緣，那麼這本身就是不成立的。或者，在世俗諦中緊隨的事物是緣，
English
Having examined, it is said that "the sign has been determined," then, how can the condition called the object-condition not reasonably become a condition in the ultimate truth, like this has been examined. Now, because the time for the immediately preceding condition has arrived, so it should be examined, which means: Like this, the object-condition has also been examined, so after that, the immediately preceding condition is shown, the time for examination has arrived, therefore it should be studied and examined, this is the concluding word. Regarding "Here, because all dharmas are prohibited in all aspects in the ultimate truth," "here" refers to the Madhyamaka treatises. "In the ultimate truth" refers to the realm of the ultimate truth. "All dharmas" refers to all dharmas of outer, inner, mundane and supramundane. "Because it is prohibited in all aspects" means that arising from self, other, both and without cause etc. are all prohibited. Regarding "Dharmas are not born, as has been shown," it means therefore, dharmas are not born, as has been shown by reason and great examination. Therefore, if dharmas are not unborn, then cessation is unreasonable. Regarding "Because it is unborn, like prohibiting the second head," it means therefore, if dharmas are unborn, then cessation is unreasonable, for example, for a person walking on a wide road, because the second head is not born and does not exist, it cannot be prohibited and cut off by robbers etc., similarly, mind and mental dharmas are also not prohibited because they are unborn. If so, what will be the consequence? This is the opponent's question to the Madhyamaka school, if mind and mental dharmas have no cessation, what fault will there be? Therefore, the teacher said: "Therefore, immediately preceding is unreasonable." It means that because there is no cessation, the immediately preceding condition should not be examined. Regarding "In the ultimate truth," it is related to the immediately preceding condition being unreasonable in the ultimate truth. Regarding "Therefore, that itself is unestablished and contradictory," it means that if it is thought that the immediately preceding thing in the ultimate truth is a condition, then that itself is unestablished. Or, in the conventional truth, the immediately preceding thing is a condition,