Tibetan
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་དམ་པར་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང༌། དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ་ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་གསུམ་པ་མེད། །ཀུན་རྫོབ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་སྟེ། །དེ་ཆད་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་གོང་མས་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་ལ། ཕྱེད་འོག་མས་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་འཕགས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་ཉིད་མེད། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །དངོས་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་གཞན་ལ་མ་གསན་པར། །བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་རང་གིས་གཟིགས། །ཀུན་རྫོབ་གང་ཡིན་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང༌། ཤེས་བྱ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་གཟིགས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པར་དམིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ཏུ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐད་ཀྱི། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་དེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། གང་ལ་ལས་མེད་པ་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པའི་རིགས་དེ་ལ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལས་མི་བྱེད། ངག་གིས་མི་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ། མ་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ། མ་མཉན་པ། ཉན་དུ་མ་བཅུག་པ། མ་ཤེས་པ། རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ། མ་མཐོང་བ། མཐོང་བར་མ་བྱས་པ། མ་བཏགས་པ། འཛིན་དུ་མ་བཅུག་པ། མ་རྟོགས་པ། མ་ཐོབ་པ། མ་བོར་བ། མ་བླངས་པ། མ་བསྡུས་པ། མ་བསལ་བ། མི་ཟད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ། མ་སྨད་པ། མ་སྡོད་པ། ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། མ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ། མི་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། མི་སྙན་པ་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། གྲངས་མེད་པ། བགྲང་དུ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ། ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ། རྣམ་པར་མ་བསྒྲུབས་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། རློམ་སེམས་མེད་པ། བསྐྱོད་པ་མེད་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ། མ་སྤྲོས་པ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་ པ་ལས་ཀྱང་ང་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་སྟོན་ལ། མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་
Chinese
般若波罗蜜多经中说：善现，这些全部是世间的名言施设，但就胜义谛而言则不是。圣宝云经中也说：通达世俗谛，并且通达胜义谛。它的体相是安立为色，而胜义中色是无所缘且无现前耽著的；安立为菩提和成办菩提之间，而胜义中菩提和成办菩提是无所缘且无现前耽著的。圣无尽慧所说经中也说：何为世俗谛？即如世间名言中以文字和声音及表示而宣说。何为胜义谛？即于彼（胜义谛）连心的行境也没有，何况文字等呢？这样宣说了具有体相的二谛。圣楞伽经中也说：世俗与胜义，从因所生无有三，世俗由分别假立，彼灭是圣者行境。这样说，前半偈颂宣说了二谛，后半偈颂宣说了它的体相。又于该经中说：如圣者所分别，诸法之自性非有，如孩童所分别，诸法唯有是实有。这样说。圣父子相见经中也说：世间知者不听于他，此二谛由自己所见，何为世俗如是胜义，第三谛其他则无有。这样说。如此如来通达世俗和胜义，所知也是世俗和胜义有多少就尽于多少。而且世尊以空性极善观察极善通达极善现前，因此称作一切智者，这真是稀有啊！这样也说了。其中，世俗是如来以世间的行境之门而观察的。其中，所谓世间，就是安立为道理和非道理的集合。
English
In the Perfection of Wisdom Sutra, it is said: "Subhuti, all these are taught as worldly designations, but in reality, they are not." Also, in the Noble Cloud of Jewels Sutra, it says: "One who is skilled in conventional truth and skilled in ultimate truth." Its characteristic is to designate as form, but in ultimate truth, form is without object and without manifest attachment. It is designated between enlightenment and the accomplishment of enlightenment, but in ultimate truth, enlightenment and the accomplishment of enlightenment are without object and without manifest attachment. Also, in the Noble Sutra Taught by Inexhaustible Intelligence, it says: "What is conventional truth? It is what is taught in worldly designations by letters, sounds, and symbols. What is ultimate truth? It is that in which there is not even the activity of the mind, let alone letters." Thus, the two truths with their characteristics are taught. Also, in the Noble Lankavatara Sutra, it says: "Conventional and ultimate, there is no third born from causes. Conventional is imputed by discrimination, its cessation is the realm of the noble ones." Thus it is said, the first half of the verse teaches the two truths, and the second half teaches its characteristics. Again, in the same sutra, it says: "As the noble ones discriminate, the own-nature of things is non-existent. As children discriminate, things are only existent." Thus it is said. Also, in the Noble Sutra of the Meeting of Father and Son, it says: "The knower of the world, without hearing from others, sees these two truths himself. Whatever is conventional is also ultimate, there is no other third truth." Thus it is said. Thus, the Tathagata understands conventional and ultimate truth, and the knowable is exhausted by as much as there is of conventional and ultimate truth. Moreover, the Bhagavan sees emptiness very well, understands it very well, and manifests it very well. Therefore, he is called the All-Knowing One, which is truly wonderful!" Thus it is also said. Among these, conventional truth is what the Tathagata observes through the door of worldly conduct. Among these, what is called the world is established as an assembly of reason and unreason.
Chinese
说也。 那个世界的行为是指身体、语言和意念的行为，这是世俗谛。或者， 对于那些以享受的方式与行为和结果相关联的世界的行为和存在，那就是世俗谛。世俗谛总是与行为和行为的结果相关联，而不是究竟谛，这是合理的。如果究竟谛中存在行为和行为的结果，那么从轮回中解脱就没有区别了，因此，究竟谛中没有行为和行为的结果。如《圣妙吉祥吉祥经》中所说：“无有业，亦无业果者，是圣者之种姓。何为圣者之种姓？于彼种姓中，身不作，语不作，意亦不作。”就像所说的那样。究竟谛是不可言说、不可知、不可辨识、不可完全知晓的。未被指示，未被充分指示，未被听闻，未被允许听闻，未知，未被辨识，未被看见，未被允许看见，未被假立，未被允许执持，未被理解，未被获得，未被舍弃，未被取回，未被收集，未被消除，不可穷尽，无有作为，未被完全寂灭，未被责骂，未被停留，非已获得，非未获得，非快乐，非不快乐，非悦耳，非不悦耳，非色，非无色，无数，不可数，非世间，非非世间，非分离，非遍一切烦恼，非完全清净，非世俗，非涅槃，未被分别，未被建立，无有动摇，无有傲慢，无有移动，非显现聚合，非戏论，远离戏论。如此，从色无自性，乃至一切相智无自性。如是等等，在其他无量经藏中也宣说了二谛。声闻乘 中也说，我既不显示有法为有，也不显示无法为无。
English
It is said. The behavior of that world refers to the behavior of body, speech, and mind, which is the conventional truth. Or, For those who engage in worldly activities and exist in a manner that is related to actions and results through enjoyment, that is the conventional truth. The conventional truth is always related to actions and the results of actions, but not to the ultimate truth, which is reasonable. If there were actions and results of actions in the ultimate truth, then there would be no distinction in liberation from samsara. Therefore, there are no actions and results of actions in the ultimate truth. As it is said in the Sutra of the Heap of Jewels of the Noble One: "That which has no action and no result of action is the lineage of the noble ones. Whatever is the lineage of the noble ones, in that lineage, the body does not act, the speech does not act, and the mind does not act." Like what was said. The ultimate truth is that which is inexpressible, unknowable, indiscernible, not fully knowable. Not shown, not fully shown, not heard, not allowed to be heard, unknown, not discerned, not seen, not allowed to be seen, not imputed, not allowed to be held, not understood, not attained, not abandoned, not taken back, not collected, not eliminated, inexhaustible, without action, not fully pacified, not blamed, not stayed, not obtained, not not obtained, not happiness, not unhappiness, not pleasant, not unpleasant, not form, not formless, countless, innumerable, not worldly, not unworldly, not separated, not all afflictions, not completely purified, not conventional, not nirvana, not distinguished, not established, without movement, without pride, without moving, not manifestly assembled, not elaborated, separated from elaboration. Thus, from formlessness to the absence of inherent existence up to the all-knowingness. Like that and so on, in other immeasurable sutras, the two truths are also taught. In the Hearer's Vehicle, it is also said, I do not show that existing dharmas exist, nor do I show that non-existing dharmas do not exist.