Tibetan
་ལྟར་འདི་སྐད་བསྒྲུབ་བསྟན་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཉིད་མ་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བྱེད་པ་ནི། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཆོས་དེ་དག །བསྡུ་བས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ལ་ནི་གཉེན་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་འགོག་གཉིས་དང༌། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅིས་བྱ་བ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་དང༌། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འགོག་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་བརྟགས་ཏེ། འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། འགོག་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འགོག་པ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་མི་འབྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་མི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དང༌། གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་དང༌། གཏན་མེད་ པ་དག་གིས་མཚོན་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞིའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི། །དོན་དམ་དུ་ན་དངོས་པོ་ཡིན། །རྟག་དང་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །མོ་གཤམ་བུ་ཡི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། །མོ་གཤམ་བུའི་ལུས་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་མེད་ཕྱིར་དང༌། །འདུས་བྱས་མ་བསྡུས་ཕྱིར་དང་ནི། །འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་
Chinese
如是此语成立显示，自性有性不成立。名为一切事物之语的剩余。总结完全考察之语的意义是：如是聚合之法彼等，以总摄是分别考察。是名为此。此处说，聚合之事物唯有存在，彼之对治非聚合是耶？因此此处以非聚合之事物为主，譬如魔术师所化之色。聚合者有对治非聚合，因此聚合唯有存在是耶？因此此处以非聚合之事物为主。分别说部之论所说：非聚合是二灭与，虚空和即是如是性。何为非聚合？是非聚合是各别考察而灭，和各别不考察而灭，虚空和如是性。其中各别考察是智慧，以此烦恼现前者考察，灭为何者，彼是各别考察而灭，是灭，名为涅槃。各别不考察而灭是，有些事物灭不分离为何者。虚空是，制造机会和无遮蔽之相。如是性是，先前没有和坏灭后没有和，一于一无有和，永无之所诠，事物之自性无性性。彼等是常，因为是不变之自性故有四。其中略微，各别考察而灭是，胜义中是事物，常和自性不变故，如石女之子之色。名为生起之事物，因为是常和自性不变故，不应道理是事物性，如石女之子之身。为了显示彼之因的差别，未生故和无因故，如是业亦无故和，非聚合不摄故和，无灭故亦然。如是说，各别考察而灭是胜义中
English
As such, this statement establishes and demonstrates that inherent existence is not established. The remainder of the phrase is "of all things." To conclude the meaning of the phrase "completely imputed" is: "Thus, those compounded dharmas are imputed by aggregation." This is what it means. Here it is said: "Compounded things exist, but their opponent is the uncompounded, isn't it?" Therefore, here, taking the uncompounded as the subject, it is like the form emanated by a magician. Since the compounded has the opponent, the uncompounded, therefore the compounded exists, doesn't it? Therefore, here, taking the uncompounded as the subject, the Vaibhashika school explains: "The uncompounded are two cessations, space, and suchness." What are the uncompounded? The uncompounded are cessation through separate examination, cessation without separate examination, space, and suchness. Among these, separate examination is wisdom, which examines manifest afflictions. That which is cessation is cessation through separate examination, which is cessation, called nirvana. Cessation without separate examination is that which does not separate from the cessation of some things. Space is characterized by providing opportunity and being unobstructed. Suchness is the non-existence of things, characterized by the absence of prior existence, the absence of destruction, the absence of one in another, and the absence of permanence. These are permanent because they are of an unchanging nature, hence there are four. Among these, briefly, cessation through separate examination is, in the ultimate sense, a thing, because it is permanent and of an unchanging nature, like the form of a barren woman's child. The thing called arising, because it is permanent and of an unchanging nature, is not reasonably a thing, like the body of a barren woman's child. To show the difference in its reason, it is said: "Because it is unborn and without cause, likewise without action, and because it is uncompounded and without cessation." Thus it is said that cessation through separate examination is, in the ultimate sense,
Tibetan
དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་དང༌། ལས་དང༌། འདུས་བྱས་དང༌། འགག་པ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། ལས་མེད་པ་དང༌། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལ་འགག་པ་འཐད་ཀྱི། མ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་འབྲས་བུ་གང་འདོད་པ། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་ལ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །གླང་ཆེན་ཀླད་ཀྱི་རྭ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགོག་པར་བྱེད་དེ། འདུས་མ་བྱས་གང་གི་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེའི་ཀླད་ལ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུ་མི་འགྱུར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ནི་གཞན་དུ་བརྟགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་མི་འདོད་ཤེས་པར་བྱ། །འབྲས་བུ་ཡིན་ཕྱིར་སྦྲང་རྩི་ནི། །མཁའ་མིན་ སོགས་རྒྱུ་ལྡན་མིན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་འགོག་པར་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་གང་ལ་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་དེ་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། །འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུར་མི་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲང་བུའི་སྦྲང་རྩི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེ་ཏོག་མ་ལ་ཏི་དང༌། པདྨ་དང༌། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་དེ་དག་སྐྱེས་པས་སྦྲང་རྩི་དེ་རྒྱུ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སྦྲང་བུའི་སྦྲང་རྩི་དེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ། སོ་སོར་བརྟ
Chinese
这是名为“非有”之词的剩余部分。如果事物的自性以生、因、业、有为、灭等来表示，那么它既然是非生、无因、无业、非有为、无灭，又怎么会是有事物自性呢？因为没有生等，所以也没有灭。因为这样，生者才有灭，非生者则不然。如果想要任何果，那它就不是它的因，以非生等理由，如大象脑袋上的角一样。这说明它不是因。如果有人考察未造作之物是何物的果，那么未造作之物不应该是那个果的因，因为有上面所说的无生等理由。例如，大象脑袋上本来没有的东西，不会成为狮子宝座等其他事物的因。或者，还可以从另一个角度来考察：非生与因相合，要知道不想要果。因为是果的缘故，蜂蜜不是虚空等有因之物。这说明它不是非生的果。凡是果有非生之因，那就可以说是与非生之因相合的果。要知道，不希望对方考察并否认它是非生之因相合的果。为什么呢？因为它是不合理的。因为是果的缘故，例如蜂蜜是果的缘故，就像不希望虚空之花等与非生之因相合一样。例如，蜜蜂的蜂蜜是果，因为花朵茉莉花、莲花、乌巴拉花等是由众生所生的因，因为这些花朵已经产生，所以认为蜂蜜是与这些因相合的果。就像不希望蜜蜂的蜂蜜与虚空之花等相合一样，因为虚空之花等是非生的。分别考察
English
This is the remainder of the word called "Non-Existent." If the nature of a thing is to be characterized by birth, cause, action, conditioned, and cessation, then how can it be the very nature of a thing, since it is unborn, without cause, without action, unconditioned, and without cessation? Since there is no birth, etc., there is also no cessation, for in this way cessation is appropriate for what is born, but not for what is unborn. Whatever fruit is desired, that is not its cause, because of the reasons of unborn, etc., like the horns on an elephant's head. This prevents it from being a cause. If someone examines what the unconditioned is the fruit of, then it is not reasonable for that unconditioned to be the cause of that fruit, because of the reasons of unborn, etc., mentioned above. For example, what does not exist on the head of an elephant does not become the cause of other things such as a lion's throne. Or, it can be examined in another way: Know that the fruit that is unborn and endowed with a cause is not desired. Because it is a fruit, honey is not like the sky, etc., which are not endowed with a cause. This prevents it from being a fruit of the unborn. Whatever fruit has an unborn cause is called a fruit endowed with an unborn cause. It should be known that it is not desired that the other party examines and denies that it is a fruit endowed with a non-existent cause. Why? Because it is unreasonable. Because it is a fruit, for example, honey is a fruit, just as it is not desired that sky flowers, etc., are combined with a non-existent cause. For example, the honey of bees is a fruit, because the flowers jasmine, lotus, utpala, etc., are causes born by beings, because those flowers have been produced, so it is considered that honey is a fruit combined with those causes. Just as it is not desired that the honey of bees is combined with sky flowers, etc., because sky flowers, etc., are unborn. Separate examination