Tibetan
ན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྩ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། །འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་ཅེ་དེ། ཕྱིན་ཅིང་ལོག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ན་འདོད་ཆགས་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱིར་སྔར་བཀག་ཕྱིར། །གང་གིས་དེས་ནི་ཆགས་འགྱུར་བའི། ། འདོད་ཆགས་ཆགས་པའི་དངོས་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྔར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱིར་དགག་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་དེ་གང་ཡིན། གང་འདོད་ཆགས་དེས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། དེས་ནི་སྡང་དང་རྨོངས་ལ་སོགས། །སོ་སོར་བཤད་པ་བྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བཀག་པའི་ཚུལ་དེས་ཞེ་སྡང་བ་དང་གཏི་མུག་དང་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདྲ་བར་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཚེ་སེམས་ནི་འགག་པ་ལ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །གང་ལ་གང་གིས་སྡང་བར་འདོད། །སྡང་བ་འགག་ལའང་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་སྡང་ཞེ་ན། །དེ་ཅི་གལ་ཏེ་སྐྱེ་མངོན་ཕྱོགས། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་མི་འདོད། །གཞི་མེད་བྱ་བ་མི་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅིངས་ཐར་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གཡོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་སྔར་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ཅན་དག་ན་རེ། སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྫས་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྫས་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟེགས་ཟན་པ་དག་ན་རེ། དངོས་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་ཏེ། དེ་ལ་ས་ལ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་ལ། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ནི་སའི་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉི་གའི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། །ས་ནི་དོན་དམ་ཉིད་དུ་ན། །ས་ལས་གཞན་མིན་ཉིད་མི་འདོད། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ཕྱིར་རླུང་བཞིན་དང༌། །དངོས་པོ་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲ་བ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། ས་མ་གཏོགས་པར་ཡང་གང་གིས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་གཞན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ས་ལས་དོན་དམ་ཉིད་དུ་ན། །ཆུ་ནི་གཞན་པར་མི་གཟུང་སྟེ། །སྐྱེ་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ལས་ནི། །ས་གཞན་མིན་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སའི་ཐ་སྙད་གཞན་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆུ་ཡང་གང་གིས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་སའི་བདག་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་སྒྲ་དང་བློ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་བློ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པས་དེའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བཤད་པ། ས་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་བློ་དང༌། །ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས། །དེ་དག་གཞན་ཉིད་མི་འདོད་དེ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དེ་དོ་ཉིད་ཆོས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྡར་བསྟན་ཟིན་པས། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་ནོ
Chinese
如果有人问，为什么说不如理作意的根本是颠倒想呢？回答说：因为有颠倒的缘故。不应理证有贪欲，因为如同贪欲一样被考察的缘故。那个认识也是世俗的。也就是说，颠倒也应当像贪欲一样被考察。那个颠倒，是已经成为颠倒，还是正在成为颠倒，还是正在转变成为颠倒，还是从颠倒中成为颠倒而各不相同呢？或者是不相同呢？如果说颠倒在一切方面都是正确的，那么就像仅仅是贪欲一样是不合理的。因此，认为颠倒也是世俗的。另外，心和心所的自性，因为先前已经遮止的缘故。以什么，以那个能变成贪著的，贪著贪著的自性不存在。也就是说，在先前进行辨析的时候，如果对心和心所的自性总体上进行了遮止，那么所谓的贪著，从自性上存在的那是什么呢？什么贪著，那个能变成贪著的心又是什么呢？因此，嗔恨和愚痴等，分别解说已经完成。也就是说，通过遮止贪著和贪的这种方式，也应当知道嗔恨、愚痴和迷惑等等也同样被遮止了。如果有人问：怎么样遮止呢？当心向于灭尽，并且生起的时候，想要以什么对什么嗔恨呢？对灭尽也不想要嗔恨。如果说正在生起嗔恨，那么那又怎么样呢？如果说正在生起，那么对没有生起的，不想要嗔恨。因为没有基础，行为是不相应的。像这样，应当将这些方式运用到一切事物上。这样，因为系缚和解脱没有成立的缘故，自性不存在，动摇不存在。也就是说，外道们先前说，事物在胜义谛中本来就是存在的，因为有系缚和解脱的缘故。他们所说的那个理由，既没有成立，也互相矛盾。因为系缚和解脱都是世俗的。数论派说，离开坚硬等差别的地等是自性，那是因为
English
If someone asks, why is it said that the root of irrational attention is inverted thought? The answer is: because there are inversions. It is not reasonable to prove that there is desire, because it is examined like desire. That understanding is also conventional. That is to say, inversion should also be examined like desire. Is that inversion already inverted, or is it becoming inverted, or is it transforming into inversion, or is it different from inversion becoming inversion? Or are they not the same? If it is said that inversion is correct in all aspects, then it is unreasonable like mere desire. Therefore, thinking that inversion is also conventional. Furthermore, the nature of mind and mental factors, because it has been previously prohibited. With what, with that which can become attachment, the nature of attachment to attachment does not exist. That is to say, when the analysis is carried out earlier, if the nature of mind and mental factors is generally prohibited, then what is the so-called attachment that exists from nature? What attachment, what is the mind that can become attachment? Therefore, hatred and ignorance, etc., have been separately explained. That is to say, through this way of prohibiting attachment and greed, it should also be known that hatred, ignorance, and delusion, etc., are also prohibited in the same way. If someone asks: How to prohibit it? When the mind is directed towards extinction and arises, what does one want to hate with what? One does not want to hate extinction either. If it is said that hatred is arising, then what about that? If it is said that it is arising, then one does not want to hate what has not arisen. Because there is no basis, the action is not corresponding. Like this, these methods should be applied to all things. In this way, because bondage and liberation are not established, nature does not exist, and agitation does not exist. That is to say, the heretics previously said that things originally exist in the ultimate truth, because there is bondage and liberation. The reason they said is neither established nor contradictory. Because bondage and liberation are both conventional. The Samkhya school says that earth, etc., which are separated from differences such as hardness, etc., are nature, because
Chinese
由于像水等被区分的、显现为实体的心的因，所以不是与物质不同的事物。据说，以坚硬性等为代表的土等那些，是与物质不同的事物。胜论派的人说，因为具有不同于实体的性质——他性和非他性，所以实体也可以被赋予他性和非他性的名称。其中，土具有与自身自性非他性，而水等则具有土的他性。为了驳斥这两者的非他性，论述道：如果土在胜义谛中存在，就不会承认土与土的非他性。如同风一样，因为它具有因；如同识一样，因为它是一种事物。意思是说，除了坚硬性之外，没有任何东西可以被称为土；如果没有土，也没有任何东西可以成为他性，从而变成非他性。这是为了确立正量，因为一切事物在空性中都是同一味道。如同识一样，意思是如同补特伽罗一样。如果从胜义谛的角度来看土，水不会被认为是不同的，就像从具有生起的物质来看，土不是不同的那样。这句偈颂的意思是，例如，即使从物质的自性来看，土的名称是不同的，但也不会认为它是不同的事物。同样，水又会变成什么的他性呢？如果有人认为，物质的自性和土的自性非他性是可以接受的，因为对于它们来说，声音和心识也没有差别。土和水等是他性，因为声音和心识也有差别，作用和特征也有差别，因此土等是他性。对此进行论述：因为土等的声音、心识、作用和特征各不相同，所以不认为它们是他性，因为它们不具备所要证明的法。这里所要证明的是他性，因为它是法，所以是所要证明的法。不具备它，就是不具备。例如，水等不是独立于土等而存在的，这已经明确地指出了。因此，由于他性没有成立，所以例子不具备所要证明的法。
English
Because the cause of mind, which appears as an entity distinguished by water and so on, is not something different from matter. It is said that earth and so on, represented by hardness and so on, are different things from matter. The Vaiseṣika school says that because substances have the qualities of otherness and non-otherness that are different from substances, substances can also be given the names of otherness and non-otherness. Among them, earth has non-otherness from its own nature, while water and so on have the otherness of earth. In order to refute the non-otherness of these two, it is said: If earth exists in the ultimate truth, it will not be admitted that earth is not other than earth. Like wind, because it has a cause; like consciousness, because it is a thing. The meaning is that apart from hardness, there is nothing that can be called earth; if there is no earth, there is nothing that can become otherness and thus become non-otherness. This is to establish valid cognition, because all things are of the same taste in emptiness. Like consciousness, it means like a person. If we look at earth from the point of view of ultimate truth, water will not be considered different, just as earth is not different from matter that has arising. The meaning of this verse is that, for example, even if the name of earth is different from the nature of matter, it is not considered a different thing. Similarly, what otherness will water become? If someone thinks that the non-otherness of the nature of matter and the nature of earth is acceptable, because for them, there is no difference between sound and mind. Earth and water etc. are otherness, because there are also differences in sound and mind, and there are also differences in function and characteristics, so earth etc. are otherness. This is discussed: Because the sounds, minds, functions and characteristics of earth etc. are different, it is not considered that they are otherness, because they do not have the dharma to be proved. What is to be proved here is otherness, because it is a dharma, so it is a dharma to be proved. Not having it is not having it. For example, water etc. do not exist independently of earth etc., which has been clearly pointed out. Therefore, since otherness has not been established, the example does not have the dharma to be proved.