Tibetan
་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་བཅད་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ལ། གང་སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི། ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་བདག་ལ་ནི། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ལྷག་ཆགས་ན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བདག་འདོད་ཀྱི། །ཁ་བ་དང༌། བ་མོ་འབབ་པ་དང༌། རླུང་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ལང་བ་དང༌། མེ་ཆེན་པོ་འབར་བར་གྱུར་པ་དང༌། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་འབབ་པ་དང༌། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ལངས་པའི་རླུང་ཆེན་པོས་དཀྲུགས་པའི་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོས་ཁེབས་པར་གྱུར་ཅིང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲིགས་པ་དང༌། གློག་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་ ནམ་མཁའ་ལ་གནོད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གནོད་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་སྡར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས། འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་གྱུར་བ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་བཅིངས་པ་དང༌། གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་ཡང་འདི་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཁྱོད་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཡང་བདག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང༌། དཔེའི་ཆོས་མཚུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གཞན་ཡང༌། གང་ཕྱིར་བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཤེས་པའི་ངོ་བོར་འདོད་ན་ནི། །བྱེད་པ་ལ་སོགས་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་འདི་སྔ་ནས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན། ཡང་གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་བ་མེད་པར་འདི་ཤེས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ཡང༌། བདག་སོགས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པས་ན། །ཤེས་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དོན་བྱས་ཟིན་པའི་མར་མེ་ཡང༌། །རང་གི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང༌།། གལ་ཏེ་དོན་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འདོད་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟུང་བའི་མར་མེས་དངོས་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཟིན་ནས་ཕྱིས་འཇུག་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་མི་འདྲ་བ་ཉེ་བར་བཀོད་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ ལྟར་མར་མེ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ནས། སྣུམ་དང༌། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་བྱ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མཐོང་བས་ལྡོག་པར་མེ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་མར་མེ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བའི་དུས་ན་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་མིག་གིས་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཡང་གྲོལ་བ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཅི་སྲིད་ཡིད་ལ་ཤེས་འབྱུང་བ། །དེ་སྲིད་ས་བོན་སོགས་འགྱུར་ཏེ། །ཅི་སྲིད་སྒྲ་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྒྲ་བརྙན་འབྱུང་བ་བཞིན། །བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི། །འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། །ཀུན་དུ་ཁྱབ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གང་ལས་ཇི་ལྟར་བཅིངས་དང་གྲོལ། །ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྒྲ་བརྙན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། སྒྲ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་མེད་ན་ནི། སྒྲ་བརྙན་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བདག་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ས་བོན་ཡང་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གྲོལ་བའི་དུས་ན་ནི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པ། གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བར་རིགས་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང༌། སྐྱེས་བུ་ནི་དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར
Chinese
贪著和嗔恚和傲慢和无明和见解等一切系缚都断除，这以解脱之名来表示是合理的。凡是生和灭之法的心和心所之聚，从前一刹那转变为后一刹那的心，这被称为解脱是合理的。还有其他外道所遍计的，如同虚空般的我，这些都难以述说。如果对我有贪执，那么也希望虚空之花成为我。降雪和冰雹，狂风大作，大火燃烧，太阳光芒炽热，从四方刮起的大风搅动，被巨大的乌云遮蔽，发出令人恐惧的巨大雷声，闪电之链出现， 却不能损害虚空，也不会产生任何烦恼。脱离如上所说的损害，也不是从懦弱的体性转变为其他体性。同样，我也不会在过去和未来的时间里产生差别。即使生起贪欲、嗔恨和傲慢，也不会有任何改变。即使烦恼平息，也不会从前一刹那转变为其他自性。因此，束缚和解脱等，即使是非常痛苦的事，也无法用语言表达。因此，这个也不是作为束缚和解脱等所依的对境。如果从无始以来，由于执着于我的习气而强烈执着于我，那么虚空之花也具有这样的体性，因此它也会成为我，因为所要证成的法和比喻的法具有相同的体性，这是所要思考的。此外，如果我自性是，如果认为是觉性的本体，因为依赖于作者等，那是不合理的。如果这个我本来就是觉性的本体，为什么还要依赖于眼等作者呢？
English
It is reasonable to indicate that the cutting off of all attachments, such as attachment, anger, pride, ignorance, and views, is indicated by the term "liberation." It is reasonable to say that the arising of the later moment of mind, which is transformed from the previous moment of mind and mental aggregates, which are of the nature of arising and ceasing, is called liberation. Furthermore, it is difficult to express all these things about the self, which is completely imputed by other non-Buddhists, and is like the sky. If there is attachment to the self, then one would also wish for a sky flower to be the self. Even if snow and hail fall, a very strong wind rises, a great fire blazes, the sun's rays are very hot, a great wind rises from the four directions and stirs, covered by a great mass of clouds, and a terrifying great thunder roars, and a chain of lightning appears, it does not harm the sky, nor does it generate any afflictions. Being free from those harms as described above is also not a transformation from the characteristic of cowardice to another characteristic. Similarly, the self does not arise with differences in the past and future times. Even when attachment, anger, and pride arise, there is no change. Even when afflictions are pacified, there is no transformation from the previous moment to another nature. Therefore, bondage and liberation, etc., cannot be expressed even with great suffering. Therefore, this is also not an object of focus as a basis for bondage and liberation, etc. If, from beginningless time, you are strongly attached to the self due to the power of clinging to the habit of self-grasping, then the sky flower also has such a characteristic, so it will also become the self, because the dharma to be proven and the dharma of the example have the same characteristic, this is what should be thought about. Furthermore, if the self is by nature, if it is considered to be the essence of awareness, because it depends on the agent, etc., that is not reasonable. If this self is originally the essence of awareness, why does it depend on the agents such as the eye?
Chinese
是这样的。又如果说没有眼睛等等，就不能见到这个智慧，那么因为不能见到与作者等等不同的东西，唯一性就会丧失，这与已成立的宗义相违背。像这样，还有：因为有我等所知，所以识不会退转，就像做完事的灯，也见到从自己的相续中产生。如果说事情做完后，识就不会再进入对境，就像为了清楚地看到想要看到的东西而举起的灯，在看到物体后就不会再进入一样，那么，这是不相似的类比。就像灯做完事后，如果油和灯芯等自己的因持续不断地产生，就不会退转。同样，即使事情做完，也因为见到我等识遍及一切解脱，所以不会退转，这不像灯一样，在解脱的时候也不进入，是不合理的。因此，即使智慧之眼见到了补特伽罗，也不会产生解脱，因为什么缘故呢？只要心中有识产生，种子等就会变化，只要声音存在，声影就会出现。没有作者，识是如何知晓轮回的呢？因为不是普遍存在的，从何处如何束缚和解脱呢？就像只要有声音的进入，声影也会出现一样，如果没有声音的进入，声影也不会出现。同样，如果没有所知，识也不会产生，只要心和心所缘于我而进入，种子等就会变化，因为什么缘故呢？与轮回相关联。另外，补特伽罗在解脱的时候，因为脱离了对作者的依赖，识是如何产生的呢？另外，这个补特伽罗是恒常的，因为是唯一，就像虚空一样，对于这个补特伽罗，如何束缚和解脱是合理的呢？另外，补特伽罗与一切事物的意义没有差别，因为
English
It is like that. Furthermore, if it is said that without eyes etc., this wisdom cannot be seen, then because one cannot see anything other than the agent etc., the uniqueness will be lost, which contradicts the established tenet. Like this, furthermore: Because there are knowables such as self, consciousness will not revert, just like a lamp that has finished its work, it is also seen to arise from its own continuum. If it is said that after the work is done, consciousness will no longer enter the object, just as a lamp held up to clearly see what one wants to see, after seeing the object, will no longer enter, then this is a dissimilar analogy. Just as a lamp, after finishing its work, if its own causes such as oil and wick continue to arise without interruption, it will not revert. Similarly, even if the work is done, because it is seen that consciousness of self pervades all liberation, it will not revert, this is not reasonable that it does not enter even at the time of liberation like a lamp. Therefore, even if the eye of wisdom sees the person, it will not generate liberation, because of what reason? As long as there is consciousness arising in the mind, the seeds etc. will change, as long as the sound exists, the sound image will appear. Without an agent, how does consciousness know samsara? Because it is not universally present, from where and how is there bondage and liberation? Just as as long as there is the entry of sound, the sound image will also appear, if there is no entry of sound, the sound image will not appear either. Similarly, if there is no knowable, consciousness will not arise either, as long as the mind and mental factors enter focusing on the self, the seeds etc. will change, because of what reason? It is related to what is called samsara. Furthermore, at the time of liberation of the person, because it is free from dependence on the agent, how does consciousness arise? Furthermore, this person is constant at all times, because it is unique, just like space, how is it reasonable for this person to be bound and liberated? Furthermore, the person is not different from the meaning of all things, because