English
It is not like that. Therefore, even like two ears, my wisdom has not been accomplished, so my own nature has been lost. Also, if one thinks that self-nature and the individual are different, that is liberation, and this view is also the same. Because there is no realization, the realization is: self-nature has no realization, or through what does the knowledge of it arise, then who will attain liberation? For the time being, because self-nature is without realization, there is no seeing of others. The individual is also of an unchanging nature, and if from previously clinging to oneness, it becomes seeing difference, because change is separated out, other wisdom will not arise. Therefore, apart from the individual, for other speakable suchness, knowledge arises, then the so-called liberation does not exist, this is the meaning of the words. Like this, because the individual is the nature of realization, other wisdoms do not arise as they are. Self-nature, because it has no realization, has no other wisdom at all, thus it is said: When holding through realization, I am like this, etc. is certain. Because there is no realization, others are not reasonable. If there is not that, then what is there? Also, for the time being, self-nature and the individual, in the nature of enjoyment and the enjoyer, are uniquely existent, at that time, self-nature will not produce the knowledge that I am like this, because it is very without realization. Moreover, when seeing difference, it is the reversal held by the individual, I am not the individual, and the individual is not mine, what knowledge will arise from this? Therefore, this is very unreasonable. The reversal of this is also unreasonable, because it is common with many. Just as when a king dies, he is also considered a servant of many groups. The self-nature called enjoyment, initially on this shore of samsara, the individual closely enjoys, having done my work and reversed, self-nature is one, and the individual is many, therefore here, even if one individual has been liberated, not all are liberated, because they are commonly bound by many individuals. One individual dies, love for him and
Tibetan
་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་འཚོ་བའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་གྲོལ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུ་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། ཐ་དད་ཡུལ་ལ་མ་བསྒྲིབས་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་དབྱེ་བ་ལས། །སྐྱེས་བུའི་ཡིད་ལ་སྙིང་སྟོབས་དག །ལྷག་པས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འདོད། །གྲངས་ཅན་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། མི་དང་དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གནས་ཤིང་སྐྱེས་བུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ལ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཡིད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ དག་ལས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བཅིངས་ནས་གནས་ལ། གཅིག་ཅིག་གྲོལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གྲོལ་བར་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང༌། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དག །སྐྱོན་ནི་རྗེས་སུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཐོང་ངེས་པ་མེད་པའང་ཡིན། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཅིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། །གཅིག་གིས་ཆོས་སྤྱད་པར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། གཅིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ནམ་མཐོང་བའི་ཐར་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མུན་པ་དང་སྣང་བ་གཉིས་སམ། ཆར་འབབ་པ་དང་ཚས་གཉིས་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་སྐྱོན་འདི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པར་འགྱུར་ལ། བདག་རྣམས་ཀྱང་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། བློ་རྣམས་ཀྱང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་རོ། །གཅིག་གིས་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་གིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་སྤང་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་འདིའོ། །དམངས་རིས་ཀྱི་ལས་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུ
Chinese
即使已经分离，也无法从其他有生命的补特伽罗中解脱。补特伽罗的解脱也有这个过失：因为没有遮蔽不同的境。如我所分别，补特伽罗的心中，因精进力，想要见到那本身。数论派的宗义是：天和非天，人与畜生的众生各自的身体中都有补特伽罗存在，而且那些补特伽罗也遍布一切处。他们这样说，那些补特伽罗要获得解脱时，仅仅一个方面怎么可以呢？因为精进力增上的心，从遮蔽中解脱出来，从那些之中一个补特伽罗获得解脱时，所有的补特伽罗都将解脱，这是不合理的。其他的补特伽罗都处于系缚的状态，一个怎么能解脱呢？因为境没有差别。不仅补特伽罗不能解脱，还有，声音等觉知，同样法与非法，过失是相同的缘故，没有见到也是不确定的。声音等，耳朵等介入那些，也将获得所有补特伽罗的同一性。一个修法时，所有补特伽罗也将安住于法。一个进入非法时，所有也将与非法相应。因此，对于何时见到解脱也是不确定的。为什么呢？因为境没有差别。就像虚空的一个方向，不可能同时存在黑暗和光明，或者下雨和晴天一样。如果补特伽罗遍布一切处，也会产生这个过失：因为遍布一切处的缘故，所有也将处于所有众生的自性中，我和你们也将混合。身体、根、智慧也将成为共同的。一个所做的事情，其他也将做。一个舍弃所有行为时，所有也将舍弃行为。“婆罗门的业是这个，平民的业是这个”的说法也将不存在。四种姓的安立也将不存在。
English
Even if separated, there is no liberation from other living beings. There is also this fault in the liberation of the purusha: because the different objects are not obscured. As I have distinguished, in the mind of the purusha, due to diligence, one wants to see that itself. The tenet of the Samkhya school is: gods and non-gods, humans and animals, in each of the bodies of beings, there is a purusha residing, and all those purushas are also pervasive in all places. They say that when those purushas are to be liberated, how can it be just one aspect? Because the mind with increased diligence, having been freed from obscuration, when one purusha is liberated from those, all purushas will be liberated, which is unreasonable. All other purushas remain bound, how can one be liberated? Because the objects are not different. Not only is the purusha unable to be liberated, but also, the perception of sound and so on, likewise dharma and non-dharma, the fault is the same, and not seeing is also uncertain. The engagement of the ears and so on with sound and so on will also obtain the oneness of all purushas. When one practices dharma, all purushas will also abide in dharma. When one enters non-dharma, all will also be associated with non-dharma. Therefore, it is also uncertain when liberation will be seen. Why? Because there is no difference in objects. Just as it is impossible for darkness and light to exist simultaneously in one direction of the sky, or rain and sunshine. If the purusha pervades all places, this fault will also arise: because of pervading all places, all will also be in the nature of all beings, and I and you will also be mixed. Body, senses, and intelligence will also become common. What one does, others will also do. When one abandons all actions, all will also abandon actions. The saying "The work of the Brahmins is this, the work of the commoners is this" will also not exist. The establishment of the four castes will also not exist.
Tibetan
ར་རོ། །ཕ་དང༌། བུ་དང༌། དགྲ་དང༌། ཕ་མར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་སྐྱེས་བུ་ནི་བློ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འགྱུར་ཞེ་ན། །སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང༌། །རྒྱུ་མེད་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་འགྱུར་ཕྱིར་འོ་མ་བཞིན། །སྐྱེས་བུ་ནི་ རྟོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འོ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་རྣམས་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང༌། སེམས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཡང༌། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་ལྡན་པར། །འབྱུང་སྟེ་གདོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཇི་ལྟར་གདོང་གི་གཟུགས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་པས་བལྟས་པའི་དོན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་གནས་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་གདོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་དོན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་འདི་ལྟར་ཡང༌། སྐྱེས་བུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བདག་དང་གཞན་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །བརྟགས་ན་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་ཡང༌། །གྲོལ་བ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ལོག་པ་ཡིན་པས་འདིའི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ན། ཅི་ཞིག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། བདག་དང་གཞན་ཞེས་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་བློ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དང་བཏགས་པ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲོལ་བ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དང་བཏགས་པ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གྲོལ་བ་ནི་དངོས་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན
Chinese
如是。父亲和儿子，敌人和父母所处的状态也会消失等等的过失存在。如果有人认为“补特伽罗是随着智慧的进入而行动的”，这种观点也是不成立的。因为，如果补特伽罗会变化，那么补特伽罗就是无觉知的，并且是无因的、非遍及的。因为补特伽罗会变化，就像牛奶一样。补特伽罗不是有觉知的，因为会完全变化，就像牛奶一样。补特伽罗不是无因的，就像牛奶一样。补特伽罗不是遍及一切的，就像牛奶一样。有些人认为通过补特伽罗的影像显现而解脱，对于他们来说，即使心没有变化，因为是影像的因，也会产生如前所说的过失，就像面部的影像一样。就像面部的影像在水等之中，虽然作为影像显现的因存在，但并没有完全变化。同样，心的觉知也是，通过智慧观察的事物，影像仅仅是作为近处存在而有所帮助，即使作为因的自性而存在，也没有完全变化。这便是其他宗派的观点。在此，也如同影像一样，成为因的自性的补特伽罗，如同面部的影像一样，是无觉知的，并且是无因的，非遍及的，因为与有法（指补特伽罗）的自身体性相违背，所以与影像显现的因相违背而存在。像这样，因为补特伽罗没有觉知，所以说“我和他”是不合理的。如果说经过分别就不会有过失，那么解脱就会变成假立的。因为能作和所作是颠倒的，如果此处的对境不是近处存在，那么又会对什么进行分别呢？没有觉知的补特伽罗又怎么会产生“我和他”这样的分别呢？如果即使没有分别，但通过智慧对心的分别，以假立为我的方式，成为能假立和所假立，那么解脱也会变成能假立和所假立。然而，解脱被认为是真实的，而不是假立的。这样一来，自性也不是。
English
Thus. The faults of father and son, enemies and the state in which parents reside, will also disappear, and so on, exist. If someone thinks that "the person (Pudgala) acts following the entry of wisdom," this view is also untenable. Because, if the person changes, then the person is without awareness, and is without cause, non-pervasive. Because the person changes, like milk. The person is not aware, because it completely changes, like milk. The person is not without cause, like milk. The person is not all-pervasive, like milk. For those who think that liberation comes from the appearance of the person's image, even if the mind does not change, because it is the cause of the image, the faults mentioned before will arise, like the image of a face. Just as the image of a face in water and so on, although it exists as the cause of the appearance of the image, it does not completely change. Similarly, the awareness of the mind is also, through the objects seen by wisdom, the image merely exists as being nearby and is helpful, even if it exists as the nature of the cause, it does not completely change. This is the view of other schools. Here also, just like the image, the person who has become the nature of the cause, like the image of a face, is without awareness, and is without cause, non-pervasive, because it contradicts the self-nature of the subject (referring to the person), so it exists in contradiction to the cause of the appearance of the image. Like this, because the person has no awareness, it is unreasonable to say "I and he." If it is said that there will be no fault after distinguishing, then liberation will become imputed. Because the agent and the action are reversed, if the object here is not nearby, then what will be distinguished? How can a person without awareness have distinctions such as "I and he" arise? If even without distinction, but through the mind's distinction, by imputing it as self, it becomes the imputing and the imputed, then liberation will also become the imputing and the imputed. However, liberation is considered real, not imputed. In that case, the nature is also not.