Tibetan
བྱ། ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཏེ། གང་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་པ་དང་འདྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི་རང་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། སེམས་ནི་རང་དང་གཞན་སྣང་བ། །ལྷན་ཅིག་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་མི་འདོད་དེ། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་སྣང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེའི་བློ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཚད་མ་ནི་འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། རང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ཡུལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་འཐད་པར་དཀའོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་འབྲས་ཡོད་ཕྱིར། །གཉིས་སུ་སྣང་བར་འདོད་ཅེ་ན། །གཞན་དུའང་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །བརྟག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གཞན་དུ་ཡང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ གཞན་དུ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེན། དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པས། །གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་འཇལ་བྱེད་པ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཚད་མར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། དེ་སྐྱེས་པ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཡུ
Chinese
又，如果有人这样认为，识本身是二元显现的，因为它是同时相似产生的，就像形和影像一样。凡是具有同时产生的性质的，就是同时产生，这是“同时发生”的同义词。凡是具有与同时产生相似的性质的，就是相似产生，即同时相似产生。例如，形与影像同时相似产生。如果认为形就像是自显现，而影像就像是境显现，那么这里所说的：心是自和他显现，因为同时相似产生，不像影像那样，因此不是二元显现。这虽然是同时相似产生，但并不能成立是二元显现，因为影像没有实体，而且它的心识也是错乱的。这里说：识仅仅是二元显现，因为它是量和果。其中，量是因为通过它来推断，所以是量，即自显现的识。果是它对境的各自了别，即境显现。如果仅仅是境显现的识，那么量和果就难以成立，那么这里所说的：如果因为有量和果，就认为是二元显现，那么在其他情况下也能成立这些，因此也不认可这种考察。那么，如何在其他情况下成立量和果呢？因此：境显现的执持，识正在产生，衡量所量为何，因此认为那是量。这样说，这里因为境显现的识，即正在产生执持的识，能够了别境，所以，正在产生的识本身就是量。当它产生时就能见到，它的成立就是果。这样说，识在产生时就能
English
Furthermore, if someone thinks that consciousness itself appears as dualistic, because it arises simultaneously and similarly, like a form and its reflection. Whatever has the nature of arising simultaneously is simultaneous arising, which is a synonym for "occurring at the same time." Whatever has the nature of being similar to simultaneous arising is similar arising, that is, simultaneous and similar arising. For example, a form and its reflection arise simultaneously and similarly. If it is thought that the form is like self-appearance, and the reflection is like object-appearance, then what is said here: The mind appears as self and other, because of simultaneous and similar arising, it is not like a reflection, therefore it is not a dualistic appearance. Although this is simultaneous and similar arising, it cannot be established as a dualistic appearance, because the reflection has no substance, and its mind is also deluded. Here it is said: Consciousness is only a dualistic appearance, because it is valid cognition and result. Among them, valid cognition is valid cognition because it is inferred through it, that is, self-appearing consciousness. The result is its individual discernment of the object, that is, object-appearance. If it is only object-appearing consciousness, then it is difficult to establish valid cognition and result, then what is said here: If it is thought to be a dualistic appearance because there is valid cognition and result, then these can also be established in other cases, therefore this examination is not accepted. Then, how can valid cognition and result be established in other cases? Therefore: The grasping of object-appearance, consciousness is arising, measuring what is to be measured, therefore it is considered valid cognition. Thus it is said, here, because the object-appearing consciousness, that is, the consciousness that is arising and grasping, can distinguish the object, therefore, the consciousness itself that is arising is considered valid cognition. When it arises, it can be seen, its establishment is considered the result. Thus it is said, when consciousness arises, it can
Tibetan
ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སྟ་རེས་གཞས་པ་དང་བཏབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཉིས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང༌། དེ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་རྟོག་པ་གང་ཐོབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རང་རིག་པའི་རྣམ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་གཉིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་བསམ་པ་གཞན་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྨྲ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱ་བ། །ཕྱི་དོན་སེམས་ཀྱི་དངོས་ཉིད་དེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ན་སེམས་བྱུང་སོ་སོ་ཡིས། །གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཅི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོ་དག་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ནི་ལུང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ་ནི། །བྱེད་པོ་ཟ་པོ་དགག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཞེས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བཅུ་པའི་མདོ་སྡེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང༌། ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་བྱེད་པ་པོ་དང༌། ཚེ་རབ་པོ་དང་བྲལ་པ་འདི་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ངེས་པས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟར། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་ སེམས་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་མངོན་བར་འདུས་བྱས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང༌། ཟ་བ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གདགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། གདགས་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ལ་མིང་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། གདགས་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་
Chinese
因为见到（境）的缘故，由识而现前成立是果，因此认为在境上显现的识本身具有量和果两种作用。例如，用斧子砍伐树木，由于砍和击打的因缘，能够将树木砍成两段，以及树木变成两段的状态一样。“无有可指示之自性，如是获得任何分别。” 意思是说，现量识仅仅缘取事物的自相，远离分别和随念的分别。对于色等蓝色等的自性，无有可指示的自性。如是，仅仅如无有之自性一般，以自证的方式进行了知。因为这个缘故，仅仅在境上显现的识单独具有量和果两种作用，因此论式的意义没有成立，所以认为识显现为二是不需要的。又为了遣除其他论者的想法而说：“若说所欲成立者，外境心之实体性，为是识之境性故，如是彼无间缘。” 这句话中，外境是法。成立它是心的实体性是它的法。“为是识之境性故。” 这句话是为了论式的意义而说了“故”。“例如彼无间缘。” 这是个比喻。心和心所相同，无间断灭的那些，会变成其他心和心所生起的因的实物，所以叫做无间缘。如果说，它也是识的境，所以是心的实体性，同样外境也是识的境，所以是心的实体性。那么，“是故心生各各者，成为论式错乱性。” 意思是说，因为什么缘故，识的境，如无间缘一样，外境也变成心的实体性吗？或者，因为是识的境，所以受等心所各自不是心的实体性吗？
English
Because of seeing (the object), the direct establishment by consciousness is the result, therefore it is believed that the consciousness itself that appears on the object has both validity and result. For example, chopping a tree with an axe, due to the cause of chopping and striking, it can cut the tree into two pieces, and the state of the tree becoming two pieces is the same. "The nature of being unteachable, likewise, whatever concept is obtained." It means that direct perception only focuses on the self-characteristic of things, and is free from the concept of discrimination and recollection. For the nature of blue and so on, such as form, there is no nature to be taught. Thus, it is understood in the form of self-awareness, just like the nature of non-existence. Because of this, only the consciousness that appears on the object alone has both validity and result, so the meaning of the argument is not established, so it is not necessary to think that consciousness appears as two. Also, in order to dispel the thoughts of other debaters, it is said: "If it is said that what is desired to be established, the external object is the reality of the mind, because it is the object of consciousness, like the immediately preceding condition." In this sentence, the external object is the subject. Establishing it as the reality of the mind is its predicate. "Because it is the object of consciousness." This sentence is said "because" for the meaning of the argument. "For example, the immediately preceding condition." This is a metaphor. The mind and mental events are the same, and those that cease immediately become the object of the cause of the arising of other minds and mental events, so it is called the immediately preceding condition. If it is said that it is also the object of consciousness, so it is the reality of the mind, and similarly the external object is also the object of consciousness, so it is the reality of the mind. Then, "Therefore, each mental event becomes a fallacy of the argument." It means, for what reason, the object of consciousness, like the immediately preceding condition, does the external object also become the reality of the mind? Or, because it is the object of consciousness, are feelings and other mental events not the reality of the mind?
Chinese
因此，外境并非心之自性的立论，其理由并不确定。如果有人认为，这是由圣言量所证成的，例如经中说“三界唯是心”，那么，这里要说的是，这并非正理，因为没有完全理解圣言的意义。为什么呢？经中说“唯心所说者，为遮作者食者故”，这是因为其他外道认为，在识之外有作者和食者存在，为了遣除这种观点，佛陀和菩萨们才开示“唯心”，而不是为了排除外境。为什么呢？在《十地经》中说，菩萨在第六地时，观察缘起顺生和逆生，心中这样想：从无明等十二支产生纯粹的苦蕴，这个苦蕴是无作者、无命者的，它生起并使痛苦之树得以实现。因此，诸位佛子，三界唯是心，是心所显现、心所描绘的，除了心之外，没有任何作者和食者。这样说并不能成立外境不存在。这里说道，这也是在《般若波罗蜜多》中说的，慈氏菩萨说，色法的差别可以从三个方面来理解：这就是遍计所执色，这就是依他起色，这就是自性色。什么是遍计所执色呢？所谓色，是依赖于名、概念、施设和世俗谛，而对色之自性进行分别，这是不存在实体的。什么是依他起色呢？是依赖于分别念，对名、概念、施设和世俗谛的色等进行显现表达。