Tibetan
ད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་བྱུང་ཆུབ་ཀྱང་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་སྟོང་སྙེད་དུ་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་སྟོན་པ་ནི། །ཤེས་རབ་བདུད་རྩི་ངོམས་བྱེད་དང༌། །སྒྲོན་མ་སྣང་བ་ཐོགས་མེད་དང༌། །ཐར་པའི་ཁང་བཟངས་ཐེམ་སྐས་དང༌། །ཉོན་མོངས་བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་པ་རབ་བོ། །དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟེ། རྒ་ཤི་མེད་པའི་གནས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ངོམས་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལྡོག་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ་དེ་དག་ནི་ངོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་སྒྲོན་མ་སྟེ། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཐོགས་མེད་ཡིན་ཏེ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་བདུད་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལེབ་དང་ཉེས་པའི་རླུང་དག་གིས་སྣང་བ་མི་ ཆོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཀ་བས་བརྒྱན་པ་བཟང་པོའི་གནས་སུ་འཛེགས་པའི་ཡ་གད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་མེ་ཡིན་ཏེ། ནགས་མེས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚང་ཚིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་དེ་ཡང་བདེན་གཉིས་ལ། །ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཡང་དག་དོན་རྟོགས་རྗེས་མཐུན་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི། སྦྱིན་དང་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཚེགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་དང༌། །རྒྱུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང༌། །འབྲེལ་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་ཤེས། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བསྒོམ་དང༌། །སེམས་ཅན་སྡུད་དང་སྨིན་བྱེད་དང༌། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བརྟེན་པ་ཡི། །ཤེས་རབ་བརྡར་བཏགས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་གཏོང་བ་དང་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དད་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་གོམས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འབྲས་བུ་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོས་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་བ་དམར་བ་ལྟ་བུའམ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་རྒྱུན་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བརྡ་དང་གདགས་པ་དང་མཚན་མ་དང་བརྩལ་བ་དང་བླང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ། །ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང༌། དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་སྡུད་ཅེས་བྱ་བ
Chinese
ད། །所谓的“一切智”本身也是没有执着的。就像经中所说的那样：“菩萨的少欲是什么呢？就是不希求成佛。”如果没有智慧，即使在数千劫中积累布施等善行，也不会成为圆满波罗蜜多的因。因此，为了显示智慧的力量，（经中说）：智慧是甘露，是满足，是灯，是无碍的光明，是通往解脱宫殿的阶梯，是焚烧烦恼的火焰。等等。智慧是最殊胜的知识。它本身就是甘露，因为它是获得不死境界的原因。它本身也是满足，因为它能使对境的贪求止息，从而产生极大的调柔。正如经中所说：“那些因圣者的智慧而满足的人，才是真正的满足。”智慧本身就是灯，因为它能驱散无知的黑暗。它本身是无碍的光明，因为外道的攻击、魔鬼的后盾、邪风等都无法阻碍它的光芒。它本身是通往解脱宫殿的阶梯，因为它就像一个阶梯，可以攀登到涅槃之城，这个城市超越了一切世间，并且以菩提分的柱子装饰，是一个美好的地方。它本身是焚烧烦恼之木的火焰，因为它像森林大火一样，能够焚烧所有的烦恼丛林。智慧的明辨，也依于二谛，被认为是两种。为了与正确的意义相符，所以是正确的世俗知识。智慧的明辨，也依于世俗谛和胜义谛两种真理，被认为是两种。其中，正确的世俗知识被称为清净的世间智慧，因为它与证悟正确的意义相符，所以是正确的世俗知识。为了通过区分的方式来展示它，（经中说）：布施和福德智慧的，圆满所有努力，以及那些原因的果实，以及果
English
D. The so-called "all-knowingness" itself is also without attachment. Just as it is said in the scriptures: "What is the small desire of a Bodhisattva? It is not to desire to become a Buddha." If there is no wisdom, even accumulating generosity and other virtues for thousands of kalpas will not become the cause of perfecting the pāramitās. Therefore, in order to show the power of wisdom, (it is said in the scriptures): Wisdom is nectar, it is satisfaction, it is a lamp, it is unobstructed light, it is the ladder to the palace of liberation, it is the fire that burns afflictions. And so on. Wisdom is the most excellent knowledge. It itself is nectar, because it is the cause of attaining the state of immortality. It itself is also satisfaction, because it can stop the craving for objects, thereby generating great gentleness. As it is said in the scriptures: "Those who are satisfied by the wisdom of the noble ones are the truly satisfied." Wisdom itself is a lamp, because it can dispel the darkness of ignorance. It itself is unobstructed light, because the attacks of outsiders, the support of demons, evil winds, etc., cannot hinder its light. It itself is the ladder to the palace of liberation, because it is like a ladder that can climb to the city of Nirvana, which transcends all worlds and is decorated with the pillars of the limbs of enlightenment, a beautiful place. It itself is the fire that burns the wood of afflictions, because it, like a forest fire, can burn all the forests of afflictions. The discernment of wisdom is also considered to be of two kinds, depending on the two truths. In order to conform to the correct meaning, it is correct conventional knowledge. The discernment of wisdom is also considered to be of two kinds, depending on the two truths, conventional truth and ultimate truth. Among them, correct conventional knowledge is called pure worldly wisdom, because it conforms to the realization of the correct meaning, so it is correct conventional knowledge. In order to show it through the way of distinction, (it is said in the scriptures): Generosity and merit, the wisdom of, perfecting all efforts, and the fruits of those causes, and the fruit
Chinese
了解关联和体性等等。 修习广大的慈爱和悲悯， 摄受和成熟有情众生， 以及十二处缘起。 应知这是智慧的增上。 这些是说，布施之资粮是施舍、大施舍和极度施舍。 福德之资粮是信心、谨慎和正确的见解等等。 智慧之资粮是听闻、思考和修习纯熟的智慧。 应当了知，圆满这些的是智慧的增上，应将此与正确的世俗智慧相结合。 所谓“彼等之因之果”，是指了知资粮，即这三种因与果如何关联，这也是正确的世俗智慧。 其中，布施之资粮的果报是具足三十二大丈夫相和八十随好庄严的色身。 福德之资粮的果报是法身。 智慧之资粮的果报是具有一刹那的智慧。 所谓“关联”，是指因与果的关联。例如，如同众多心识刹那积累的近取因的延续，如同马杜龙嘎花的花蕊是红色一般，或者如同种子和幼芽的延续，心识的刹那具有为其他产生果报的能力，因此，如此因与果的关联也是正确的世俗智慧。 所谓“体性”，是指诸法的体性有两种，即自相和共相的差别。其中，自相是指事物自身的本体，具有行境，应由无分别的智慧确定把握。 共相是指应由随后的推断的、有分别的智慧来证悟。 “等等”一词包括了自性、名相、安立、相、勤奋和取舍等等。 所谓“知”，是指彻底辨别这些的智慧，这也是正确的世俗智慧。 所谓“修习广大的慈爱和悲悯”，是指修习慈爱、悲悯、喜悦和广大的舍。 所谓“摄受有情”，是说
English
Understanding connection and characteristics, etc. Cultivating great love and compassion, Gathering and maturing sentient beings, And the twelve sources of dependent origination. It should be known that this is the increase of wisdom. These are saying that the accumulation of generosity is giving, great giving, and extreme giving. The accumulation of merit is faith, mindfulness, and correct views, etc. The accumulation of wisdom is the knowledge of hearing, thinking, and meditating with familiarity. It should be known that perfecting these is the increase of wisdom, and this should be combined with correct conventional wisdom. What is called "the fruit of those causes" refers to understanding the accumulations, that is, how these three causes are related to the fruit, which is also correct conventional wisdom. Among them, the fruit of the accumulation of generosity is the form body well adorned with the thirty-two major marks and eighty minor marks of a great person. The fruit of the accumulation of merit is the Dharma body. The fruit of the accumulation of wisdom is the wisdom that possesses a single moment. What is called "connection" refers to the connection between cause and effect. For example, like the continuity of the proximate cause accumulated by many moments of mind, like the stamen of the Madhuca longifolia flower being red, or like the continuity of seed and sprout, the moment of mind has the ability to produce fruit for others, therefore, such a connection between cause and effect is also correct conventional wisdom. What is called "characteristic" refers to the characteristic of all phenomena, which are of two kinds, namely the difference between self-characteristic and general characteristic. Among them, the self-characteristic refers to the entity of the thing itself, possessing an object of experience, and should be definitely grasped by non-conceptual wisdom. The general characteristic is what should be realized by subsequent inferential, conceptual wisdom. The word "etc." includes nature, name, establishment, sign, diligence, and acceptance and rejection, etc. What is called "knowing" refers to the wisdom that thoroughly distinguishes these, and this is also correct conventional wisdom. What is called "cultivating great love and compassion" refers to cultivating love, compassion, joy, and great equanimity. What is called "gathering sentient beings" is saying