Tibetan
དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། གཟུགས་ནི་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་རྣམ་གྲངས་ངེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་བམ་པོ་བཅུ་པ། ད་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་ལན་བཏབ་པ་དང༌། རང་དབང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཐུས་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པ་བརྩམ་མོ། །ཆོས་གང་སླུ་བ་དེ་བརྫུན་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་རབ་ཏུ་སླུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་ཡིན་ལ། སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ
Chinese
也应当述说那些。其中，此处的辩论之义是，由于驳斥对方辩论最初所说的理由之义未成立，从而显示痛苦的自性空性。因此，以极大的力量彻底压倒。色不是安乐，也不是痛苦。同样，感受、认识、行和识也不是安乐，也不是痛苦。色、感受、认识、行和识，凡是安乐或非痛苦的，那就是般若波罗蜜多。同样，梵天虽然确定了种种名相，但你应当这样理解：痛苦、集、灭、道不是圣者的真谛，而是这样，痛苦、集、灭、道未生起才是圣者的道。在声闻乘中，世尊也曾开示说：喂，乔达摩，痛苦是我所造的吗？长寿者，不是的。是他人所造的吗？长寿者，不是的。是二者所造的吗？长寿者，不是的。既不是我所造，也不是他人所造而造的吗？长寿者，不是的。等等，广泛宣说的那一切都成立了。导师善护所著，《中观根本慧论释·智慧之灯》中的《痛苦观察品》，即第十二品辩论完毕。《中观根本慧论释·智慧之灯》第十卷。现在，由于回答驳斥，并且凭借自主的随念之力，以诸行从相状上显示自性空性的意义，开始撰写第十三品辩论。《凡是欺骗的法即是虚妄》，等等。其中，所谓“虚妄”是因为是颠倒识所缘的，并且欺骗幼稚的众生以我等相状。所谓“欺骗”是因为是忆念等具有胜义谛境者彻底欺骗之因。其中，所谓“虚妄”是所诠之词，所谓“欺骗”是能诠
English
Those should also be stated. Here, the meaning of the debate is that by stating that the meaning of the reason initially stated by the opponent in the debate is not established, it is shown that suffering is empty of inherent existence. Therefore, it is completely overcome by the power of the greatest. Form is neither happiness nor suffering. Similarly, feeling, perception, formations, and consciousness are also neither happiness nor suffering. Form, feeling, perception, formations, and consciousness, whatever is happiness or non-suffering, that is the Perfection of Wisdom. Similarly, although Brahma has determined various names, you should understand it like this: suffering, origin, cessation, and path are not the truths of the noble ones, but like this, the non-arising of suffering, origin, cessation, and path is the path of the noble ones. In the Hearer Vehicle, the Blessed One also taught: Hey, Gautama, is suffering made by me? Long-lived one, no. Is it made by others? Long-lived one, no. Is it made by both? Long-lived one, no. Is it made by neither me nor others? Long-lived one, no. And so on, all that was widely proclaimed is established. Composed by the teacher Lekdenjé, the chapter on "Examination of Suffering" from the Commentary on the Root Verses on the Middle Way, the Lamp of Wisdom, the twelfth debate, is completed. The tenth volume of the Commentary on the Root Verses on the Middle Way, the Lamp of Wisdom. Now, due to answering the refutation, and by the power of autonomous recollection, showing the emptiness of inherent existence from the aspect of formations, the thirteenth debate is begun due to the meaning. "Whatever dharma deceives is false," and so on. Among them, the so-called "false" is because it is the object of inverted consciousness, and it deceives childish beings with aspects such as self. The so-called "deceiving" is because it is the cause of completely deceiving those who have the object of ultimate truth, such as mindfulness. Among them, the so-called "false" is the word to be expressed, and the so-called "deceiving" is the expressing
Tibetan
འི་ཚིག་གི་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ །འདུས་བྱས་དེ་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་ཅི་ཙམ་དུ་འདུས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བརྫུན་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་མི་བརྫུན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །འདིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ན། །འདིར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ནི་དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སླུ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་དག་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་དག་མི་རིགས་སོ། །དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་དག་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་སྦྱར་བར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་གང་ལ་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཉི་ཚེ་ཡོད་པ་ལ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཉི་ཚེ་བ་ཡོད་པ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་ནི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དོན་གྱི་ཚིག་དག་ལ་དམ་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། སྦྱོར་བའི་ཚིག་དག་ལ་ནི་དེ་དག་མི་དགོས་ཏེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱི
Chinese
的词语。世尊说如是语，出自经部。如是语之声，是近示之义。世尊在经部中如何说呢？从小乘的教法中也是这样，凡是积聚的都是虚假的，是欺骗的法。诸比丘，这样，不欺骗的法，涅槃，那是真实的殊胜。积聚的也是欺骗的法，那也是彻底坏灭的法。也这样说过。从大乘的教法中也说，善现，有多少积聚的，就有多少虚假，有多少没有积聚的，就有多少不虚假。因此，像那样在两个方面都出名的教证都有的缘故。积聚的一切都是欺骗的法。这显示了积聚的法是欺骗的自性。那 么，那些是虚假的。说的是因为没有自性。那是总结的词语。这里结合的词语是，从胜义谛上说，内在的事物都是自性空性，因为是欺骗的法。例如，像魔术师变幻的女子身体一样。这里有些人说，像这样，佛陀们是说三支的，因此，结合和总结的词语是不合理的。那是不好的，像这样，结合和总结虽然不认为是其他的支分，但是不结合那些是不行的。否则，对于具有相似的例子来说，声音是无常的，因为是造作的缘故。造作的被认为是无常的，例如像瓶子一样。声音也是那样，因此是造作的缘故，是无常的。以及，同样地，对于具有不相似的例子来说，声音是无常的，因为是造作的缘故。没有造作的被认为是常的，例如像虚空一样。声音不是那样没有造作，而是造作的，因此，是造作的缘故，是无常的。像那样和相似的意义的词语，如何能阐明立宗的理由的意义呢？对于结合的词语来说，那些是不需要的，因为没有意义的缘故。
English
are the words. The Blessed One said so, from the Sutra Pitaka. The sound of 'so it is' means to indicate closely. How did the Blessed One say in the Sutra Pitaka? In the teachings of the Hearers, it is like this: whatever is compounded is false, it is a deceiving dharma. Monks, like this, the non-deceiving dharma, Nirvana, that is the supreme truth. The compounded is also a deceiving dharma, that is also a dharma of complete destruction. It is also said like that. From the teachings of the Great Vehicle, it is also said, Subhuti, as much as is compounded, so much is false, as much as is not compounded, so much is not false. Therefore, since there are teachings that are famous in both ways like that. All that is compounded is a deceiving dharma. This shows that the compounded dharma is the nature of deception. Then, those are false. It is said because there is no self-nature. That is a concluding word. Here, the connecting words are, in the ultimate sense, the inner things are all emptiness of self-nature, because they are deceiving dharmas. For example, like the body of a woman conjured by a magician. Here some say, like this, the Buddhas speak of three limbs, therefore, connecting and concluding words are not reasonable. That is not good, like this, although connecting and concluding are not considered other limbs, it is not that those should not be connected. Otherwise, for those who have similar examples, sound is impermanent, because it is made. What is made is seen as impermanent, for example, like a pot. Sound is also like that, therefore it is impermanent because it is made. And, similarly, for those who have dissimilar examples, sound is impermanent because it is made. What is not made is seen as permanent, for example, like space. Sound is not like that, not made, but made, therefore, it is impermanent because it is made. How can the meaning of the reason for the proposition be clarified with words of similar meaning like that? For connecting words, those are not needed, because they are meaningless.