Tibetan
དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པྲ་དཱི་པ་མཱུ་ལ་མ་དྷྱཱ་མི་ཀ་པྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། བམ་པོ་དང་པོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྣམ་རྟོག་ལེགས་བྲལ་བ། །སྤྲོས་པ་ཀུན་ཞི་བློ་ངན་རབ་རིབ་ཀུན་འཇོམས་ཅན། །ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ས་ཀུན་འབྱོར་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དག་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང༌། སུན་དབྱུང་བའི་གསལ་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་དག་བསྟན་པ་དང༌། ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བཀའ་སྩལ་མོད་ཀྱི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་ཁ་ཅིག་གིས་མི་རྟོགས་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་འདོད་ནས་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྨྲས་པ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་དམ་པས་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་བློ་གྲོས་མངའ་བ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཁུར་བཞེས་པར་མཛད་པ་ན་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཐུགས་རང་གི་སྲོག་དང་འབྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་མངའ་བས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་དང༌། འགག་པ་དང༌། ཆད་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། འོང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་དང༌། ཐ་དད་པ་དང༌། གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་ཐིབས་པོར་འཁྱམས་ཤིང་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་གཟིགས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྒྱ་མཚོ་མངོན་པར་བསྲུབས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་བདུད་རྩི་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་དང་ལེགས་པར་བྲལ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བརྙེས་ནས། ཐེག་པ་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་སྐྱེ་བ་དང་ན་ཚོད་དང༌། རིགས་དང༌། ཡུལ་དང༌། དུས་ལས་འདའ་བ་མེད་པ། མུ་སྟེགས་བྱེད་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོ
Chinese
中观根本颂释·智慧灯 善护开 中观根本颂释·智慧灯 善护开 印度语：Prajñāpradīpa-mūlamadhyamaka-vṛtti。 藏语：中观根本颂释·智慧灯。第一卷。 顶礼三宝！ 顶礼妙吉祥童子！ 顶礼圣者龙树论师！ 顶礼尊者善护开论师！ 以何者之法性，善离诸分别， 寂灭一切戏论，摧坏一切恶慧之翳障， 虽非言语之境，然为彼（法性）作诠释， 为令一切有情获得（佛）地，故顶礼彼（善护开论师）！ 论师（龙树）的教言，仅以偈颂的方式，通过随后的推断、破斥的阐明、以及对那唯一的真理的揭示，并具备平息恶见的罗网的能力，开示了般若波罗蜜多的精髓。然而，由于某些梵行者未能理解，因此，为了使他们能够理解，我将如实地阐释中观论著。 现在，开始阐释论著。在此，世尊以其殊胜的慈悲，极大地激发了智慧，在无量劫的时间里，承担了积累无量福德和智慧资粮的重任。他从不厌倦为他人带来利益，以及与他人建立联系，甚至不惜牺牲自己的生命。他观察到世间众生沉溺于生、灭、断、常、来、去、异、一等繁杂的戏论之网中，因此，他以智慧搅动了知识的海洋，获得了远离一切戏论之网、不依赖他者、无分别的诸法实相之甘露。然后，他以殊胜的乘，向众生宣说了缘起之珍宝，这超越了出生、年龄、种姓、地域和时间，是外道、声闻和独觉都无法企及的，是胜义谛和世俗谛。
English
The Commentary on the Root Verses on the Middle Way, The Lamp of Wisdom Well-Protected Opening The Commentary on the Root Verses on the Middle Way, The Lamp of Wisdom Well-Protected Opening In Sanskrit: Prajñāpradīpa-mūlamadhyamaka-vṛtti. In Tibetan: The Commentary on the Root Verses on the Middle Way, The Lamp of Wisdom. Volume One. Homage to the Three Jewels! Homage to youthful Mañjuśrī! Homage to the noble teacher Nāgārjuna! Homage to the venerable teacher Well-Protected Opening! By whom the suchness of phenomena is well-separated from conceptualization, Pacifying all elaborations, destroying all the darkness of evil intellect, Although not the object of words, yet explaining that (suchness), For the sake of all beings attaining the (Buddha) ground, I pay homage to that (Well-Protected Opening)! The teacher's (Nāgārjuna) teachings, merely in the form of verses, through subsequent inference, the clarification of refutation, and the revelation of that sole truth, and possessing the ability to pacify the net of evil views, expounded the essence of the Perfection of Wisdom. However, since some practitioners of pure conduct did not understand, therefore, in order to enable them to understand, I will explain the Madhyamaka treatises as they are. Now, the commentary on the treatise will be explained. Here, the Blessed One, with his supreme compassion, greatly stimulated wisdom, and for immeasurable eons, undertook the burden of accumulating immeasurable stores of merit and wisdom. He never tired of bringing benefit to others and establishing connections with them, even at the cost of his own life. He observed that beings in the world were immersed in the dense net of elaborations such as birth, cessation, annihilation, permanence, coming, going, difference, and sameness. Therefore, he churned the ocean of knowledge with wisdom, and attained the nectar of the suchness of all phenomena, which is completely free from all nets of elaboration, independent of others, and non-conceptual. Then, with the supreme vehicle, he proclaimed to beings the precious jewel of dependent origination, which transcends birth, age, caste, region, and time, and is unattainable by tirthikas, śrāvakas, and pratyekabuddhas, and is the ultimate truth and conventional truth.
Tibetan
ན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ནོར་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དགྱེས་པའི་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པས། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་བཞེད་ནས། ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཆུས་བརླན་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་རྟོགས་པར་བཞེད་ནས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་སྤྱི་ཡིན་ཡང་འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བསྟན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་མིང་མ་བསྟན་ན་དེ་མི་རྟོགས་པས་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་ཟློས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འབྲེལ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་ཕྲད་ནས་འབྱུང་བའོ་ཞེའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སོ་སོ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་དོན་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ལ་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྐྱེན་འདི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་སྔ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
Chinese
那么依靠殊胜的真谛，以生和无生等言辞进行了开示。阿阇黎也以如来之相无生等语句，如实地显示，不错乱地领悟了如是之性，生起了强烈的欢喜之情。以如何领悟之方式，对薄伽梵进行了赞颂，想要造论著，以慈悲之水滋润的心怀，主要在于随顺引导众生，想要让他们领悟，想要让他们证悟，因此说了：何者依缘而生起，灭尽无有生亦无，断灭无有常亦无，来亦无有去亦无，异义非有义一亦无，寂灭戏论寂静说，圆满正觉宣说者，胜者于彼我敬礼。如此说道。 “何者”这个词虽然是普遍的词语，但因为他以独一无二的特点来显示缘起，因此想要表达的是薄伽梵，所以只与薄伽梵相连。“缘起”这个词是为了什么呢？即使显示了特点，如果不显示特点的基础之名，就无法理解，所以这是为了显示它。“缘起”这个词，有些人说，“缘”这个词的词缀是重复的意思，而“起”这个词是相遇的意思，“生”这个词的声音是出生的意思，所以缘起就是，依靠那个和那个相遇而生起。另一些人说，各自具有坏灭之性的事物的生起就是缘起。另一种说法是不行的，因为“以眼和色为缘，生起眼识”这样说，这两种意思都没有。那么是什么呢？如果这个存在，这个就产生，因为这个生起，所以这个就生起，也就是说，具有这个缘的意义就是缘起的意义。这里有些人说，如果生起之前，果与缘相遇之后才生起，那么它的缘起
English
Then, relying on the excellent truth, he taught with words such as birth and non-birth. The teacher also accurately revealed the nature of the Tathagata, such as non-birth, without error, and having understood suchness, a strong feeling of joy arose. In the manner of how he understood, he praised the Bhagavan, wanting to compose a treatise, with a heart moistened by the water of compassion, mainly to guide beings accordingly, wanting them to understand, wanting them to realize, therefore he said: Whoever arises dependently, Cessation is without arising, Without cessation, without arising, Without cessation, without permanence, Without coming, without going, Different meaning is not, meaning is not one, Pacified the proliferation, taught peace, Perfect Buddhas, speakers, To the excellent one, I prostrate. Thus he said. Although the word "whoever" is a general word, because it shows dependent arising with unique characteristics, he wants to express the Bhagavan, so it is only connected with the Bhagavan. What is the word "dependent arising" for? Even if the characteristics are shown, if the name of the basis of the characteristics is not shown, it cannot be understood, so this is to show it. Regarding the word "dependent arising," some say that the suffix of the word "dependent" means repetition, and the word "arising" means meeting, and the sound of the word "birth" means birth, so dependent arising is, relying on that and that meeting, it arises. Others say that the arising of things that each have the nature of destruction is dependent arising. Another saying is not acceptable, because when it is said, "Relying on the eye and form, eye consciousness arises," neither of these two meanings is present. So what is it? If this exists, this arises, because this arises, so this arises, that is, the meaning of having this condition is the meaning of dependent arising. Here some say, if before arising, the result meets with the condition and then arises later, then its dependent arising