Tibetan
དེའི་ཕྱིར། གང་གི་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་མེད། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དང། རྫས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལན་གདབ་པར་དཀའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པས་བརྟགས་ན། གང་ཞིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྔ་རོལ་ད་ལྟར་ཕྱིན་མེད། །དེ་ལ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས། །རྟོག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གང་ཞིག་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔ་རོལ་དང༌། ད་ལྟར་དང༌། ཕྱི་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བའི་རྫས་བཞིན་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་དག་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་དེ་མེད་པས་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ན་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ནི་དོན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་པ་བསལ་བས་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པར་བསྟན། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་ཞིང༌། དེས་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་བླང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སྡང་སྨྲ་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པ་དང༌། རང་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པས། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ལ་ཤེས་པ་པོ་འམ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་པོ་འམ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་པོ་འམ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། གཟུགས་ལ་ཤེས་པ་པོའམ་མཐོང་བ་པོ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་པོ་འམ། མཐོང་བ་པོ་མེད་དོ། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་པོ་འམ། མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་བ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང༌། ཉེ་བར་བླང་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ།། །།ད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང༌། ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ། བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པ་བརྩམ་མོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང༌། ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་སྨྲས་པས། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང༌། ཉེ་བར་བླང་བ་ཉིད་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་བླང་བ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང༌། ཉེ་བར་བླང་བ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པས་འདོད་པ་གྲུབ་པོ། ། འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བ་སྤྱིར་བཀག་པ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པས། མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པ་ཡང་གྲུབ་མོད་ཀྱི། ཡང་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་གཞན་སེམས་གཏོད་ལ་ཉོན་ཅིག །འདི་ལ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་གཅིག་པ་ཉིད་དམ། གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་གྲང་ན་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས
Chinese
因此，如果什么东西的“是”不存在，那么那些东西也不存在。如是说，如果见等本身，不是作为实体而存在，那么就难以回答，执取者本身的理由的意义没有成立等等的过失。因此，如果用如前所示的论证来观察，凡是见等，过去、现在、未来都不存在，对于它，有还是没有，种种分别念都会止息。如果执取者，在见等的前、现在、后，没有成立是实体存在，并且像生起的物质一样不存在，那么对于这样的东西，究竟是一还是异，是有还是没有，种种分别念都会止息。其中，暂且说认为“有”的分别念会止息，是因为它不是实体。认为“没有”而产生的分别念，是因为没有，所以依靠分别念止息才能安立。或者说，认为“有”的分别念会止息，是因为没有能证明它真实存在的比量。认为“没有”的分别念会止息，是因为排除了有，所以认为没有的分别念也没有了。如世尊所说：以智慧来分别观察，自性是不可取的，因此，那些是不可言说的，也显示了自性是不存在的。就像这样所说的一样。其中，说执取者存在的人，通过比量来证明执取者存在，他们说：因为是执取，所以是执取者，因为他所执取，所以是被执取者，因为这两者都成立，所以能立的宗派就成立了，这样说是没有道理的。这里，论述的意义是，通过陈述驳斥执取者存在的理由，以及陈述自主的比量，来显示执取者没有自性。因此，以殊胜的智慧来彻底压制，在色上没有知者或者能知者。在受、想、行、识上，也没有知者或者能知者。色和
English
Therefore, if the "is" of something does not exist, then those things also do not exist. It is said that if views, etc., are not themselves existent as substances, then it is difficult to answer the faults such as the meaning of the reason of the grasper itself not being established. Therefore, if we examine with the proof shown as before, whatever is view, etc., does not exist in the past, present, or future, and for it, whether it exists or does not exist, all kinds of discriminations will cease. If the grasper, in the past, present, and future of views, etc., is not established as being substantially existent, and is non-existent like arising matter, then for such a thing, whether it is ultimately one or different, whether it exists or does not exist, all kinds of discriminations will cease. Among them, for the moment, the discrimination that thinks "it exists" will cease, because it is not a substance. The discrimination that arises thinking "it does not exist" is because it does not exist, so it can only be established by relying on the cessation of discrimination. Or, the discrimination that thinks "it exists" will cease, because there is no inference that can prove that it truly exists. The discrimination that thinks "it does not exist" will cease, because by excluding existence, the discrimination that thinks non-existence also does not exist. As the Bhagavan said: By discriminating and observing with wisdom, self-nature is unattainable, therefore, those are unspeakable, and it also shows that self-nature is non-existent. It is like what is said in this way. Among them, those who say that the grasper exists, prove that the grasper exists through inference, they say: because it is grasping, therefore it is the grasper, because it is grasped by him, therefore it is the grasped, because both of these are established, therefore the proponent's position is established, it is unreasonable to say so. Here, the meaning of the discourse is to show that the grasper has no self-nature by stating the refutation of the reason for the existence of the grasper, and by stating the autonomous inference. Therefore, by completely suppressing with excellent wisdom, there is no knower or knower on form. There is no knower or knower on feeling, perception, formations, and consciousness. Form and
Chinese
感受和，认识和，诸行和，识对认识者或者，能认识者没有的，那是什么呢，是般若波罗蜜多。色对认识者或者见者没有。感受和，认识和，诸行和，识对认识者或者，见者没有。色和，感受和，认识和，诸行和，识对认识者或者，见者没有的，那是什么呢，是般若波罗蜜多，像这样所说的那一切都成立了。导师善护所造，《中观根本慧论释·般若灯论》中，名为“近取者与所取观察”的第九品。现在，为了以遮破近取者与所取自性空的相违品之差别，而具有缘起非一义，非异义的差别，以开示之义的自在，造第十品。此处说，在此，你说了近取者与所取互相观待而极成立，因此，以理极成立的自在，为了成立近取者与所取本身，应当说成立，胜义中近取者与所取仅仅是有的，因为互相观待，譬如火与柴。因此，那成立了，所以胜义中蕴等等仅仅是有的，因为薄伽梵依于那些，开示了近取者与所取。如是理成立，所以所欲成立。 此处说，一般遮止生，以及，除了色的因之外，色是不可能成为所缘的。像这样在那里遮止了实有本身，所以，火与柴的实有本身遮止也成立了，又为了显示那无有本身，请倾听其他的成立心要。在此，如果认为火与柴是实有本身，那么应当承许是一体本身，还是他体本身，如果这样，那会怎么样呢？如果木头就是火，那么作者和业
English
Feeling and, perception and, formations and, consciousness, there is no knower or, one who knows, that is, the Perfection of Wisdom. Form has no knower or seer. Feeling and, perception and, formations and, consciousness have no knower or seer. Form and, feeling and, perception and, formations and, consciousness have no knower or seer, that is, the Perfection of Wisdom, and so on, all that is said is established. Composed by the teacher Lekdenjé (Śāntarakṣita). From the commentary on the Root Verses on the Middle Way, the Lamp of Wisdom, the ninth chapter called "Examination of the Near-Taker and the Near-Taken." Now, in order to refute the differences of the contradictory aspects of the emptiness of inherent existence of the near-taker and the near-taken, which have the distinction of being neither the same nor different in meaning from dependent arising, the tenth chapter is composed by the power of the meaning of the teaching. Here it is said: Here, you have said that the near-taker and the near-taken are perfectly established in dependence on each other. Therefore, by the power of the perfect establishment of reason, in order to establish the near-taker and the near-taken themselves, one should speak of establishment, for in the ultimate sense, the near-taker and the near-taken are only existent, because they are mutually dependent, like fire and wood. Therefore, since that is established, in the ultimate sense, the aggregates and so on are only existent, because the Blessed One, relying on those, taught the near-taker and the near-taken. Thus, since the reason is established, the desired is established. Here it is said: The general negation of birth, and, apart from the cause of form, form cannot become an object. Thus, by negating existence as substance there, the negation of the existence of fire and wood is also established, but again, in order to show that it is non-existent itself, listen to another establishment of the heart. Here, if you think that fire and wood are existent themselves, then should you accept them as being the same itself, or as being other itself, if so, what will happen? If the wood is the fire, then the agent and the action