Tibetan
་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པའི་རྐྱེན་དགག་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟས་ཉིད་དུ་ཉེ་ བར་བརྟགས་ནས། དེ་ལྟ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉམས་སོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་མིག་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པས་ལྟ་བར་བྱེད་པར་སྨྲ་སྟེ། བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་ནི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པས་མིག་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། དེ་ལྟར་ན། ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕ་རོལ་པོས་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན། ལྟ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔོན་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ། དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས། དམ་བཅས་པ་ཉམས་སོ། །འདིར་གྲངས་ཅན་དང༌། བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདིས་ལྟ་བར་བྱེད་པས་ལྟ་བ་སྟེ། བྱེད་པ་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་དེ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟ་བ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་དེས་ལྟ་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་གཅོད་པ་པོ་སྟ་རེས་ཤིང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་སྟ་རེ་ཉིད་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་མིག་གིས་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་དག་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དེ། བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཅོད་པ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོ། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་བཏབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཞེ་ན། ལྟ་བ་པོའི་སྟེ། ལྟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེར་མིག་གི་ཆོས་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་བདག་གི་ཆོས་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ནི་རང་གི་བདག་ཉི
Chinese
如果有人问：这样做吗？答：那是不好的。因为就像遮破有和无的因一样，遮破了有和无的自体。通过后来产生的道理，如果详细观察作为能见，认识到那是能见，那么为了极力证实世俗谛，意愿就会丧失。或者，对方说，眼睛产生了看的作用，所以才看，因为有作用的名称。没有产生看的作用的，就不会说他看，比如耳朵一样。因为眼睛有看的作用，所以才给眼睛安立能看的名称。对此，论师解释说：如果是这样，能见就不是见本身。因为对方没有真实地指出在某个能见者身上产生了看的作用，而且在看的作用产生之前，能见本身并没有成立。因为难以说明先前不是能见，后来才具有看的作用。不是能见就不是见。这样一来，要么是理由的意义没有成立，要么是意义相违，所以誓言就丧失了。这里数论派和胜论派说：因为这个看，所以是能见，因为对作者说了作用的条件。作者是谁的，那就是能见者，也是他看。比如，砍柴人用斧头砍柴，斧头砍作为对象的柴，但斧头本身并不砍。因此，眼睛不看，这实际上是已成立之上的再成立。对于作者们来说，存在着作者，因为是作者，比如斧头等有砍柴人一样。这里说：应当知道用能见本身来解释能见者。应当知道解释，这是回答。用什么来回答呢？用能见本身。回答什么呢？回答能见者。因为破除将能见者执着为自体也是一样的。就像在那里，眼睛的法不看自己的自体一样，这里自我的法也不看自己的自体，因为自我就是自己的自
English
If someone asks, "Does it do so?" The answer is, "That is not good. Because just as the cause of existence and non-existence is refuted, the very nature of existence and non-existence is refuted. By means of the manner of arising later, if one closely examines it as the seer, and realizes that it is the seer, then in order to thoroughly establish conventional truth, the intention will be lost. Or, the opponent says that the eye sees because the act of seeing arises, because there is the term for action. One does not say that what does not have the act of seeing sees, just like the ear. Because the eye has the act of seeing, one applies the term 'seer' to the eye." To this, the teacher explains: "If that is the case, the seer is not the seeing itself. Because the opponent has not truly shown that the act of seeing arises in some seer, and before the act of seeing arises in the seeing, the seeing itself is not established. Because it is difficult to show that what was not previously a seer later becomes endowed with the act of seeing, what is not a seer is not seeing itself. In that case, either the meaning of the reason is not established, or the meaning is contradictory, so the pledge is lost." Here, the Samkhyas and Vaisheshikas say, "Because this sees, it is the seer, because the condition of action is stated for the agent. Whose is the agent, that is the seer, and it is he who sees. For example, a woodcutter cuts wood with an axe, the axe cuts the wood as the object, but the axe itself does not cut. Therefore, the statement that the eye does not see is an establishment upon an already established fact. For agents, there is an agent, because it is an agent, just as axes and so on have a woodcutter." Here it is said: "One should know that the seer is explained by the seeing itself. One should know that the explanation is the answer. By what is it answered? By the seeing itself. What is answered? The seer. Because refuting the grasping of the seer as self is also the same. Just as there the dharma of the eye does not see its own self, so here the dharma of the self also does not see its own self, because the self is its own se
Tibetan
ད་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རལ་ གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བདག་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པའི་དུག་གིས་བསླད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །གང་ལ་ལར་བདག་གིས་བདག་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དེར་ནི། ཡིད་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ཚུལ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་ཉིད་དང༌། ཤེས་བྱ་ཉིད་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཕྱིར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་འམ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའམ། བདག་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དང༌། དཔེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་བདག་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་བདག་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་བདག་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བདག་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་ཁས་བླངས་པའི་བདག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དཔེ་ཉིད་དུ་ཡང་དེ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྟ་བ་པོ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱིར་བཟླས་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལ་ལྟ་བ་པོ་དེ་ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ འོན་ཏེ་ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད
Chinese
因此，观察是不合理的，因为陷入自己的自性是相违的。例如，刀刃不能切割刀刃自身。同样，根据推理，胜义谛中的“我”也不是观察者，因为“我”不观察自己的自性，例如耳朵。也不应该用怀疑对方的论证意义未成立的毒药来玷污。在某些情况下，如果有人说“我观察我”，那是因为这是为了增进理解。因此，给“我”这个词强加意义，并在名言中这样说。在这里，不观察自己的自性是因为接近于采取特征词语的方式，即因为论证事物自身、所知自身、所说自身等等，就像耳朵等等一样，或者像声音等等一样，或者像“我”的自性一样，论证和例子的推理也应该详细阐述。因此，在胜义谛中，“我”不观察色，因为是事物，例如耳朵等等。同样，在胜义谛中，“我”不观察色，因为是所知，例如声音等等。同样，在胜义谛中，“我”不观察色，因为是所说，例如“我”的自性。对于色，也应该同样适当地阐述。也没有承诺等等的过失，因为是依著名言谛的缘故，并且因为普遍承认的“我”被作为一方，并且因为显示了它的法，并且因为在例子本身中也接近于此。因此，在胜义谛中，由于斧头等等未成立，因此也没有例子，所以不是对已成立的事物的证明。在这里，有些人说：“观察者不观察”这句话，是因为他自己否定了那个意义，所以会变成承诺的过失。在这里，因为已经用“缘起无生”这句话回答过了，所以也不需要重复。此外，对于此，观察者是观察者的自性吗？ 或者不是观察者的自性？
English
Therefore, observation is unreasonable, because falling into one's own self-nature is contradictory. Just as the edge of a sword does not cut the edge of the sword itself. Likewise, according to inference, the self in the ultimate sense is also not an observer, because the self does not observe its own self-nature, like the ear. Nor should it be tainted with the poison of doubting that the meaning of the argument is not established by the other party. In some cases, if someone says, "I observe myself," it is because it is to enhance understanding. Therefore, meaning is imposed on the word "I," and it is said that way in name. Here, not observing one's own self-nature is because it is close to taking the manner of characteristic words, that is, because of the argumentative thing itself, the knowable itself, the speakable itself, and so on, like the ear and so on, or like sound and so on, or like the self-nature of "I," the reasoning of argument and examples should also be elaborated. Therefore, in the ultimate sense, the self does not observe form, because it is a thing, like the ear and so on. Likewise, in the ultimate sense, the self does not observe form, because it is knowable, like sound and so on. Likewise, in the ultimate sense, the self does not observe form, because it is speakable, like the self-nature of "I." For form, it should also be elaborated appropriately in the same way. There is also no fault of commitment and so on, because it is based on the truth of name, and because the generally accepted "I" is taken as a party, and because its dharma is shown, and because it is also close to this in the example itself. Therefore, in the ultimate sense, since the axe and so on are not established, there is also no example, so it is not proof of what is already established. Here, some say, "The observer does not observe" is said because he himself denies that meaning, so it will become a fault of commitment. Here, since it has already been answered with the phrase "dependent arising is unborn," there is no need to repeat it again. Furthermore, for this, is the observer the self-nature of the observer? Or is it not the self-nature of the observer?