Tibetan
པ་ངས་འཁོར་བ་ཡང་མ་དམིགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་བ་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང་དེར་འགའ་ཡང་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང་དེར་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། ད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པ་བརྩམ་མོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདས་མ་ཐག་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། གང་ཟག་འཁོར་བར་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་དམ་བཅས་པའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་མི་འཐད་དེ། རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི། འདུ་བྱེད་མྱ་ངན་འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་དང༌། ཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཐུས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལས་ནི། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང༌། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་སྤོང་ བའི་སེམས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ
Chinese
我既不执著于轮回，也不执著于涅槃。 这是为什么呢？因为如来虽然指示轮回，但没有任何众生会因此而真正轮回；如来虽然指示涅槃，但没有任何众生会因此而真正涅槃。这些话都已成立。学匠善护所造。《中观根本慧论释·智慧灯》中，《系缚与解脱品》，即第十六品。 《中观根本慧论释·智慧灯》，第十二卷。现在，同样为了驳斥空性的反面，并通过显示业与果无自性的意义，开始撰写第十七品。在上一品中已经表明，诸行、有情和补特伽罗都不应流转于轮回。为了说明这一点，外道论师们通过编造论典，捏造了他们所承诺的意义，并说道：你认为诸行是常或无常，都不应流转于轮回，因为这会导致常与断的过失。因此，已经表明：诸行如何能入涅槃，无论如何都是不合理的。因此，为了说明如何既不导致常与断的过失，又能使诸行存在于轮回中，我们必须这样论证：在胜义谛中，内在的诸行确实存在于轮回中，因为业与果是相关的。在这里，对于不存在的事物，我们看不到业与果的关联，例如石女之子的诸行。内在的诸行与业和果相关联，因此，凭借如上所说的理由，在胜义谛中，内在的诸行确实存在于轮回中。对此，首先是业：善自调伏自身，利益他人慈悲心，此法即是彼他世，果实种子之所在。善自调伏自身，是指能够正确地调伏自身，并从不善中解脱出来，即舍弃不善的心，以及与之相应的意识，这被称为
English
I do not fixate on samsara, nor do I fixate on nirvana. Why is that? Because even though the Thus-Gone One indicates samsara, no being will actually revolve in it; even though the Thus-Gone One indicates nirvana, no being will actually pass into nirvana. These words have been established. Composed by the scholar Lekdenjé. From the Commentary on the Root Verses on the Middle Way, The Lamp of Wisdom, the chapter entitled "Examination of Bondage and Liberation," which is the sixteenth chapter. The Commentary on the Root Verses on the Middle Way, The Lamp of Wisdom, Volume Twelve. Now, similarly, in order to refute the opposing aspects of emptiness, and by means of showing that actions and results are without inherent existence, the seventeenth chapter is begun. In the immediately preceding chapter, it was shown that formations, sentient beings, and persons are not suitable to revolve in samsara. In order to show this, here, those proponents, having composed treatises, fabricate the meaning of their pledges and say: You consider formations to be either permanent or impermanent, but they are not suitable to revolve in samsara, because it would lead to the faults of permanence and annihilation. Therefore, it has been shown: How can formations enter into nirvana? In no way is it reasonable. Therefore, in order to prove how it does not lead to the faults of permanence and annihilation, and also that formations exist in samsara, we must argue thus: In ultimate reality, internal formations definitely exist in samsara, because actions and results are related. Here, for that which does not exist, we do not see the connection between actions and results, like the formations of the son of a barren woman. Internal formations are related to actions and results, therefore, by the power of the reason stated above, in ultimate reality, internal formations definitely exist in samsara. Regarding that, first of all, action is: Well subduing oneself, Benefiting others, loving-kindness, Whatever that dharma is, in this and other lives, Is the seed of fruits. Well subduing oneself means being able to correctly subdue oneself and turn away from non-virtue, that is, the mind that abandons non-virtue, and the consciousness that is in accordance with it, is called
Tibetan
་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འཇིགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛའ་བཤེས་ལས་འབྱུང་བས་བྱམས་པའོ། །ཡང་ན་བྱམས་པ་ཉིད་བྱམས་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་དག་གི་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དག་གིའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། འདི་དང་གཞན་དུ་སྟེ། ཚེ་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་དབང་གིས་སོ། །སེམས་པ་ནི་ས་བོན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དག་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལས་བཟློག་པས་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྡིག་པ་དང༌། མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བཟོའི་གནས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སྤྲུལ་པ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་དང༌། མི་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས། །དྲང་སྲོང་མཆོག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེ་ནི་དྲང་སྲོང་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པར་བགྲོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཆོས་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་པ་དང༌། བསམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་དོན་ཏོ། །ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་དེ་མཐར་ཐུག་བར་འ
Chinese
是结尾词。所谓利益他人，是指布施、善语、从怖畏中完全救护等等利益他人。所谓慈爱，是从友爱中产生的慈爱。或者慈爱本身就是慈爱，因为是为了自己的利益而陈述与之相应的因缘。像那样的心就是法。那是种子，是因和缘的同义词。是哪些的种子呢？是果实的种子。在哪里呢？在此世和他世，是由今生和来世所感受的因缘所致。心被说成是种子，因为能完全引发身语的业。与法相反的即是非法，非法、罪恶、不善等是不同的名称。与非法相反的是法的名称。未说明的是从异熟所生、从行为所生、从工巧处所生、从幻化所生的差别而分为四种，未说明是因为异熟不生起所欲和不欲，以及不传达善与非善的缘故。如此以法等差别而各不相同的事物也有两种，正直者中最殊胜者说：业是心和思。正直者中最殊胜者是薄伽梵，他是正直者也是最殊胜者，因为已经走完了所有应该走的路，并且从声闻、独觉、菩萨等正直者中最为殊胜。因此，以法、非法和未说明的差别而各不相同的事物有两种，即心和思。那些业的差别，以多种方式完全宣说。这是概括的说明。详细的解释是：其中所说的业，什么是心呢？认为是意。其中的“其”字是特别指出的意思。所说的业，什么是心呢？认为是意，所谓意，就是从意所生，从意的门径独自到达最终。
English
is the concluding word. To benefit others means to benefit others through giving, kind speech, completely saving from fear, and so on. What is called loving-kindness arises from friendship. Or loving-kindness itself is loving-kindness, because it states the corresponding causes and conditions for one's own benefit. Such a mind is Dharma. That is the seed, a synonym for cause and condition. Of what is it the seed? It is the seed of fruits. Where is it? In this life and other lives, due to the causes and conditions experienced in this life and future lives. The mind is said to be the seed, because it completely arouses the actions of body and speech. What is contrary to Dharma is non-Dharma, and non-Dharma, sin, and non-virtue are different names. What is contrary to non-Dharma are the names of Dharma. What is unstated is divided into four types: arising from maturation, arising from conduct, arising from craftsmanship, and arising from emanation. It is unstated because maturation does not give rise to what is desired and undesired, and because it does not convey good and non-good. Thus, those things that are different due to the distinctions of Dharma, etc., are also of two types: The supreme of the upright ones said: Actions are mind and thought. The supreme of the upright ones is the Bhagavan, who is both upright and supreme, because he has completed all that should be traversed, and because he is the most supreme among the upright ones called Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas. Therefore, those things that are different due to the distinctions of Dharma, non-Dharma, and what is unstated are of two types, namely mind and thought. The distinctions of those actions are fully proclaimed in various ways. This is a summary explanation. The detailed explanation is: Among them, what is the action that is mind? It is considered to be intention. The word "among them" is meant to be a specific designation. What is the action that is mind? It is considered to be intention, and what is called intention arises from the mind, reaching the ultimate end solely through the gateway of the mind.