Tibetan
ན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་དང་མེད་པ་གཉི་ག་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་གཉི་ག་མཐའ། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །མཁས་པ་དབུས་ནའང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དེ་མཐོང་ཡོད། །ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མིན་པས། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་རྣམ་དག་མེད། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་ལྟར་མེད། །དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པ་བརྩམ་མོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བཅིངས་པ་དང༌། ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ལ་ནི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་མི་འཐད་དེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བཅིངས་པ་དང༌། ཐར་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོད་པས། དོན་དམ་པར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། འདི་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རབ་ཏུ་བསགས་པའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་མདོངས་པར་གྱུར་པ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཆུ་སྲིན་འཛིན་ཁྲིས་ཟིན་པ། སྒྱུ་མ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ནས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་འགྲོ་བ་ཉམས་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་གཞུངས་པ་ནི་བཅིངས་པའོ། །ཡང་ དག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་གཞུངས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐར་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བདེན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་རྟོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་བ་འདོགས
Chinese
如是名为那波，同样地，有和没有两种边，清净和不清净两种边，因此完全舍弃两种边，智者也不住在中间。如是等等。同样地，如孩童般分别，一切事物皆为有。如果如是见到，一切都将如是见到。一切法并非都有，故无烦恼亦无清净。彼等如何不见，彼等亦非不存在。如是等等所说，彼等是成立的。论师善护所造，《中观根本慧论释·般若灯论》中，观察有与无品，名为第十五品。现在同样地，以遮破空性之不顺品类的差别，以显示轮回与涅槃自性皆无之义，开始造第十六品。此处说，就胜义而言，内在诸事物实有自性，因为彼等有系缚和解脱之故。此处若确定执取为非有者，则系缚和解脱不应理，譬如石女之子。内在诸事物并非如是无系缚和解脱，因此彼等是有，故就胜义而言，内在诸事物实有自性。此处说，于此，从无始时来，由串习积聚之无明黑暗所蒙蔽，为我与我所执之鳄鱼所擒，如幻术、梦境、阳焰般，从轮回监狱中真实超脱之有情衰损，为贪欲等烦恼之铁锁所束缚，是为系缚。又，生起真实之智慧，远离为贪欲等烦恼之铁锁所束缚，并且从中必定解脱，是为解脱。如是仅由以名言谛所证悟之智慧所安立，而非以胜义谛所证悟，因为就胜义而言，系缚和解脱皆不应理之故。如是薄伽梵亦说，如来宣说轮回
English
Thus it is called Napa, and similarly, existence and non-existence are both extremes, purity and impurity are both extremes. Therefore, having completely abandoned both extremes, the wise do not dwell even in the middle. Thus and so on. Similarly, as children discriminate, all things are existent. If one sees it as it is, all will be seen as it is. Since all dharmas are not existent, there is no affliction and no purity. How are they not seen? They are also not non-existent. Thus and so on are said, and those are established. Composed by the teacher Lekdenjé. From the commentary on the Root Verses on the Middle Way, the Lamp of Wisdom, the examination of things and non-things is called the fifteenth chapter. Now, similarly, by refuting the differences of the unfavorable aspects of emptiness, the sixteenth chapter is begun with the intention of showing that samsara and nirvana are without inherent nature. Here it is said: In the ultimate sense, the inner things themselves have inherent nature, because they have bondage and liberation. Here, if something is definitely grasped as non-existent, then bondage and liberation are not reasonable, like the son of a barren woman. The inner things are not without bondage and liberation in that way, therefore they exist. Therefore, in the ultimate sense, the inner things themselves have inherent nature. Here it is said: Here, the stream of actions is obscured by the darkness of ignorance accumulated from beginningless time, seized by the crocodile of grasping at self and what belongs to self, like illusion, dream, and mirage, the beings who truly transcend from the prison of samsara are diminished, bound by the iron fetters of afflictions such as desire, this is bondage. Furthermore, when true knowledge arises, being separated from being bound by the iron fetters of afflictions such as desire, and definitely liberated from it, this is liberation. Thus, it is only established by the wisdom that realizes conventional truth, but not by the realization of ultimate truth, because in the ultimate sense, bondage and liberation are not reasonable. Thus, the Bhagavan also said, the Tathagata teaches samsara.
Tibetan
་པར་མཛད་ཀྱང་དེར་འགའ་ཡང་འཁོར་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང༌། དེར་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅིངས་པར་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དག་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅིངས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། སེམས་ཅན་ཡིན་གྲང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་དག་གམ། མི་རྟག་པ་དག་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་ན་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །འདུ་བྱེད་རྟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བཅིངས་པ་དང༌། ཐར་པ་མེད་པས་དེ་དག་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་ན། དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཁོར་བ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པར་རྒྱུ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་ལྔར་འཁོར་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་སྔ་ཕྱི་ཁྱད་པར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཐད་དོ། །འདིར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་རྣམས་མི་འཁོར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བྱེད་གནས་སྐབས་སྔ་མ་སྔ་མ་གཞན་བོར་ནས། གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གནས་འཐོབ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མི་འཇིག་པ་ཁོ་ན་དག་མི་འཁོར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་དེ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་རྒྱུ་མ་ཞིག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་དང༌། ཚད་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འཇིག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང༌། དབང་ པོ་དང༌། བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ་དང༌། མི་སྣང་བའི་ཆོས་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ངེས་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དེའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །འདིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང༌། མི་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ
Chinese
即使（佛）示現誕生，也沒有任何事物在那裡輪迴。同樣，即使如來示現入滅，也沒有任何事物在那裡入滅，就像所說的那樣。 導師也以那個意義為主，對被束縛的各種認識進行辨析。如果存在某種束縛，那麼是諸行還是有情呢？諸行又是常還是無常呢？ 如果想要按照先前的分析，那麼就說：如果諸行輪迴，那麼它們如果是常，就不會輪迴。因為沒有能證明諸行是常的推論，而且因為以常的推論，束縛和解脫都不存在，所以會犯下所立誓言與法的本性相違背的過失。 或者，『它們如果是常，就不會輪迴』，這裡的輪迴是指持續不斷地流動和產生，以及在五道中輪迴，這對於常、沒有先後差別的諸行來說是不合理的。 在這裡，數論者說：如果說常住者也說那樣的話，為了駁斥那種說法，說常者不輪迴，這才是合理的。 然而，如果說諸行捨棄先前的狀態，獲得後來的狀態，只有不壞滅者不輪迴，這是不合理的。 就像在我們這一派，在果的剎那產生時，應當知道因已經壞滅，因為與境、量、形狀等接近，例如果的自性。 或者，為了遮止壞滅，身體、根、意的特徵的諸行必定是安住的，為了做士夫的事情，以能夠成就士夫的目的的方式，顯現和不顯現的其他的法的特徵完全轉變，完全轉變就是輪迴。 完全轉變也是必定安住者的，不希望是那時壞滅者的。 在這裡，那是不合理的，因為也顯示了具有顯現和不顯現的法，以及與境等接近。
English
Even when (the Buddha) manifests birth, there is nothing that transmigrates there. Similarly, even when the Tathagata manifests passing into nirvana, there is nothing that passes into nirvana there, just as it is said. The teacher also, focusing on that very meaning, analyzes the various perceptions that are bound. If there were some kind of bondage, would it be the conditioned phenomena or sentient beings? And are the conditioned phenomena permanent or impermanent? If one wants to follow the previous analysis, then it is said: If the conditioned phenomena transmigrate, then if they are permanent, they will not transmigrate. Because there is no inference that proves that conditioned phenomena are permanent, and because with the inference of permanence, bondage and liberation do not exist, therefore, it would be a fault of contradicting the very nature of the dharma in the vow made. Or, 'If they are permanent, they will not transmigrate,' here, transmigration refers to the continuous flow and arising, and the transmigration in the five realms, which is unreasonable for the permanent, undifferentiated conditioned phenomena. Here, the Samkhyas say: If those who speak of permanence also say that, then in order to refute that statement, it is reasonable to say that the permanent do not transmigrate. However, if one says that the conditioned phenomena abandon the previous state and obtain the later state, and only the imperishable do not transmigrate, that is unreasonable. Just as in our school, when the moment of the fruit arises, one should know that the cause has perished, because it is close to the object, measure, shape, etc., like the nature of the fruit. Or, in order to prevent destruction, the characteristics of the body, senses, and mind, the conditioned phenomena, are definitely abiding, and in order to do the work of the purusha, the characteristics of other dharmas that appear and do not appear in a way that can accomplish the purpose of the purusha are completely transformed, and complete transformation is called transmigration. Complete transformation is also of those who are definitely abiding, and it is not desired to be of those who are destroyed at that time. Here, that is unreasonable, because it also shows that it possesses the dharma of appearing and not appearing, and is close to the object, etc.