Chinese
有情远离常与无常的过失而流转。 解释说：如果说补特伽罗流转，那么蕴、处、界中，以五种方式寻找它，如果没有，什么流转？如果像这样认为补特伽罗流转，那是极不合理的。为什么呢？因为在蕴、处、界中，以五种方式寻找它也找不到。你自以为是的、不需要的补特伽罗，如同虚假的鹿一样，完全考察之后，在蕴、处、界中以五种方式寻找也找不到。如果以五种方式寻找也找不到，那么它们又被什么承认为存在呢？因此，它只是不存在而已。如果它不存在，那么什么流转？说出来。 还有：从近取到近取，如果流转，则没有有。如果没有有，没有近取，那么它什么流转？如果考察说补特伽罗流转，那么这样从这个近取，流转到另一个近取时，就没有有。为什么呢？像这样，依靠近取而安立为有，那么它的近取也在近取的间隙中存在，如果没有它，又依靠什么安立为有呢？因此，因为它没有近取，所以会成为没有有的过失。什么是有不存在、近取不存在、显现不存在、名言安立不存在的？它是什么，又在什么近取中流转呢？当没有取的时候，近取本身也不存在。 说道：那是因为中有之有的近取才存在，因此只有具有近取才能取其他的有，所以不会成为没有有。 解释说：如果舍弃这个近取，而转为中有之有的近取，以及舍弃中有之有的近取，而转为其他的近取，那么在那样的间隙中，有不存在，近取也不存在，那样的状态依然存在。因此，有情也不应流转。 那么，诸行如何能从寂灭中解脱呢？诸行如何能从寂灭中
English
Sentient beings transmigrate, free from the faults of permanence and impermanence. Explanation: If the person transmigrates, then in the aggregates, sense bases, and elements, if it is sought in five ways, if it is not found, what transmigrates? If you think that the person transmigrates in this way, then that is extremely unreasonable. Why? Because in the aggregates, sense bases, and elements, it is not found when sought in five ways. Your self-satisfied, unnecessary person, like a false deer, after being completely examined, is not found when sought in five ways in the aggregates, sense bases, and elements. If it is not found when sought in five ways, then by what are they considered to exist? Therefore, it is only non-existent. If it does not exist, then what transmigrates? Tell me. Furthermore: From grasping to grasping, if it transmigrates, then there will be no existence. If there is no existence, no grasping, then what transmigrates? If it is examined that the person transmigrates, then in that way, from this grasping, when transmigrating to another grasping, there will be no existence. Why? Like this, relying on grasping, it is established as existence, then its grasping also exists in the interval of grasping, and if it does not exist, then relying on what will it be established as existence? Therefore, because it has no grasping, it will become the fault of having no existence. What is it that existence does not exist, grasping does not exist, manifestation does not exist, and nominal designation does not exist? What is it, and in what grasping does it transmigrate? When there is no taking, grasping itself does not exist. It is said: That is because only the grasping of the intermediate state of existence exists, therefore only by having grasping can other existences be taken, so it will not become non-existent. Explanation: If this grasping is abandoned and transformed into the grasping of the intermediate state of existence, and the grasping of the intermediate state of existence is also abandoned and transformed into another grasping, then in that interval, existence does not exist, and grasping does not exist, that state remains. Therefore, sentient beings should not transmigrate either. Then, how can conditioned phenomena be liberated from nirvana? How can conditioned phenomena be liberated from nirvana?
Tibetan
བུར་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འདུ་བྱེད་ རྣམས་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པས་ཅི་ཞིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་བྱེད་ན་ནི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགགས་ཤིང་མེད་པ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྟག་པར་འགྱུར་ན། རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་པ་དང༌། སྐྱོན་དུ་མར་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་འགགས་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཐད་པར་སེམས་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་འཐད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མི་འཐད་དོ། །སེམས་ཅན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། །གང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་
Chinese
而且涅槃也不合理。为什么呢？因为会陷入常与无常的过失。其中，假设诸行被认为是常，那么诸行常住不变者获得涅槃，有什么区别呢？如果说有区别，那么因为变化，就变成无常了。如果诸行是无常，那么既然是有坏灭之法，对于灭尽和不存在者，涅槃又是谁的呢？因此，诸行涅槃也不合理。如果有人认为众生可以涅槃，那么要对他说：众生要涅槃，无论如何也不合理。众生要涅槃，无论如何也不合理。为什么呢？因为会陷入常与无常的过失。其中，假设众生成为常，那么常住不变者获得涅槃，就无所作为，而且还会陷入诸多过失。如果众生成为无常，那么既然无常，就不需要努力使其灭尽，涅槃又有什么用呢？涅槃又是谁的呢？如果有人认为，不可说是常与无常的众生可以涅槃，这也是不行的。为什么呢？因为不可说是常与无常者，对于有取者来说是合理的，对于无取者来说是不合理的。如果无取者的众生要涅槃，那么仅仅是无取者，为什么不可说是常与无常呢？如果有人认为，无取者不可说是存在与不存在，那么要对他说：凡是不可说是存在与不存在者，怎么能说是涅槃呢？回答说：凡是无取者，就不可说是存在与不存在。就像有取者存在时，不可说是彼与非彼一样。
English
Moreover, nirvana is also unreasonable. Why? Because it would fall into the fault of permanence and impermanence. Among them, if conditioned things are considered permanent, then what difference would it make that those conditioned things that are permanent and unchanging attain nirvana? If there is a difference, then because of change, they become impermanent. If conditioned things are impermanent, then since they are subject to destruction, whose nirvana would it be for those who are extinguished and non-existent? Therefore, the nirvana of conditioned things is also unreasonable. If someone thinks that sentient beings can attain nirvana, then it should be said to them: Sentient beings attaining nirvana is in no way reasonable. Sentient beings attaining nirvana is in no way reasonable. Why? Because it would fall into the fault of permanence and impermanence. Among them, if sentient beings become permanent, then the permanent and unchanging ones attaining nirvana would be of no use, and would also fall into many faults. If sentient beings become impermanent, then since they are impermanent, there is no need to strive for their extinction, so what use is nirvana? And whose nirvana would it be? If someone thinks that sentient beings that cannot be said to be permanent or impermanent can attain nirvana, that is also not possible. Why? Because that which cannot be said to be permanent or impermanent is reasonable for those with grasping, but unreasonable for those without grasping. If sentient beings without grasping are to attain nirvana, then why is it that only those without grasping cannot be said to be permanent or impermanent? If someone thinks that those without grasping cannot be said to be existent or non-existent, then it should be said to them: How can that which cannot be said to be existent or non-existent be said to be nirvana? It is said: Whatever is without grasping cannot be said to be existent or non-existent. Just as when there is grasping, it cannot be said to be that or not that.
Tibetan
ནོ། །བཤད་པ། གང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ། ཅི་སྟེ་ཡོད་ན་ནི་གང་གིས་དེ་ཡོད་ཅེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པས། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ནི་ཐར་པ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དེའི་ཚེ་གང་གིས་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་རྒོལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན། བཤད་པ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱི། ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་ནི་མ་སྨྲས་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་བློས་དེ་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་ཚིག་གི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་གྲང༌། ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློས་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ། དྲང་པོ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང༌། ཐར་ལ་གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་རྟག །གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་རྟག་འགྱུར། །སྐྱེས་བུ་བརྗོད་པར་བྱ་མིན་ཡང༌། །མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་མིན་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་དོ། །སྐྱེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འཆིང་བར་ཡང་མི་འཐད་ལ་ཐར་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་རང་གི་དང་གིས་འགག་པ་ངེས་པར་མི་གནས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡང་འཆིང་པ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། །འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ལ་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་ཡོད་དོ། །བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་འཆིང་བ་ འམ། ཐར་པར་ཡང་འགྱུར་གྲང་ན། གང་གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་འཆིང་ཞིང་ཅི་ཞིག་ཐར་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་རྒྱུན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌
Chinese
否。 解释说，对于没有执取、没有显明的事物，谁能知道它是存在的呢？如果存在，那么谁能知道它是存在的，那本身就是对它的执取。因此，对于有执取的事物来说，解脱是不合理的。对此，如果有人认为，当没有执取时，就不能说它是存在的。那么，谁能知道它是存在的呢？如果这样反驳，又该如何是好呢？解释说，能说的是另一回事，能认识的又是另一回事，因此才说如何能认识，而不是说如何能说。对于不存在的兔角，你没有能说和不能说的想法。因此，用意识认为它是存在的，为了避免语言上的过失，才说不能说。如果你的意识也不能确定它存在还是不存在，那么为什么说不能说呢？仅仅是不能认识而已。这是能说的范畴。圣天论师也说：若于解脱有我常，若无则成无常变，士夫不可说亦然，智者非知亦非非。如是，众生无论如何也不可能从痛苦中解脱。生灭法之有为诸法，不束缚亦不解脱，有为诸法既不应被束缚，也不应被解脱。为什么呢？因为，有为法是生灭之法，每一刹那都在生灭，各自的因缘灭尽，必定不常住，因此无论如何都不可能被束缚和解脱。有人说：有为法的相续有束缚和解脱。解释说：如果存在某种称为有为法相续的事物，那么就会像你所希望的那样，被束缚或解脱。当有为法是生灭之因时，相续的称谓由此而来，那么什么会被束缚，什么会被解脱呢？即使存在相续的事物，也是因为是有为法，并且是生灭之法。
English
No. Explanation: How can one know that something exists when there is no grasping and no manifestation? If it exists, then the very act of knowing that it exists is grasping it. Therefore, liberation is not reasonable for something that is grasped. If someone thinks, 'When there is no grasping, it cannot be said to exist. Then, how can one know that it exists?' How can such an objection be valid? Explanation: What can be said is one thing, and what can be known is another. Therefore, it is said, 'How can it be known?' and not, 'How can it be said?' For the non-existent horns of a rabbit, you have no thought of what can be said or what cannot be said. Therefore, having conceived of it as existing in your mind, you say that it cannot be said in order to avoid linguistic faults. If your mind also cannot determine whether it exists or does not exist, then why do you say that it cannot be said? It is simply that it cannot be known. This is the category of what can be said. Master Aryadeva also said: 'If in liberation there is a self, it is permanent; if there is none, it becomes impermanent and changing. A person cannot be spoken of, and the wise do not know nor not know.' Therefore, sentient beings can in no way be liberated from suffering. Conditioned phenomena, which are subject to arising and ceasing, are neither bound nor liberated. Conditioned phenomena should neither be bound nor liberated. Why? Because conditioned phenomena are subject to arising and ceasing, arising and ceasing in each moment, and ceasing with their own causes and conditions, they are necessarily impermanent. Therefore, they can in no way be bound or liberated. Someone says: 'There is bondage and liberation in the continuum of conditioned phenomena.' Explanation: If there were some entity called the continuum of conditioned phenomena, then it would be bound or liberated as you wish. When conditioned phenomena are the cause of arising and ceasing, the term 'continuum' arises from this. Then, what would be bound, and what would be liberated? Even if there were an entity of continuum, it would still be a conditioned phenomenon and subject to arising and ceasing.