Tibetan
་བོ་གཅིག་པུ་ལ། །འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འགྲོ་བ་གང་གིས་འགྲོ་བ་པོར་མཐོང་བ་དང༌། མཚོན་པ་དང་གཟུང་བར་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་པོ་གཅིག་པུ་ལ་འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བོན་གཅིག་ལས་མྱུ་གུ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང༌། འགྲོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །དེ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང༌། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌། །འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་དང་འགྲོ་བོ་དང༌། །བགྲོད་པར་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོང་བ་ དང་མ་སོང་བ་དང་བ་གོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འགྲོ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །འགྲོ་བ་དགག་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དེ་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བ་པོ་དང་བགྲོད་པ་གསུམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ། །སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མྱོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི །སྤྱོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས། །ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉིད་དོ། །མིག་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནས། ཡིད་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་དག་གོ ། འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ན། །དེ་ནི་དེ་ལ་མི་ལྟ་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ། །དེ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ། །ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་མེད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམུས་ལོང་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མིག་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་ཡང་གཞན་དག་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་བདག་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་དག་སྲེག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །སོང་གང་མ་སོང་བ་གོམ་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ལྟར་བཅས་ལན་བཏབ་བོ། །ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེའི་དཔེ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནུས་པ་ དང་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ནི་ལྟར་བཅས་ལན་བཏབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་དཔེ་དེ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་བཙལ་པ་སྟེ། ཕྱིར་བཟློག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བ་གོམ་པ་དག་གིས་ཏེ། དཔེར་ན་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བ་གོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསྲེགས་པ་དང་མ་བསྲེགས་པ་དང༌། བསྲེག་པ་དག་ལ་ཡང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བལྟས་པ་དང་མ་བལྟས་པ་དང༌། ལྟ་བ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང༌། གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ། །ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱར་ཡང༌། དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོ། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རེ་ཞིག་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང༌། བགོམ་པས་བསམ་པ་གང་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་པོ། །འགྲོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་གང་དག་ཏུ་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་པོ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ཡང༌། མ་སྤངས་ལྟ་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ༌
Chinese
仅仅对于行者而言，有两种行进是不合理的。任何以行进的方式看到行者，以及作为指示和把握的行进，除了那个行进之外，行者也不是在行进。为什么呢？因为对于唯一的行者而言，有两种行进是不合理的，就像一个种子长出两个芽一样。另外： 成为行者之人， 不行三种行进。 成为非行者之人， 不行三种行进。 成为亦是亦非之人， 不行三种行进。 因此行进和行者， 以及所行之物皆不存在， 如阳焰一般。 所谓“成为存在”，是指“不依赖而成立”的同义词。“行进”是指“所行之物”的同义词。“三种”是指“已行”、“未行”和“正行”的同义词。“不行进”是指否定行进的同义词。“成为非存在”是指“不存在”的同义词。其余部分如前所述。“成为亦是亦非”是指将前述两种状态混合在一起的事物。其余部分如前所述。“因此”是总结，因为如果那样彻底观察，那些是不合理的，因此行进、行者和所行三种都不存在，如火轮一般。对已行、未行和正行进行观察，这是第二品。 此处说：看、听、嗅， 感受和触及，以及意。 这六种根， 其行境是所见等。 看、听等六种根是存在的。这六种根的行境就是所见等。从眼睛看颜色，到意识知晓诸法之间。 此处说：观看自身的自性时， 它不会看它自己。 如果它不看自己， 它如何看其他事物？ 观看没有自己的自性。为什么呢？因为它是不会看它自己的。如果它不看自己的自性，
English
For the sole agent, two acts of going are not reasonable. Whichever going sees the goer, and other than that going which indicates and grasps, that goer is not going either. Why? Because for the sole goer, two acts of going are not reasonable, like two sprouts from one seed. Furthermore: One who has become a goer, Does not go in three ways of going. One who has become a non-goer, Does not go in three ways of going. One who has become both goer and non-goer, Does not go in three ways of going. Therefore, going, the goer, And that which is to be gone to do not exist, Like a mirage. "Having become existent" is a synonym for "established without dependence." "Going" is a synonym for "that which is to be gone to." "In three ways" is a synonym for "gone," "not gone," and "being gone." "Does not go" is a synonym for negating going. "Having become non-existent" is a synonym for "not existing." The remainder is as previously explained. "Having become both existent and non-existent" refers to showing a thing that is a mixture of both of the previously explained states. The remainder is as previously explained. "Therefore" is a conclusion; because if one thoroughly investigates in that way, those are unreasonable, therefore the three, going, the goer, and that which is to be gone to, do not exist, like a fire wheel. This is the investigation of gone, not gone, and being gone, the second chapter. Here it is said: Seeing, hearing, smelling, Experiencing, touching, and mind. Those six faculties, Their objects are what is to be seen, and so forth. Seeing, hearing, and so forth, those six faculties exist. The objects of those six are just what is to be seen, and so forth. From the eye seeing forms, up to the mind knowing phenomena. Here it is explained: When seeing one's own nature, It does not see itself. If it does not see itself, How does it see other things? Seeing does not have its own nature. Why? Because it is just that it does not see itself. If it does not see its own nature,
Chinese
那么将如何看待其他事物呢？因此，眼睛是能见的。这种说法是不合理的，就像盲人一样。这里说到，眼睛不看自己，却能看其他事物，例如火不烧自己，却能烧其他事物。这里说到，为了极力论证能见，用火作比喻是不行的。已逝去、未逝去的是脚步。这是带有观察的回答。为了极力论证能见，用火作比喻，这是不行的，是不能、不允许的意思。这是带有观察的回答。也就是说，用火作比喻，是对带有能见之观察的反驳，是反驳的意思。如果问怎样反驳呢？用已逝去、未逝去和脚步来反驳。例如，已逝去、未逝去和脚步不适合行走的行为，同样，已烧、未烧和烧不适合燃烧的行为，同样，已看、未看和看也不适合观看的行为。还有，什么时候稍微也不看，就不是能见。用看来进行看，那怎么合理呢？什么时候稍微也不看，就不是能见。用看来进行看，那怎么合理呢？两种情况都不合理。看不是看本身，不是看就不能看。应该知道用看本身来解释能见者。暂时，看不是能见，为什么呢？因为会犯先前指出的过失，就像已逝去、未逝去，用脚步来思考什么是行者，犯了行走的过失，同样也会犯那些过失，因此这是不合理的。不是看也不是能见，为什么呢？因为离开了观看的行为。像这样，没有观看的行为，怎么能看呢？就像极微之物。应该用这个论证来解释能见者。还有，没有舍弃就没有能见者，即使舍弃了看也是一样。
English
Then how will it see other things? Therefore, the eye is the seer. This statement is unreasonable, like a blind person. Here it is said, the eye does not see itself, but it sees other things, for example, fire does not burn itself, but it burns other things. Here it is said, in order to strongly prove seeing, the example of fire is not effective. What has passed and what has not passed are steps. This is a reply with observation. In order to strongly prove seeing, the example of fire is used, but it is not effective, meaning it is not possible or permissible. This is a reply with observation. That is to say, the example of fire is a refutation of the observation of seeing, it is a rebuttal. If you ask how to refute it? It is refuted by what has passed, what has not passed, and steps. For example, just as what has passed, what has not passed, and steps are not suitable for the act of walking, similarly, what has been burned, what has not been burned, and burning are not suitable for the act of burning, similarly, what has been seen, what has not been seen, and seeing are not suitable for the act of seeing. Furthermore, when one does not see even a little, it is not seeing. To say that seeing performs seeing, how can that be reasonable? When one does not see even a little, it is not seeing. To say that seeing performs seeing, how can that be reasonable? Neither case is reasonable. Seeing is not seeing itself, not seeing is not seeing. One should know to explain the seer by seeing itself. For the time being, seeing is not seeing, why? Because it will fall into the faults previously pointed out, just as what has passed, what has not passed, using steps to think about what is the walker, committing the fault of walking, it will also commit those same faults, therefore it is unreasonable. Not seeing is also not seeing, why? Because it is separated from the act of seeing. Like this, without the act of seeing, how can one see? Like the smallest particle. One should use this argument to explain the seer. Furthermore, without abandoning, there is no seer, even if seeing is abandoned.