Tibetan
་རོལ་ན་འཆིང་བ་ཡོད་ན་ནི་དེས་དེ་འཆིང་ལ་རག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན། འཆིང་བ་དེ་ཡང་སྔ་རོལ་ན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བ་མི་འཐད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་དག་ལ་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། བཅིངས་པ་དང༌། མ་བཅིངས་པ་དང༌། འཆིང་བཞིན་པ་དག་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དང་འཆིང་བའི་རྩོམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཐར་པ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་ནི་མི་གྲོལ་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆིང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བཅིངས་པ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན། དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། །བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་གཉིས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཐར་བ་ནི་ཡོད་དེ་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། ནམ་ཞིག་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བདག་གིར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། བདག་ནི་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདས། །མྱང་འདས་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། །གང་དག་འཛིན་པ་དེ་དག་གི །ཉེར་ལེན་ལེགས་པར་ཟིན་མ་ཡིན། །གང་དག་ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ། །ནམ་ཞིག་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་གིར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མ་ཡིན་པས་དེ་འཁོར་བ་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བསྐྱེད་མེད། །འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཇི་ཞིག་བརྟག །གང་ལ་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས
Chinese
如果先前有束缚，那么它依赖于那个束缚，为了什么而完全考察呢？那个束缚也是先前没有的，因此，执取束缚是不合理的。其余的用已去、未去和行进来说明，就像在已去、未去和行进等之中，没有去和去的造作等一样，对于已束缚、未束缚和正在束缚的，也没有束缚和束缚的造作等。这里说：解脱是存在的。这里说：暂时被束缚的不会解脱，未被束缚的也不会解脱。暂时被束缚的不会解脱，为什么呢？因为被束缚的缘故。未被束缚的也不会解脱，为什么呢？因为没有束缚的缘故。对此，如果认为如果被束缚的将会解脱，那会有什么过失呢？对此应当说：如果被束缚的正在解脱，那么束缚和解脱会同时发生。如果被束缚的正在解脱，那么束缚和解脱会同时发生，这是不希望的，因为束缚和解脱是二者不相容的，就像灯火和黑暗一样。这里说：解脱是存在的，对于害怕轮回的众生来说，什么时候我才能没有执取地完全从轮回中解脱呢？什么时候我才能拥有完全的解脱呢？因为有这样的想法。这里说：我无取涅槃，涅槃我所愿成。谁执持彼等，彼等之执取未善把握。那些人什么时候才能没有执取地完全从轮回中解脱呢？什么时候才能拥有完全的解脱呢？应当知道，那些人执持的我与我所的执取，那不是善于把握的。这里说：暂时轮回和涅槃是存在的。那些也只是某些人才有，而不是什么都没有，因此轮回者和涅槃者也是存在的。这里说：于谁无涅槃生，轮回断绝亦非有，于彼轮回为何物，涅槃又当如何寻？于谁胜义涅槃
English
If there is bondage beforehand, then it depends on that bondage, for what reason is it completely examined? That bondage is also non-existent beforehand, therefore, taking up bondage is unreasonable. The remainder is shown by gone, not gone, and going, just as in gone, not gone, and going, etc., there is no going and the making of going, etc., for those who are bound, not bound, and being bound, there is also no binding and the making of binding, etc. Here it is said: Liberation exists. Here it is said: For a while, the bound will not be liberated, nor will the unbound be liberated. For a while, the bound will not be liberated, why? Because of being bound. The unbound will also not be liberated, why? Because there is no bondage. To this, if it is thought that if the bound will be liberated, what fault will there be? To this it should be said: If the bound is being liberated, then bondage and liberation will occur at the same time. If the bound is being liberated, then bondage and liberation will occur at the same time, which is not desired, because bondage and liberation are incompatible, like light and darkness. Here it is said: Liberation exists, for those who fear samsara, when will I be completely liberated from samsara without attachment? When will I possess complete liberation? Because there is such a thought. Here it is said: I am without taking, Nirvana. May Nirvana become mine. Those who hold on to them, their clinging is not well grasped. When will those people be completely liberated from samsara without attachment? When will they possess complete liberation? It should be known that the clinging to self and self-possession of those who hold on to them is not well grasped. Here it is said: For a while, samsara and nirvana exist. Those are only for some, not for nothing, therefore the samsaric and the nirvanic also exist. Here it is said: For whom there is no arising of Nirvana, nor is there cessation of Samsara, for whom what is Samsara, and how to seek Nirvana? For whom ultimate Nirvana
Tibetan
་པ་བསྐྱེད་དུ་མེད་ཅིང་འཁོར་བ་བསལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཁོར་བ་ཇི་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟག་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཇི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ། དེ་དག་མེད་ན་འཁོར་བ་པོ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང༌། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ནི། །བདག་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བྱམས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་དག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པས་འཕྲོས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བརྗོད་དེ། །དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །བསམ་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཡིན། །དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ངག་དང་བསྐྱོད་དང་མི་སྤོང་པའི། །རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང༌། །སྤོང་པའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད། །ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང༌། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན། །ལས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མི་སྤོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཚུན་ཆད་ནས་མི་སྤོང་པ་གཞན་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག
Chinese
既然生起不存在，断除轮回也不存在，那么应当考察轮回是什么，也应当考察涅槃是什么。如果这些不存在，那么轮回者和涅槃者也不存在，如同虚空一般。名为考察束缚和解脱，是第十六品。 这里说道：一切事物都是导师，因为业和果报被分别安立的缘故。什么是业呢？自身善于调伏，以及利益他人，慈爱之心，这些法，在今生来世，是果实的种子。自身善于调伏，是指自身必定要守护。利益他人，是指利益其他众生。慈爱是指具有慈爱之心，想要利益一切有情。应当确定，凡是这些的心，就是法。这些是今生来世果实的种子。那又是什么呢？说道：殊胜的仙人说，业是心和思。那些业的差别，以多种方式完全宣说。那些业的差别的广说，在《法蕴论》中已经说过，为了阐明其余的部分，所以这里没有说。其中，凡是说“业是心”的，认为是意业。凡是说“是思”的，那是身语业。这些的分别解释是这样的，如果简略地说，体性是怎样的呢？说道：语和行动以及不舍弃的非表色，凡是舍弃的非表色，其他的也同样认为。受用所生的福德和非福德的方式，以及心和那七法，是显现的业。语，是指语的四种业。行动，是指身体的三种动作。不舍弃的非表色，是指从完全受持不善开始，不舍弃其他新生的身语业。非表色，是指没有动作。
English
Since arising does not exist, and cutting off samsara also does not exist, then one should examine what samsara is, and also examine what nirvana is. If these do not exist, then the one who transmigrates and the one who attains nirvana also do not exist, like the sky. This is called examining bondage and liberation, the sixteenth chapter. Here it is said: All things are teachers, because karma and its results are separately established. What is karma? Oneself being well-disciplined, and benefiting others, whatever loving-kindness there is, these dharmas, in this life and the next, are the seeds of fruits. Oneself being well-disciplined means that oneself must definitely guard. Benefiting others means benefiting other beings. Loving-kindness means having loving-kindness, wanting to benefit all sentient beings. It should be determined that whatever the mind of these is, that is dharma. These are the seeds of fruits in this world and others. What are they? It is said: The supreme sage said that karma is mind and thought. The distinctions of those karmas are fully proclaimed in various ways. The detailed explanation of the distinctions of those karmas has been stated in the Abhidharma, so it is not mentioned here in order to clarify the rest. Among them, whatever is said to be 'karma is mind' is considered mental karma. Whatever is said to be 'is thought' is physical and verbal karma. The explanation of these is like this, if briefly, what is the nature like? It is said: Speech and movement and non-revealing form of non-abandonment, whatever is the non-revealing form of abandonment, others are also considered the same. The merit and non-merit arising from enjoyment, and the way of those four, and the mind and those seven dharmas, are considered manifest karma. Speech means the four karmas of speech. Movement means the three actions of the body. Non-revealing form of non-abandonment means from the beginning of completely taking up non-virtue, not abandoning other newly arising physical and verbal karmas. Non-revealing form means without movement.