Tibetan
བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། བཅིངས་པ་དང་ཐར་བར་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཉན་པར་འདོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན། དེ་དག་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་བཞི་འཁོར་བར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རེ་ཞིག་རྟག་ན་ནི་མི་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་སེམས་ན། སེམས་ཅན་ཡང་རིམ་པ་འདི་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་རྣམས་ལ་དེ་དེ་དག་ཉིད་དམ། དེ་དག་ལས་གཞན་ནམ། དེ་ལ་དེ་དག་ཡོད་དམ། དེ་དག་ལ་དེ་ཡོད་དམ། དེ་དེ་དག་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང༌། ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ལེན་པར། །འཁོར་ན་སྲིད་པ་ མེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་རོ་ཞེས་བརྟགས་ན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཞིག་གམ། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁོར་བར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཞན་དུ་འཁོར་བ་ན་དེའི་བར་སྐབས་ན་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་མི་འཁོར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གཞི་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་འཐོབ་པས།
Chinese
对于诸行和有情轮回和寂灭，以及束缚和解脱不应理的显示，也想要听闻。此处说：如果诸行是轮回，那么它们如果是常，则不轮回；如果无常，也不可能轮回。有情也是如此。如果认为诸行是轮回，那么它们是常或者无常四种轮回吗？两种都不应理。暂且如果是常，则不轮回，为什么呢？因为是决定的安住，本体存在的缘故，以及不改变的缘故。如果无常也不轮回，为什么呢？因为是决定的不安住的缘故，本体空性的缘故，以及改变的缘故。如果认为有情是轮回，有情也应知与此相同。此处说：有情从蕴、处、界来说，不是说彼、异、常、无常的轮回。此处说：如果补特伽罗轮回，蕴、处、界等，以五种方式寻找，如果不存在，什么轮回？如果认为补特伽罗是轮回，那是非常不应理的。为什么呢？因为对于蕴、处、界等，是他自己吗？或者与他们相异吗？或者他存在于他们之中吗？或者他们存在于他之中吗？或者他与他们相应吗？以五种方式寻找也不存在，如果他不存在，什么轮回？又，从近取到近取，如果轮回，则有中间有灭。没有有，没有近取，那什么轮回？如果考察补特伽罗轮回，那么是有近取还是没有近取轮回呢？两种都不应理。其中暂且有近取不应理，为什么呢？因为从近取到其他近取轮回时，那中间有灭的缘故。没有近取也不轮回，为什么呢？因为没有有和近取的缘故，如果他不存在，那是什么，什么轮回？此处说：没有基础不能获得寂灭。
English
Regarding the display of the unreasonableness of conditioned things and sentient beings in samsara and nirvana, as well as bondage and liberation, one also wants to hear. Here it says: If conditioned things are samsara, then if they are permanent, they do not revolve; if they are impermanent, they also cannot revolve. Sentient beings are also the same. If one thinks that conditioned things are samsara, then are they permanent or impermanent, the four kinds of samsara? Neither is reasonable. For the time being, if it is permanent, then it does not revolve, why? Because it is definitely abiding, because of the existence of its essence, and because it does not change. If it is impermanent, it also does not revolve, why? Because it is definitely not abiding, because of the emptiness of its essence, and because it changes. If one thinks that sentient beings are samsara, sentient beings should also know that it is the same. Here it says: Sentient beings, from the aggregates, sources, and elements, are not said to be the cycle of self, other, permanent, and impermanent. Here it says: If the person revolves, the aggregates, sources, and elements, if searched for in five ways, if they do not exist, what revolves? If one thinks that the person revolves, that is very unreasonable. Why? Because for the aggregates, sources, and elements, is he himself? Or is he different from them? Or does he exist in them? Or do they exist in him? Or is he in accordance with them? If searched for in five ways, he does not exist, if he does not exist, what revolves? Also, from taking to taking, if revolving, then there is cessation in between. Without existence, without taking, then what revolves? If one examines the person revolving, then does he revolve with taking or without taking? Neither is reasonable. Among them, for the time being, having taking is not reasonable, why? Because when revolving from taking to another taking, there is cessation in between. Not having taking also does not revolve, why? Because there is no existence and taking, if he does not exist, then what is it, what revolves? Here it says: Without a basis, one cannot attain nirvana.
Tibetan
འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འདུ་བྱེད་མྱ་ངན་འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདའ་བར་ཡང༌། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་སྔར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བསྟན་ཟིན་པས་འཁོར་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གཞན་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐད་པར་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། གཞི་མེད་པར་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་དག་བསམ་དུ་མི་རུང་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཆིང་བ་དང༌། ཐར་པ་གཉི་གར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང༌། །མི་འཆིང་གྲོལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་གཉི་གར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། རེ་ཞིག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་འཆིང་བ་དང་ཐར་པར་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན། །ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བ་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་སྲིད་པ་མེད་པ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འོ་ན་དེ་གནས་སྐབས་གསུམ་པ་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར་བར་རྟོག །ཡང་གཞན་ཡང༌། གལ་ཏེ་བཅིངས་པའི་སྔ་རོལ་ན། །འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག །དེ་ཡང་མེད་དེ་ལྷག་མ་ནི། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན། །གལ་ཏེ་བཅིངས་པའི་དངོས་པོའི་སྔ
Chinese
诸行和有情将从痛苦中解脱。这里说，诸行从痛苦中解脱，无论如何也不合理。有情从痛苦中解脱，无论如何也不可能。你所说的诸行和有情将从痛苦中解脱，对此，我也曾说过，诸行和有情因其无自性，在任何情况下都不可能轮回。既然已经说明了不可能轮回，那么诸行和有情又怎么可能以其他方式从痛苦中解脱呢？这里说，因为没有基础，束缚和解脱是不可思议的，所以诸行和有情会变成束缚和解脱两者。这里说，生灭法性的诸行，不会被束缚，也不会被解脱。像先前一样，有情也不会被束缚，也不会被解脱。你所说的诸行和有情会变成束缚和解脱两者，对此，首先，诸行不可能变成束缚和解脱，为什么呢？因为它们是生灭法性的缘故。有情也不可能变成束缚和解脱，为什么呢？像先前一样，如果在五蕴、十二处、十八界中以五种方式寻找，是找不到的缘故。这里说，有情与取蕴相连，以及没有取蕴，既不是同一，也不是他异，是不可言说的，将会被束缚。这里说，如果取蕴是束缚，那么与取蕴相连就不会被束缚。没有取蕴也不会被束缚，那么哪种状态会被束缚呢？如果你认为取蕴是束缚，那么与取蕴相连就不会被束缚，为什么呢？因为会变成两个取蕴的过失。没有取蕴也不会被束缚，为什么呢？因为对于没有取蕴且不存在的事物，任何事物都不会束缚它。因此，那么你认为哪种第三种状态会被束缚呢？还有，如果被束缚之前，存在束缚，那么就需要束缚。但那也是不存在的，剩余的，通过衡量已逝和未逝来显示。如果被束缚的事物之前
English
Sentient beings and all conditioned things will be liberated from suffering. Here it is said: The liberation of conditioned things from suffering is in no way reasonable. The liberation of sentient beings from suffering is also in no way possible. To what you said, that conditioned things and sentient beings will be liberated from suffering, I have already stated that conditioned things and sentient beings, because of their lack of inherent existence, are in no way subject to cyclic existence. Since it has already been shown that they are not subject to cyclic existence, how could conditioned things and sentient beings be reasonably liberated from suffering in any other way? Here it is said: Since bondage and liberation are inconceivable without a basis, conditioned things and sentient beings will become both bondage and liberation. Here it is said: Conditioned things, which are of the nature of arising and ceasing, will not be bound or liberated. Likewise, sentient beings will not be bound or liberated. To what you said, that conditioned things and sentient beings will become both bondage and liberation, first of all, conditioned things cannot become bondage and liberation, why? Because they are of the nature of arising and ceasing. Sentient beings also cannot become bondage and liberation, why? Because, as before, if one searches for them in the five aggregates, twelve sense bases, and eighteen elements in five ways, they cannot be found. Here it is said: Sentient beings connected with grasping, and those without grasping, which are neither the same nor different, are inexpressible, will be bound. Here it is said: If grasping is bondage, then being connected with grasping will not be bondage. Not having grasping will also not be bondage, so which state will be bound? If you think that grasping is bondage, then being connected with grasping will not be bondage, why? Because it would be the fault of becoming two graspings. Not having grasping will also not be bondage, why? Because nothing will bind that which has no grasping and does not exist. Therefore, then which third state do you think will be bound? Furthermore, if before being bound, bondage exists, then bondage is needed. But that also does not exist, the remainder is shown by measuring what has passed and what has not passed. If before the object being bound