Tibetan
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང༌། དེ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་འགྱུར་མེད། །གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་རྒས་བའང་མི་རྒའོ། །འདི་ལ་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཞིག་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་རྒས་པ་ཡང་མི་རྒ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་གཞན་འགྱུར་ན། །འོ་མ་ཉིད་ནི་ཞོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་འོ་མ་ཉིད་ཞོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ན། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་མ་ལས་གཞན་གང་གི་ནི། །དངོས་པོ་ཞོ་ནི་ཡིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སེམས་ན། འོ་མ་ལས་གཞན་པ་གང་གི་དངོས་པོ་ཞོ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་འོ་ན་ད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནམ། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་གཞན་ཡང༌། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ནི། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། བསམ་ག
Chinese
世尊所说的虚假，是指事物没有补特伽罗自性的意义，而不是指法没有自性的意义。这里说，如果自性存在，怎么会变成其他的呢？如果法的自性存在，那它怎么会变成其他的呢？因为没有转变的缘故。又，那本身没有其他的转变，在其他本身上也不存在。因为年轻人不会变老，因为衰老也不会变老。对此，如果承认事物，那么它变成其他的有两种情况：是它本身变，还是其他的变？两种情况都不合理。为什么呢？因为年轻人不会变老，以及衰老也不会变老。这里说，如果它本身变成其他的，那会有什么过失呢？这里说，如果这本身变成其他的，那牛奶本身就会变成酸奶了。如果它本身变成其他的，那么牛奶本身就会变成酸奶，这种情况是不合理的。如果有人认为，是其他的变成其他的，那么就应该对他说：从牛奶之外，什么的事物会变成酸奶呢？如果认为其他的变成其他的，那么从牛奶之外，什么的事物会变成酸奶呢？因此，两种情况都不合理。这里说，那么，现在所谓的空性是最终的吗？这里说，如果非空稍微存在，那么空性也会稍微存在。如果非空稍微不存在，那么空性又怎么会存在呢？如果非空稍微存在，那么它的对治空性也会稍微存在。如果不承认非空稍微存在，因为没有它的对治，那么空性又怎么会存在呢？又，诸佛说空性是所有见解的解脱。那些以空性为见解的人，是不可救药的。诸佛世尊说，空性是所有见解的对治，因此是从所有见解中解脱出来的。所以，那些以空性为见解的人，是不可救药的，因为思
English
The Blessed One said that falsity means that things do not have the self-nature of a person, but it does not mean that dharmas do not have self-nature. Here it says, if self-nature exists, how can it become other? If the self-nature of dharma exists, then how can it become other? Because there is no change. Also, there is no other change in itself, and it does not exist in the other itself. Because the young do not become old, and because old age does not become old. In this regard, if things are admitted, then there are two kinds of changes to other: does it change itself, or does the other change? Neither is reasonable. Why? Because the young do not become old, and the old do not become old. Here it says, if it becomes other, what fault will it have? Here it says, if this itself becomes other, then the milk itself will become yogurt. If it becomes other, then the milk itself will become yogurt, which is unreasonable. If someone thinks that the other becomes the other, then it should be said to him: From what other than milk, what thing will become yogurt? If you think that the other becomes the other, then from what other than milk, what thing will become yogurt? Therefore, neither is reasonable. Here it says, then, is the so-called emptiness now the ultimate? Here it says, if non-emptiness exists slightly, then emptiness will also exist slightly. If non-emptiness does not exist slightly, then how can emptiness exist? If non-emptiness exists slightly, then its antidote emptiness will also exist slightly. If non-emptiness does not exist slightly, because there is no antidote to it, then how can emptiness exist? Also, the Buddhas said that emptiness is the liberation of all views. Those who view emptiness are incurable. The Buddhas, the Blessed Ones, said that emptiness is the antidote to all views, and therefore it is liberated from all views. Therefore, those who view emptiness are incurable, because thinking
Tibetan
ཏན་པའི་མགོ་ལ་ཐོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་པ། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཕྲད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། སྔར་དབང་པོ་བརྟག་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བྱ་བ་མི་འཐད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རིགས་པ་གང་གིས་ཤེན་བཤད་པ། བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་པོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང༌། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་ནི་དབང་པོའོ། །ལྟ་བ་པོ་ནི་བདག་གོ །བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ལ། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་པོ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་ཡང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མར་མེ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དང༌། །ཆགས་པར་གྱུར་དང་ཉོན་ མོངས་དང༌། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། །ལྷག་མའང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལྟ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་དག་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དང༌། ཆགས་པར་འགྱུར་བདག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། ཆགས་པ་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྒྲ་དང༌། ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཞན་ན་གཞན་དང་ཕྲད་གྱུར་ན། །གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་
Chinese
就像顶髻在坚实的头上一样。名为《真实性观察》，第十三品。第四卷。这里说：事物仅仅是自性存在的，因为在世间能见到相遇。这里说：先前在观察根时，对于所见、能见和见者这三者，已经完全考察了行为不合理，因为它们本身没有他性，并且应当揭示它们如何彼此相遇和不相遇是不合理的。对此，以何种理性能解释呢？所见、能见、见者，这三者，二二以及全部，相互之间，没有相遇的情况。所见是根的对境。能见是根。见者是自我。所见、能见和见者这三者，二二以及全部，相互之间不会相遇，所见和能见也不会相遇，所见和见者也不会相遇，能见和见者也不会相遇，所见、能见和见者也不会相遇，就像灯火和黑暗一样。同样，贪欲、贪着以及，成为贪着者和烦恼，剩余的也以六处的，剩余也以三种方式观察。就像所见、能见和见者，二二以及全部，相互之间不会相遇一样，贪欲和贪着以及，成为贪着的我也二二以及全部，相互之间也不会相遇，贪欲和贪着也不会相遇，贪欲和成为贪着者也不会相遇，贪着和成为贪着者也不会相遇，贪欲和贪着和成为贪着者也不会相遇。同样，剩余的烦恼，如嗔恨等，以及六处的剩余，如声音和，听者等，二二以及全部，相互之间也不会相遇，应当以三种方式观察。这里说：为什么所见等那些，相互之间不会相遇？这里说：如果在他者中与他者相遇，为什么对于所见
English
Like a crest jewel on a firm head. This is called "Examination of Reality," the thirteenth chapter. Volume Four. Here it is said: Things are only self-existent, because encounters are seen in the world. Here it is explained: Previously, in the examination of the faculties, it was thoroughly investigated that actions are not appropriate for the three—the object of sight, the act of seeing, and the seer—because they themselves lack otherness, and it should be shown how it is inappropriate for them to encounter and not encounter each other. To this, with what reasoning should it be explained? The object of sight, the act of seeing, the seer, these three, two by two, and all, mutually, there is no possibility of encountering. The object of sight is the object of the senses. The act of seeing is the senses. The seer is the self. The object of sight, the act of seeing, and the seer, these three, two by two, and all, mutually will not encounter, the object of sight and the act of seeing will not encounter, the object of sight and the seer will not encounter, the act of seeing and the seer will not encounter, the object of sight, the act of seeing, and the seer will not encounter, like a lamp and darkness. Similarly, desire, attachment, and, the one who becomes attached, and afflictions, the remaining ones also, of the aggregates, the remaining ones also, look at them in three ways. Just as the object of sight, the act of seeing, and the seer, two by two, and all, mutually will not encounter together, so too, desire and attachment, and, the self that becomes attached, also two by two, and all, mutually will not encounter together, desire and attachment will not encounter, desire and the one who becomes attached will not encounter, attachment and the one who becomes attached will not encounter, desire and attachment and the one who becomes attached will not encounter. Similarly, the remaining afflictions, such as hatred and so forth, and the remaining aggregates, such as sound and, the listener and so forth, also two by two, and all, mutually will not encounter together, it should be observed in three ways. Here it is said: Why do those, such as the object of sight, not encounter each other mutually? Here it is said: If in another, it encounters another, why for the object of sight