Tibetan
བརྟགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པར་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཡང་ མི་འཐད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་གང་ཟག་དེ་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་བྱས། །རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲངས་ལས་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲངས་ལས་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་ཏེ། བདག་ཉིད་མ་བྱས་ཤིང་མ་གྲུབ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ག་ལ་འགྱུར། འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་འདུས་པས་བྱས་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཉི་གས་བྱས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གཉི་གས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་འདུས་པས་བྱས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་གས་བྱས་པར་མི་རིགས་ན། འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་བདག་མ་བྱས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་ག་ལ་འཐད་དེ། སྐྱོན་ཆེན་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི། །ཡོད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལ། །བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།འདིར་
Chinese
如果考察，痛苦不应由补特伽罗我所造。因此，痛苦未成立由补特伽罗我所造，所以痛苦也不应由他者所造。此处说：痛苦非彼补特伽罗的他者，因为痛苦造了痛苦的缘故，从名言上说痛苦是我所造，痛苦凡是存在的，那本身不是补特伽罗，所以从名言上说痛苦是他者所造。此处说：暂且痛苦非我所造，那本身没有造那。暂且说痛苦从名言上是我所造，那是不应理的。为什么呢？因为那本身没有造那的缘故。痛苦从名言上是他者所造，凡是所说的那个也应当考察，如果他者没有造我，痛苦怎么会是他者所造呢？对于说他者所造显现执着，那个如果要是他者，自己没有造并且没有成立，那痛苦怎么会是他者所造呢？此处说：痛苦有由我和他者二者聚合所造。此处说：如果由各自所造，痛苦就成了由二者所造。如果由各自所造存在，那么痛苦成了由二者所造的话，因为对于那个不是，因此痛苦我和他者二者聚合所造也没有。此处说：如果那样我和他者和二者所造不应理，那么痛苦是从无因中产生的。此处说：他者没有造我没有造，痛苦怎么会是无因而生呢？那样他者也没有造我也没造，痛苦怎么能是从无因中产生呢？因为会成为大过失的缘故。唯独痛苦四种方式，不是存在的，而且外境事物等，四种方式不存在。蕴唯独是痛苦，我和他者和二者和从无因中产生，那四种方式不但不是存在的，而且对于外境的事物色等等，那四种方式也不是存在的。《痛苦考察》之名，是第十二品。
English
If examined, suffering should not be created by the person-self. Therefore, since suffering is not established as being created by the person-self, suffering should also not be created by others. Here it is said: Suffering is not other than that person, because suffering creates suffering, from a nominal perspective it is also said that suffering is created by me, and whatever suffering exists, that itself is not a person, so from a nominal perspective it is also said that suffering is created by others. Here it is said: For the moment, suffering is not created by me, that itself did not create that. For the moment, saying that suffering is created by me from a nominal perspective is unreasonable. Why? Because that itself did not create that. What is said about suffering being created by others from a nominal perspective should also be examined, if the other did not create me, how could suffering be created by others? The manifest clinging to saying that it is created by others, if that is other, and oneself has not created and is not established, how could that suffering be created by others? Here it is said: Suffering exists as being created by the aggregation of both me and others. Here it is said: If it were created by each individually, suffering would become created by both. If it were to exist as being created by each individually, then if suffering becomes created by both, because it is not for that, therefore suffering created by the aggregation of both me and others also does not exist. Here it is said: If in that way creation by me and others and both is unreasonable, then suffering arises from no cause. Here it is said: Others have not created, I have not created, how could suffering arise from no cause? In that way, if others have not created and I have not created, how could suffering arise from no cause? Because it would become a great fault. Suffering alone has four modes, it is not existent, and also external objects, etc., the four modes do not exist. The aggregates are solely suffering, me and others and both and arising from no cause, not only are those four modes not existent, but also for external objects such as form, etc., those four modes are not existent. This is called "Examination of Suffering," the twelfth chapter.
Tibetan
སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཡོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཆོས་གང་སླུ་བ་དེ་བརྫུན་ཞེས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན། །འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་ཆོས་གང་སླུ་བ་དེ་ནི་བརྫུན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཡིན་པས། དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་སླུ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདྲ་བས། སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སླུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ། །དེ་བརྫུན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སླུ་བའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདྲ་བས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར་སླུ་བ་ནི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་བརྫུན་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པས་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སླུ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་ བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དངོས་པོ་མེད། །གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་དག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར
Chinese
说：即使四种相都没有了，痛苦和外在的事物，以及行（འདུ་བྱེད།）仍然是存在的。这里说：凡是欺骗的法，就是虚假的。世尊就是这样说的。一切行都是欺骗的法，因此它们是虚假的。对此，世尊在经部中说：凡是欺骗的法，就是虚假的。比丘们，就像这样，不欺骗的法，涅槃，才是真实的至高无上。因此，一切行都是欺骗的法，因此它们是虚假的，因为是颠倒显现的缘故，是分别假立的自性空性。这里说：如果行，凡是欺骗的法，就是虚假的，那么这两者都像是没有意义一样，欺骗的法如何成立虚假呢？这里说：如果欺骗的法是什么，那是虚假的，它欺骗什么呢？世尊这样说，是完全显示空性。如果所说的欺骗的法是虚假的，那么就像是没有意义一样，它会欺骗什么呢？像这样，欺骗是颠倒显现，而虚假是分别假立的自性空性，因为不是没有意义，所以欺骗的法可以成立虚假。因此，应当知道世尊所说的欺骗的法，是完全显示空性的。这里说：事物没有自性，因为显现为转变的缘故。世尊所说的虚假，不是没有和法无我的意义，而是事物没有补特伽罗自性的意义，为什么呢？因为显现为其他状态的缘故。没有自性就没有事物，因为事物都是空性。没有法的自性的事物是不存在的。为什么呢？因为如果事物是空性，那么法的自性存在是不合理的。如果无自性，那么转变是谁的呢？如果法的自性不存在，那么显现为转变的状态是谁的呢？因此
English
It is said: Even if the four aspects are gone, suffering and external objects, as well as formations (འདུ་བྱེད།), still exist. Here it is said: Whatever dharma deceives is false. The Blessed One spoke thus. All formations are deceptive dharmas, therefore they are false. Regarding this, the Blessed One said in the Sutra Pitaka: Whatever dharma deceives is false. Monks, like this, the non-deceptive dharma, Nirvana, is the supreme truth. Therefore, all formations are deceptive dharmas, therefore they are false, because they appear falsely, and are empty of the nature of conceptual imputation. Here it is said: If formations, whatever dharma deceives, is false, then both of these seem to be meaningless, how does the deceptive dharma establish falsehood? Here it is said: If the deceptive dharma is what, that is false, what does it deceive? The Blessed One said this, it is to fully reveal emptiness. If what is said to be the deceptive dharma is false, then it seems to be meaningless, what will it deceive? Like this, deception is false appearance, and falsehood is the emptiness of the nature of conceptual imputation, because it is not meaningless, so the deceptive dharma can establish falsehood. Therefore, it should be known that what the Blessed One said to be the deceptive dharma is to fully reveal emptiness. Here it is said: Things have no self-nature, because they appear to change. What the Blessed One said to be false is not the meaning of non-existence and dharma-lessness, but the meaning that things have no personal self-nature, why? Because they appear to be in other states. Without self-nature there is no thing, because things are all emptiness. The thing without the self-nature of dharma does not exist. Why? Because if things are emptiness, then the existence of the self-nature of dharma is unreasonable. If there is no self-nature, then whose is the change? If the self-nature of dharma does not exist, then whose are the states that appear to change? Therefore