Tibetan
་འདི་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །རྐྱེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན། །ལས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོད་མིན་ན། །ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཞིང༌། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ན། །སླར་ཡང་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་དེ་ལས་གང༌། །བྱས་པའང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག །སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང༌། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་དག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང༌། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ལས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གང༌། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར། །གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ༌། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ། །བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང༌། །དེ་ཟད་ པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཅིང༌། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་བསྟན་པའོ། །གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན་རྣམས་ཀྱི། །བསྟན་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་དེ། །དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། ཆད་པ
Chinese
此乃，非由缘起，亦非非缘所生，是故无有作者。若无业与作者，从业所生之果又岂有？若无果，食者又岂有？如佛所化现，以神通圆满而化现，化现之化现，复如化现他者。如是作者彼所作，所作亦如化现相。譬如化现作他化，化现之作亦如是。烦恼业与身等，作者与果等，如乾闼婆城，如阳焰梦幻。名为业观察，即第十七品。 若蕴为我，则成生灭之法。若异于诸蕴，则成无蕴之相。自性既非有，我所又岂有？为息灭我与我所故，我执我所执亦灭。我执我所执灭者，彼亦非有，无我执我所执，以何见故不见也。于内外一切，我与我所念既尽，则近取灭，彼灭故生灭。业与烦恼灭故解脱。业与烦恼从分别生，彼等戏论从戏论生，以空性而灭。名为我，亦是假立，说为无我，亦是开示。诸佛亦说我与，无我二者皆无。所说之语是颠倒，心之行境是颠倒故。不生与不灭，法性等同于涅槃。一切真实非真实，真实非真实之性，非真实非非真实，此是佛所随教示。非从他知寂静，非诸戏论所戏论，无分别义无差别，此乃真如之体性。何者依于何者而生，彼暂非是彼，亦非异于彼，是故不断亦不常。诸佛世间怙主之，教法成为甘露者，非一义亦非异，断
English
This is not caused by conditions, nor is it born from non-conditions. Therefore, there is no agent. If there is no action and no agent, how can there be a fruit born from action? If there is no fruit, how can there be an eater? Just as the Buddha emanates, he emanates with the perfection of magical powers. The emanation of that emanation is like the emanation of another. Likewise, whatever is done by that agent, what is done is also like the form of an emanation. For example, an emanation creates another emanation. The act of emanation is also like that. Afflictions, actions, and bodies, agents and fruits, are like a city of Gandharvas, like mirages and dreams. This is called the examination of action, which is the seventeenth chapter. If the aggregates are the self, then it becomes a law of arising and ceasing. If it is different from the aggregates, then it becomes without the characteristics of the aggregates. If self-nature is not existent, how can there be what belongs to the self? For the sake of pacifying the self and what belongs to the self, the clinging to self and the clinging to what belongs to self also cease. That which is without clinging to self and clinging to what belongs to self is also non-existent. Without clinging to self and clinging to what belongs to self, by what seeing is it not seen? When the thought of self and what belongs to self is exhausted in all that is internal and external, then near-taking ceases, and because that ceases, birth ceases. Liberation comes from the exhaustion of actions and afflictions. Actions and afflictions arise from conceptualization. Those elaborations arise from elaboration and cease through emptiness. It is called self, and it is also a provisional designation. It is taught as non-self, and it is also an exposition. The Buddhas also teach that both self and non-self are non-existent. The words spoken are inverted, because the sphere of activity of the mind is inverted. Unborn and unceasing, the nature of phenomena is equal to nirvana. All is real and unreal, the nature of real and unreal, unreal and not unreal. This is what the Buddha taught accordingly. Not known from others, peaceful, not elaborated by elaborations, without conceptual thought, meaning without difference, this is the nature of Suchness. Whatever arises dependent on something, that is temporarily not that itself. Since it is also not different from that, therefore it is neither discontinuous nor permanent. The teaching of the Buddhas, the protectors of the world, which has become nectar, is neither one meaning nor different, discontinuous.
Tibetan
་མ་ཡིན་རྟག་མ་ཡིན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །བདག་དང་ཆོས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅྭ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །འདས་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར། །དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། །མ་འོངས་དུས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང༌། །མཆོག་དང་ཐ་མ་འབྲིང་ལ་སོགས། །གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ ཤེས་པར་བྱ། །མི་གནས་དུས་ནི་འཛིན་མི་བྱེད། །གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དུས། །གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །མ་བཟུང་དུས་ནི་ཇི་ལྟར་གདགས། །གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་བརྟེན་ཏེ། །དངོས་མེད་དུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །དུས་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དུས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་དག་ཀྱང༌། །རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ལ། །རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་འགག་འགྱུར་ན། །གང་བྱིན་པ་དང་གང་འགགས་པའི། །རྒྱུ་ཡི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབྲས་བུ་ལ། །རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་འགྱུར་ན། །རྒྱུ་འགགས་ནས་ནི་སྐྱེས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འབྲས་བུ་ཡང་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སྐྱེད་པར་བྱེད་དང་བསྐྱེད་བྱ་གང༌། །དུས་གཅིག་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མེད་པ་ཡི། །འ
Chinese
非有亦非无常，圆满佛陀皆未生，声闻弟子皆已尽，然独觉之智慧，无师亦能善增长。《我与法之观察》名为第十八品。 如今已生与未来，若依待于过去时，如今已生与未来，应于过去时中存。如今已生与未来，若于彼时不存在，如今已生与未来，如何依待于彼时？不依待于过去时，此二成立实无有，是故如今已生者，未来之世亦非有。循此次第之理路，其余二者亦应推，胜劣中等诸差别，一与众多亦应知。不住之时不执取，何为应取之时耶？安住实有既不然，未取之时云何立？若谓时间依于物，无物之时何有耶？若谓诸物皆非有，时间又岂能存在？《时间观察》名为第十九品。 若谓由彼因缘聚，生起果实之自性，若于聚合已有果，云何复从聚合生？若谓由彼因缘聚，生起果实之自性，若于聚合实无果，云何复从聚合生？若谓由彼因缘聚，聚合之中已有果，聚合若有可取性，于聚合体实不可取。若谓由彼因缘聚，聚合之中实无果，诸因以及诸缘者，应与非因缘等同。若谓因将因性予，果已然后方坏灭，所予之因与坏灭，因之体性成二者。若谓因不将因性，予果然后方坏灭，因已坏灭所生果，彼诸果实成无因。若谓与彼聚合俱，果实亦复同时生，能生与所生二者，同时一并成过失。若谓聚合之先时，果实已生起之时，无有因及缘之
English
Neither existent nor impermanent, the perfect Buddhas have not arisen, the Hearers have all passed away, yet the wisdom of the solitary Buddhas arises greatly without a teacher. "The Examination of Self and Dharma" is called the Eighteenth Chapter. If the present and the future depend on the past, then the present and the future should exist in the past. If the present and the future do not exist in that time, how can the present and the future depend on that time? Without depending on the past, these two cannot be established. Therefore, the present and the future do not exist. By this order of reasoning, the other two should also be inferred, the differences between superior, inferior, and middling, and one and many should also be known. The non-abiding time does not grasp, what is the time to be grasped? Since abiding is not real, how can the ungrasped time be established? If it is said that time depends on things, where is time when there are no things? If it is said that all things are non-existent, how can time exist? "The Examination of Time" is called the Nineteenth Chapter. If it is said that the nature of the fruit arises from the collection of causes and conditions, if the fruit already exists in the collection, how can it arise from the collection? If it is said that the nature of the fruit arises from the collection of causes and conditions, if there is no fruit in the collection, how can it arise from the collection? If it is said that the fruit already exists in the collection of causes and conditions, if the collection has the nature of being grasped, then the collection itself cannot be grasped. If it is said that there is no fruit in the collection of causes and conditions, then the causes and conditions should be equal to non-causes and non-conditions. If it is said that the cause gives its causal nature to the fruit and then ceases, then the cause that gives and the cause that ceases become two entities. If it is said that the cause does not give its causal nature to the fruit and then ceases, then the fruits that arise after the cause has ceased become causeless. If it is said that the fruit arises simultaneously with the collection, then the producer and the produced become simultaneous, which is a fault. If it is said that the fruit arises before the collection, then the