Tibetan
བྱ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་གདགས། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་དུས་མཉམ་པ་དང༌། དུས་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །གང་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་དམ་པ་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲས་པ་འདི་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལས། ཅི་སྟེ་འདུས་བྱས་མེད་ན། གང་འགོག་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྩོམ་པ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དོན་དམ་པར་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལས་བཟློག་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་ཆད་པའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་ལྟ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། སྨིན་རྒྱུ་ལས་ནི་ཆུའོ་ཞེས། །ཆུ་ཡི་བློ་ཡིས་དེར་སོང་ནས། །ཅི་སྟེ་ཆུ་དེ་མེད་དོ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། གང་ལ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་བརྟེན་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཅིང༌། །ཁས་ལེན་མེད་དང་སྤྱོད་མེད་དང༌། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་ལན་བཏབ་པོ། །ཇི་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོང་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་གི་ཤེས་ པ་རྣམ་པར་འཛིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་མི་འཛིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན། ཁྱེད་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་མི་མཐོང་བ་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་འདྲ་བར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ན་ཐ་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཕུང་པོ་དག་མདོར་ན་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོར་བ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཚོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིས་སམ་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་མེད་པས་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ར
Chinese
又，对于外道徒们又该如何施加过失呢？然而，如果按照第二种观点，那么，前一刹那便是后一刹那的因。对于此，同时和异时的过失，之前已经阐述完毕，故不再赘述。凡是说“唯一才是真实至上的”等等，这也是为了引导那些想要证得涅槃的人们而委婉地设想的。如此，《无尽慧经》中说：“如果无有为法，那么，断灭什么才能使涅槃成为真实？”这便破除了所有这些观点。在《二万五千颂般若经》等经典中也说：“圆满正等觉的佛陀也如幻如梦。涅槃也如幻如梦。如果存在比涅槃更超胜的法，那也如幻如梦。”佛陀如是宣说。造论变得有意义，将在下文阐述。如果否认能取和所取，以及无二离戏的智慧在胜义中存在，那么，如何不会变成不存在呢？不会变成不存在的，因为在世俗中承认缘起，并且在胜义中也存在超越存在和不存在的法。如果从存在本身倒转过来，执着于不存在本身，那么，这就是断见边，即：没有父亲，没有母亲，没有今世，没有来世，善业和恶业的果报不会成熟等等，并且是诽谤真谛和三宝等，具有如此恶劣的特征，那么，在观察极其清净的中观宗时，怎么会有这种观点呢？在《宝鬘论》中也说：“成熟之因即是水，以水之想念而前往，如果说那水不存在，那么，执着此者即是愚痴。”如是宣说。并且以“对于你认为不存在的事物，菩提依此故无心，无承认且无行为，对于此如何知其无？”也作出了回答。如果因为遮止存在本身而变成不存在本身，那么，不存在本身
English
Furthermore, how should faults be attributed to the non-Buddhists? However, according to the second viewpoint, the previous moment is the cause of the subsequent moment. The faults of simultaneity and difference in time have already been explained, so they will not be repeated. Saying things like "only one is the ultimate truth" is a skillful way of guiding those who desire to attain nirvana. As it says in the *Inexhaustible Intellect Sutra*: "If there were no conditioned phenomena, what would be ceased so that nirvana would be true?" This refutes all those views. In the *Perfection of Wisdom in Twenty-Five Thousand Lines* and other scriptures, it is also said: "Even the perfectly complete Buddha is like an illusion, like a dream. Nirvana is also like an illusion, like a dream. If there were any dharma more excellent than nirvana, that too would be like an illusion, like a dream." Thus the Buddha spoke. Making the composition meaningful will be explained below. If one does not accept that the wisdom that is inseparable from the grasped and the grasper and free from elaboration exists ultimately, how would it not become non-existent? It will not become non-existent, because one accepts dependent arising in conventional truth, and also because in ultimate truth there exists that which transcends existence and non-existence. To turn away from existence itself and cling to non-existence itself is the extreme of nihilistic views, such as: there is no father, there is no mother, there is no this world, there is no other world, the ripening of the fruits of good and bad actions does not exist, and so on. And it is of the nature of denigrating the truth and the Three Jewels, etc., being so sinful in such a way, how could such a view exist when observing the extremely pure Madhyamaka system? In the *Ratnavali* it is also said: "The cause of ripening is water, having gone there with the thought of water, if one says that water does not exist, then clinging to that is foolishness." Thus it is said. And it is also answered with "For what you think does not exist, since bodhi depends on it, there is no mind, no acceptance, and no action, how do you know that it does not exist?" If, because of negating existence itself, it becomes non-existence itself, then non-existence itself
Chinese
为了阻止，为什么不会变成存在本身呢？如果承认无二的智慧真实存在，那么对于那些进入不同因的人来说，如果他们的智慧是分别执着的，那怎么会是无二的呢？如果不对真实存在的事物执着，那怎么会是全知呢？如果问你也会有同样的过失吗？不会的，因为真实存在的事物，正是因为没有看见它，所以才是看见了。就像海市蜃楼中没有看见水，并不是没有知识。就像经中说的那样，没有看见色，就是看见了色。在《三昧王经》中也说，什么也没有看见，就是看见了一切法。同样，像色一样，受等直到最后的识蕴，简而言之，就是显示了自性空。因此，应该这样理解：受是空。空性是受。空性不是受之外的东西。受也不是空性之外的东西。同样，想等也应该类推。为了显示蕴、处、界也是自性空，所以说了“舍利子，如果是这样”等。 “如果是这样”的出现，就像蕴一样。一切法就是处和界，与“自性空”的出现结合起来。为了显示观察自性空的形态，然后显示观察无相的形态，所以说了“无相”。因为用这个或那个来表示的就是相。例如，色蕴的共同相是可变碍，所以是色。受蕴的共同相是感受，所以是受。如果问自性有什么差别？有自相和共相所造成的差别。自相就是自性，也就是蓝色等不共有的自性。因为蕴、界、处的法，所有这些都没有共同的相，所以是无相。无相本身等也是如此。
English
In order to prevent it, why wouldn't it become existence itself? If one acknowledges that non-dual wisdom truly exists, then for those who enter into different causes, if their wisdom is one of separate clinging, how could it be non-dual? If one doesn't cling to what truly exists, how could one be omniscient? If you ask whether you would have the same fault, it is not so, because what truly exists is seen precisely because it is not seen. It's like not seeing water in a mirage, which doesn't mean one lacks knowledge. As it is said in the scriptures, not seeing form is seeing form. In the King of Samadhi Sutra, it is also said that not seeing anything is seeing all phenomena. Similarly, like form, feeling and so on, up to the last consciousness aggregate, in short, it is shown to be emptiness of self-nature. Therefore, it should be understood like this: feeling is empty. Emptiness is feeling. Emptiness is not other than feeling. Feeling is not other than emptiness. Similarly, perception and so on should also be applied. In order to show that the aggregates, sense bases, and elements are also empty of self-nature, it is said, "Shariputra, if it is like that," and so on. The appearance of "if it is like that" is like the aggregates. All phenomena are the sense bases and elements, and it is combined with the appearance of "empty of self-nature." In order to show the form of observing emptiness of self-nature, and then to show the form of observing signlessness, "signlessness" is spoken. Because what is indicated by this or that is a sign. For example, the common characteristic of the form aggregate is that it is changeable, so it is form. The common characteristic of the feeling aggregate is feeling, so it is feeling. If you ask what the difference is in self-nature, there is a difference caused by self-characteristic and common characteristic. Self-characteristic is self-nature, which is the uncommon nature such as blue. Because all the phenomena of aggregates, elements, and sense bases do not have those common characteristics, they are signless. Signlessness itself and so on are also like that.