Tibetan
འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། མཁན་པོ་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། མཁན་པོ་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱཪྻ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧྲྀ་ད་ཡ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཅས། །འགྲོ་བའི་གཉེན་གཅིག་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །འབུམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་མཆོག །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོ་བཤད་པར་བྱ། །གླེང་སློང་བ་དང་སྐབས་དང་ནི། །བསྟན་པར་གཏོགས་པ་འདུས་པ་དང༌། །གླེང་གཞི་དྲིས་དང་ལན་བཏབ་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང༌། །མཐུན་འགྱུར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང༌། །རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་འཁོར་གྱིས་བསྐུལ་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མདོར་བསྡུས་ནས། འདི་སྐད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་གླེང་སློང་བར་བྱེད་དོ། །གང་བདག་གིས་ཐོས་པ་དེ་ནི་འདི་སྐད་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྲི་བ་དང་བསྐྱེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའོ། །དེས་ནི་ལན་ཅིག་ཐོས་ནས་ལེན་ཅིང་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མགོན་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད། །དགེ་བཤེས་མགོན་དང་བཅས་རྣམས་ནི། །འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་དུ་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་བསྙེན་བཀུར་མང་དག་ཞུས། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་མཁས་པས་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་དང༌། མི་གཡེང་བ་དང༌། གུས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་
Chinese
圣妙吉祥般若波罗蜜多心经广释，堪布智悲善友著。 圣妙吉祥般若波罗蜜多心经广释， 堪布智悲善友著。 印度语：Arya Prajñāpāramitā Hṛdaya Ṭīkā。 藏语：འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། （圣妙吉祥般若波罗蜜多心经广释）。 顶礼大慈大悲观自在菩萨摩诃萨！ 三世诸佛及菩萨， 众生唯一怙主前顶礼， 宣说十万等经之精要， 诸佛之母心经。（此论）有发起语、正文， 以及所诠之集聚， 论基、问答与答复， 此乃十一种相， 随顺与随喜等， 归摄为八种相。 其中，由眷属劝请，以及为了如实摄集所诠之义，故总摄所应宣说之事物，以“如是我闻”等最初之三句而作发起语。 “如是我闻”者，即我所听闻者是如此，而非其他。此乃为了遮止减损与增益，故立誓所闻是真实无谬的。 因此说，这是为了如实、圆满地显示一次听闻之后，领受与执持之义。 因此，如实摄集者，应知是于诸佛处生起善根，圆满具足善知识之摄受，承事供养诸佛，如理请问，并且行持布施与持戒等。 否则，像这样听闻般若波罗蜜多之主要意义等，是不可能的。如怙主慈氏菩萨所说： 于诸佛处特承事， 于彼生起诸善根， 具足善知识摄受， 乃成听闻此之器。 承事供养诸佛多， 布施持戒等行持， 智者知是领受等， 堪能之器唯此等。 如是等等，也是为了使所化众生生起欢喜、不散乱、恭敬等等。 我的
English
The Extensive Explanation of the Heart Sutra of the Transcendent Knowledge, by Khenpo Drimey Shenyen. The Extensive Explanation of the Heart Sutra of the Transcendent Knowledge, by Khenpo Drimey Shenyen. In Sanskrit: Arya Prajñāpāramitā Hṛdaya Ṭīkā. In Tibetan: འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། (The Extensive Explanation of the Heart Sutra of the Transcendent Knowledge). Homage to the noble Avalokiteśvara, the great bodhisattva, endowed with great compassion! To the Buddhas and Bodhisattvas of the three times, And to all beings, the sole protector, I pay homage. I shall explain the essence of the hundred thousand, etc., The supreme heart of the Mother of the Buddhas. There are the introduction and the occasion, And the collection of what pertains to the teaching, The basis of discussion, the questions and the answers, These are eleven aspects. Agreement and subsequent rejoicing, Are summarized into eight aspects. Among these, urged by the retinue, and by accurately gathering together, the object to be taught is summarized. With the three initial phrases, such as "Thus I have heard," the introduction is made. "Thus I have heard" means that what I have heard is thus, and not otherwise. This is to assert that the hearing is truly accurate, in order to avoid subtraction and addition. Therefore, it is said that this is to fully and accurately show the meaning of receiving and holding after hearing it once. Therefore, it should be known that accurately gathering together means generating roots of virtue in the Buddhas, fully possessing the protection of a virtuous friend, serving and honoring the Buddhas, asking correctly, and practicing generosity and discipline, etc. Otherwise, it is impossible to listen to the main meaning of the Prajñāpāramitā in this way. As the Protector Maitreya said: Especially serving the Buddhas, Generating roots of virtue in them, Those with the protection of virtuous friends Become vessels for hearing this. Having served and honored the Buddhas greatly, Having practiced generosity and discipline, etc., The wise know that only these Are the vessels capable of receiving, etc. These are also for generating joy, non-distraction, respect, etc., in those to be tamed. My
Tibetan
ཞེས་འབྱུང་ བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུམ་པས་ནི་ཡི་གེའི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐོས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དེ་ན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཐོས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ། དུས་ནི་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། །གཅིག་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་འདིས་ནི་དུས་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དང་སྦྱར་རོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་མཛད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་མངར་ཟིན་ཀྱང༌། འོན་ཀྱང་འཁོར་ཐེག་པ་གསུམ་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བཤད་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡོད་དེ་དེ་ན་བཞུགས་སོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པས་མཆོད་རྟེན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང༌། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་མཐོང་གྱུར་ཅིང༌། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་དྲུང་དུ་འདི་ཡིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་འདི་ཞུ་བ་བྱས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་གང་ཡང་རུང་བས་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འཇིག་པ་ རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ལྷ་དང་འཕགས་པ་དང་ཚངས་པའི་བཞུགས་པ་དམ་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང༌། སྟོང་པ
Chinese
如是出现。 以三种区分来显示如实听闻文字的声音。因此，由于是从听闻中产生的知识，所以完全舍弃了自己领悟的自性。如果不是这样，那么“我所听闻”就成了第六种区分，因为是知识的意义。现在，为了显示听闻的自性，开始叙述“一时”等语。时间是指秋季等时节。“一时”的出现是为了区分“时间”这个词。而且要与“安住”等语相连。因为摧毁了四魔，所以是薄伽梵（梵文：Bhagavān，梵文罗马拟音：bhagavān，汉语字面意思：世尊），具有无量功德和事业，是至高无上的导师。虽然已经享有了无量功德之名，但为了显示三乘眷属，即那些投入自他利益的人们，是唯一值得同时皈依的对象。因此，薄伽梵一词的用法，是为了表明断除恐惧之因。因此，在所有的讲述场合都使用薄伽梵这个词。所谓王舍城，是摩揭陀国城市的别称。在那里的一个方向，有一座名为鹫峰山的常为佛陀居住的地方，佛陀就住在那里。鹫峰山因为薄伽梵的居住而变成了佛塔，并且要知道它是不能被火等毁灭所摧毁的，因为菩萨藏中是这样说的。同样，在圣月灯等经典中也说：‘就在这王舍城的东方，曾见无数亿佛陀，于一切胜者前，请问寂静此胜定。’等语相一致。从一切分别和思择等过失中解脱的如来，以四种威仪中的任何一种安住之处，由如来的力量所产生的毁灭，又怎么会被毁灭呢？天、圣者和梵天的殊胜住所，四禅定和空性。
English
Thus it appears. The third distinction shows that one hears the sound of the letters as they are. Therefore, since it is knowledge arising from hearing, it completely abandons the nature of one's own realization. If it were not so, then "what I have heard" would become the sixth distinction, because it is the meaning of knowledge. Now, in order to show the nature of hearing itself, the occasion is set by introducing "at one time" and so forth. Time refers to seasons such as autumn. The appearance of "at one time" distinguishes the word "time." And it should be connected with "staying." Because he has destroyed the four maras, he is the Bhagavan, possessing infinite qualities and activities, and being the supreme guide of beings. Although he has enjoyed countless names of qualities, in order to show that the three vehicles of retinues, those who are engaged in the benefit of themselves and others, are the only ones worthy of refuge at once. Therefore, the reason for the use of the word Bhagavan is to show that it cuts off the cause of fear. Therefore, in all occasions of explanation, the word Bhagavan is used. The so-called Rajagriha is a specific city in the country of Magadha. In one direction there is a mountain called Vulture Peak, which is always the dwelling place of the Buddha, and he dwells there. Vulture Peak Mountain has become a stupa because of the Bhagavan's residence, and it should be known that it cannot be destroyed by fire and other destructions, because it is said so in the Bodhisattva Pitaka. Similarly, in the Arya Moon Lamp and other sutras, it is said: 'In this very east of Rajagriha, countless billions of Buddhas have been seen, and before all the victors, this one has requested this supreme peaceful samadhi.' It is in accordance with such statements. The Tathagata, who is liberated from all faults such as discrimination and deliberation, the place where he dwells in any of the four conducts, how can the destruction caused by the power of the Tathagata be destroyed? The excellent abode of gods, aryas, and Brahma, the four dhyanas, and emptiness.
Tibetan
་ཉིད་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་སྒྲ་ནི་བཞུགས་ཟིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་དུས་ན་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་དུས་གཞན་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་བཞུགས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་པ་གསུམ་གྱིས་གནས་པར་བྱའི། བྱེད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་པར་གཏོགས་པ་འདུས་པར་སྟོན་ཏེ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ངོ༌། །དེ་དག་མང་པོ་ཚོགས་པས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ནོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། ཤེས་རབ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡང་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་ཆེ་བ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྟོན་ཏོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་དང༌། སྤོང་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དང༌། རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གི་དན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཏོགས་པ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏོགས་པ་སུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རང་མཚན་མར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་དུས་དང༌། །འཁོར་དབང་དུ་བྱེད་ཅིང་དབང་དང་བཅས་པར་སྨྲས་ན། སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེ་བ་གང་དག་སྨྲ་བ་དེ་ནི་བདག་གིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་དེ་དག་ཏུ་སོང་ཞིང་དཔང་རྣམས་ལ་འདྲི་ན་ནི་དེ་ ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཐག་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་འདི་བཞིན་དུ་གང་དུ་འཁོར་གྱི་མིང་མ་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དབང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། འོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་བསྟན་ལ། གོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་
Chinese
自身，以及以大悲为主要特征的三者安住，其声音是已经安住的意思。那么，世尊安住是在如法集结佛法的时候已经逝去了。以“一时”出现的差别，显示了倾心于大悲的众生导师在其他时间和地点安住。因此，追随世尊的其他学人也应以三者安住，而不是以任何行为。比丘大僧团等出现，显示了属于听闻者的聚集。其中，因为断除了烦恼所以是比丘。他们聚集众多，没有分别所以是僧团。出现“大”字，是因为大多数，或者是因为智慧和神变等。同样，菩萨大菩萨的大僧团也是，这里也用三种“大”来表示。成为一切有情中最殊胜的，心大，舍大，证悟大。与他们在一起，是“一起”的意思。因为在安住的行为中是一起的，所以是以一起的标志来区分的第三种。所谓“属于聚集”，那么谁是属于者呢？像那样听闻佛法等显现能够成就的，先前产生的善根完全成熟的就是属于者，意思是说有听闻佛法等的福分。为了成立自相，如果说地点和时间，以及眷属自在且具有权威，那么就会明白说话者是可靠的。那些说大话的人，我并不明白，如果去那些地方询问证人，那么