Tibetan
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ནད་ལྟ་བུ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་རང་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་དེའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་གསལ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི་ཡི་གེ་མངས་སུ་དོགས་བས་མ་བྲིས་སོ། །སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་རང་ཡང་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤང་བ་དང་བླང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་ཤིང་བསམས་པ་མེད་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསླང་སྟེ། བླང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་དགོད་པར་མི་ནུས་པས་ཆོས་དེ་དག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གང་ཞིག་དག་གིས་དབེན་བར་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང༌། དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་སེམས་ལ་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རིག་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་བསྟན་པས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོས་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་སངས་རྒྱས་དང༌། དེའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་ མཐོང་ན་ནི་སེམས་ལགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དངོས་པོར་སེམས་པར་བགྱིད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུ
Chinese
是波罗蜜多。它的疾病就像是，对于见道和修道所应断除的分别念，各自是如何存在的，以及它们的习气。如来出现经中也已清楚地阐述了这个道理，但因为文字太多，所以没有写。从不杀生开始，自己也安住于一切智智之理，并且要讲述使众生欢喜之事。也就是说，要清楚地了解断除和修习的两种法，并且毫不犹豫地从应断除的不善等法中远离，安住于应修习的能获得一切智智的善法等法中，并且因为不能使他人欢喜，所以必须毫不怀疑地思考和辨别这些法。为了说明那些在寂静处禅修的人，就是修习般若波罗蜜多，所以说了“对于任何法都不执着”等。对于应断除的异生等法以及应修习的圆满正等觉之法，不以忆念的分别念去执着体验，也不以对境去分别，这就是修习般若波罗蜜多。为了通过论证来阐明，世尊问文殊菩萨：“你是否执着于诸佛之法？”这是用委婉的语气来暗示是否执着于诸佛之法，因为忆念它是必须要做到的。如果我见到诸佛之法完全成立，那么我就会执着于诸佛之法。诸佛之法是指法相，即佛和他的法。如果见到完全成立并且自性成立，那么就会执着。因为没有见到完全成立，所以不执着。像这样，如果执着于没有完全成立的事物，那就不是般若波罗蜜多。为了说明这一点，从“修习般若波罗蜜多就是这些”等开始，直到“对于任何法，都不是以分别念来安住”为止。
English
It is the Paramita. Its disease is like, for the conceptual thoughts to be abandoned by seeing and meditating, how they exist in each and every one, and their latent tendencies. The Sutra of the Appearance of the Tathagata has also clearly explained this meaning, but because there are too many words, it has not been written. Starting from not killing, one should also abide in the way of all-knowing wisdom, and one should speak of making sentient beings happy. That is, one must clearly know the two kinds of Dharma to be abandoned and cultivated, and without hesitation, turn away from the non-virtuous Dharmas to be abandoned, and abide in the virtuous Dharmas to be cultivated that lead to the attainment of all-knowing wisdom, and because one cannot make others happy, one must undoubtedly think and discern these Dharmas. In order to show that those who meditate in solitude are practicing the Prajnaparamita, it is said, "One does not cling to any Dharma," and so on. For the Dharmas to be abandoned, such as ordinary beings, and for the Dharmas to be cultivated, such as the perfectly complete Buddhas, one does not cling to experience with the conceptual thoughts of mindfulness, nor does one distinguish with objects, that is the practice of Prajnaparamita. In order to clarify by demonstrating the reason, the Bhagavan asked Manjushri, "Do you cling to the Dharmas of the Buddhas?" This is to imply in a subtle way whether one clings to the Dharmas of the Buddhas, because remembering it is something that must be done. If I see that the Dharmas of the Buddhas are completely established, then I would cling to the Dharmas of the Buddhas. The Dharmas of the Buddhas refer to the Dharmas, that is, the Buddha and his Dharmas. If one sees that they are completely established and their own nature is established, then one would cling. Because one has not seen that they are completely established, one does not cling. Like this, if one clings to things that are not completely established, then that is not Prajnaparamita. In order to show this, from "The practice of Prajnaparamita is these," and so on, until "For any Dharma, one does not abide closely with conceptual thoughts."
Tibetan
ངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་ཅིང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཞུགས་པ་མ་ལགས་སོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔ་འམ་དྲུག་ཏུ་སོ་སོར་འགྲོ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་སྙད་གདགས་པར་འོས་པའི་ཆོས་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་མི་མཐོང་ངོ༌། །བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་པོའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་བདག་དེ་མི་དམིགས་སོ། །སློབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བག་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང༌། ཚོགས་དང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པའོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ནས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང༌། འཕགས་ པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ངང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བསྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ན་ས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད། འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བྱང་ཆུབ་ནི་མ
Chinese
我说，对于任何应断除和应修习的法和有法，都不作分别地思择，并且不以分别念而安住和进入。像“这些是异生之法”等，是指分别思择，因为在五或六道中各自流转，所以是异生。他们的法就是异生之法，如贪欲等。调伏自身、寂静和完全从痛苦中解脱等，这些是声闻的法。执著于增益等，这些是独觉佛的法。力量等，这些是正等觉佛的法，对于任何法都不以分别念而安住。这里的原因是，瑜伽行者的种姓之子，甚至也不观察那个法本身，等等。也就是说，甚至也不观察或不见可以施设名称的法，如我等。不观察已经指示的我等之自性法，即被称为异生之法并被指示的我。有学是指入流果等，共有七有。无学是指阿罗汉。独觉佛有两种：如犀牛角般的独觉佛和合群而行的独觉佛。其中，如犀牛角般的独觉佛是依靠殊胜士夫而使相续完全成熟，但不生起与决择分相应的法。穷尽一生后，则生起与决择分相应的法，并且生起圣道，从而证得作为沙门果位的最极究竟的自菩提。合群而行的独觉佛也有两种：有些是依靠殊胜士夫而使相续完全成熟，也生起与决择分相应的法，但不生起沙门果位和圣道。穷尽一生后，则生起圣道，但不现证最极究竟的自菩提。另一些是依靠殊胜士夫而使相续完全成熟，也生起与决择分相应的法，也生起圣道，但不
English
I say that I do not specifically discriminate and conceptually grasp any dharma or entity that should be abandoned or cultivated, and I do not abide or enter into it with conceptual thought. Statements such as "These are the dharmas of ordinary beings" indicate specific discrimination. Because they individually transmigrate in the five or six realms, they are ordinary beings. Their dharmas are the dharmas of ordinary beings, such as desire. Subduing oneself, pacifying, and completely passing beyond sorrow, etc., these are the dharmas of the Hearers. Holding onto imputations, etc., these are the dharmas of the Solitary Buddhas. Powers, etc., these are the dharmas of the Perfectly Complete Buddhas, and I do not abide in any dharma with conceptual thought. Here, the reason is that a son of a noble family who strives in yoga does not even perceive that dharma itself, etc. That is, he does not even perceive or see the dharma that is suitable for applying terms, such as the self. The self that has been indicated, whose nature is called the dharma of ordinary beings, is not perceived. The learner is one who has entered the stream, etc., and there are seven existences. The non-learner is the Arhat. The Solitary Buddha is of two types: like a rhinoceros horn, and associating with a group. Among them, the one like a rhinoceros horn relies on a noble person to fully ripen the continuum, but does not generate what accords with the decisive factor. After exhausting his life, he generates what accords with the decisive factor, and generates the noble path, thereby accomplishing self-enlightenment, which is the ultimate fruit of a renunciant. The one who associates with a group is also of two types: some rely on a noble person to fully ripen the continuum, and also generate what accords with the decisive factor, but do not generate the fruit of a renunciant or the noble path. After exhausting his life, he generates the noble path, but does not directly realize the ultimate self-enlightenment. Others rely on a noble person to fully ripen the continuum, and also generate what accords with the decisive factor, and also generate the noble path, but do not