Tibetan
་པོ་གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་འགྲིབ་བ་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པ་མེད་ལ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་མེད་དོ། །འགོག་པ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་པར་རློམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་གིས་དངོས་པོར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་གནས་ངན་ལེན་དང༌། དེའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་འགྲིབ་བའམ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཚེ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཉི་ཚེར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྨོན་པ་ནི་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་སྨོན་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་ཟླ་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་སྨོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ལེ་ལོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྨོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་དམ་པ་བྱ་དཀའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གང་གིས་དང་ཇི་ལྟར་གང་གི་དོན་དུ་སྨོན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ །སེར་སྣ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐ་མའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་གང་དག་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་གོ །ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་ མའོ་ཞེས་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པས་མཆོག་ཉིད་དང༌། ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་དེ། བརྩོན་ཞིང་མ་བྲལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སོ། །དེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་གང་མཆོག་ཅེ་འམ་ཐ་མ་ཞེས་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན།
Chinese
不观任何事物，即是修习般若波罗蜜多。为何如此说？因此，世尊说，对于无生者，无有损减和增益。无生即是真如，于彼无有损减，亦无增益，因为其恒常如是安住，且是无为法。因此，于不顺品无有损减，于对治品无有增益。于灭尽，亦因不作意，故是修习般若波罗蜜多，为显示此义，世尊宣说了“于任何法”等。对于能作之法，如生起，以及烦恼之遍染等，认为彼等灭尽，如是之修习，于何者处不存在，即是修习般若波罗蜜多。如是，以何者遣除对实有的执着，并遣除对果的执着。世尊，于任何法，如何使其自之恶趣，以及彼之遍计愚昧损减，或使清净之功德增长，世尊，何者如是修习并生起心，即是修习般若波罗蜜多。如是恒常生起心，即是修习般若波罗蜜多。无量等以及空性已然开示。现在，为宣说获得佛陀之果，即是世尊所说“复次”等。如来之十力与四无畏等功德，是不可思议之法，因为是不可思议的。是庸常之异生以及声闻等之法，因为是庸常之行境。不希求者，即是无有贪欲。说庸常者，是为了显示不希求之差别。彼是远离二取之中观道之开示。于一切词语之范畴，亦当如是了知。不希求亦有三种：因无有需要，因有懈怠，以及因无能力。然而，世尊所说“于何者希求”等，是显示最后一种情况，彼亦是殊胜之故。
English
Not observing any phenomenon is the practice of Prajñāpāramitā. Why is that? Therefore, the Blessed One said that for the unborn, there is no decrease or increase. The unborn is Suchness, and in it, there is no decrease or increase, because it constantly abides as such, and it is unconditioned. Therefore, in unfavorable conditions, there is no decrease, and in antidotal conditions, there is no increase. In cessation, also because of non-mentation, it is the practice of Prajñāpāramitā. To show this meaning, the Blessed One proclaimed "in any dharma" and so on. For the dharma that can be done, such as arising, and the defilements of afflictions, considering them to be extinguished, such practice, in whom it does not exist, is the practice of Prajñāpāramitā. Thus, by whom the clinging to reality is removed, and the clinging to the result is removed. Blessed One, in any dharma, how does one diminish one's own evil destinies, and the pervasive ignorance of them, or increase the pure qualities, Blessed One, whoever practices and generates the mind in this way is practicing Prajñāpāramitā. Thus, constantly generating the mind is the practice of Prajñāpāramitā. Immeasurables and emptiness have already been shown. Now, to proclaim the attainment of Buddhahood, it is what the Blessed One said, "Furthermore," and so on. The Tathāgata's ten powers and four fearlessnesses, etc., are inconceivable dharmas, because they are inconceivable. They are the dharmas of ordinary beings and Śrāvakas, etc., because they are ordinary objects. The non-aspirant is without desire. Saying ordinary is to show the difference of non-aspiration. It is the teaching of the Middle Way that is free from dualistic grasping. In all categories of words, it should be understood in the same way. Non-aspiration is also of three types: because there is no need, because there is laziness, and because there is no ability. However, the Blessed One's saying "in whom aspiration" and so on, shows the last situation, which is also excellent.
Chinese
以（ཀྱིས）而言，佛陀本身是至高无上的，难以成就且无边无际，因此以极大的努力来祈愿和寻求是不存在的。而（ཀྱང་）这个词，也需要理解以何人、如何、以及为了何人之目的而祈愿。因为不存在，所以无法祈愿和寻求。如果这样修习，就是修习般若波罗蜜多。已经阐释了获得佛陀本身。那是为了宣说汇集一切清净之方的，世尊修习般若波罗蜜多，就像这样宣说“这些法是殊胜的”等等。所谓“不近住”，就是不进入。为了说明这一点，就是这些波罗蜜多、空性、菩提之方、无量等等法是殊胜的。悭吝、毁犯戒律、害心、懈怠等等法是低劣的，像这样不执着于殊胜和低劣。那样是为什么呢？因此，经中说，对于那些已经变成殊胜和低劣的法，也不执着。因为波罗蜜多等等殊胜之法，能引导至无上之义，所以是殊胜的。因为能引导至恶趣等等，所以悭吝等等是低劣的，对于这些法也不执着。像这样，由于不执着于清净和染污之法，因此不执着于殊胜和低劣，无论是谁，都应依止修习般若波罗蜜多的瑜伽禅定，精进且不分离的善男子，不执着一切法。因此，通过阐释完全涵盖一切清净之方，如果以般若波罗蜜多完全涵盖，那么一切波罗蜜多、空性、无量和菩提之方等等都将被完全涵盖，这与经文的出现相符。已经阐释了完全掌握一切清净之法。现在，为了宣说摧毁一切执着之病的，世尊修习般若波罗蜜多，就是对于任何法，都不会去想什么是殊胜的，什么是低劣的。所谓执着之病是什么呢？
English
With regard to (ཀྱིས), the Buddha himself is supreme, difficult to achieve, and limitless, so it is nonexistent to pray and seek with great effort. And the word (ཀྱང་) also needs to be understood by whom, how, and for what purpose one prays. Because it does not exist, it is impossible to pray and seek. If you practice in this way, you are practicing Prajnaparamita. It has been explained that the attainment of Buddhahood itself. That is to say, to gather all the pure directions, the Blessed One practices Prajnaparamita, just as he said, "These dharmas are supreme," and so on. "Not dwelling near" means not entering. To illustrate this, these Paramitas, emptiness, the path to enlightenment, immeasurables, and so on, are supreme. Stinginess, breaking vows, malice, laziness, and so on, are inferior, and one does not cling to the superior and inferior in this way. Why is that? Therefore, it is said in the sutra that one does not cling to those dharmas that have become superior and inferior. Because the supreme dharmas such as Paramita lead to the supreme meaning, they are supreme. Because stinginess and so on lead to evil destinies and so on, they are inferior, and one does not cling to these dharmas either. In this way, since one does not cling to pure and defiled dharmas, one does not cling to the superior and inferior. Whoever it is, one should rely on the yoga meditation of practicing Prajnaparamita, and the diligent and inseparable son of good family does not cling to all dharmas. Therefore, by explaining that all pure directions are completely covered, if they are completely covered by Prajnaparamita, then all Paramitas, emptiness, immeasurables, and the path to enlightenment, etc., will be completely covered, which is consistent with the appearance of the scriptures. It has been explained that all pure dharmas have been completely grasped. Now, in order to proclaim the destruction of all diseases of attachment, the Blessed One practices Prajnaparamita, that is, with respect to any dharma, one does not think about what is superior and what is inferior. What is the disease of attachment?