Tibetan
།དེ་བས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང༌། དམིགས་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགེ་བའོ། །དམིགས་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང༌། ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟད་པ་ནི་དམིགས་པ་བསྡུ་བ་སྟེ་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ནི་ཟད་པའོ། །དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་ཤེས་པ་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བསྡུས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང་ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེར་དམིགས་པ་ལ་བསྡུ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་མ་ཟད་པའོ། །དེ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཟད་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཟད་པ་དང་ཟད་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མི་ཟད་པ་ནི་མི་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཟད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་གཡེངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྨུགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སོ། །དེ་འདི་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྨུགས་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བའམ་ཟད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སེམས་དེ་དག་ནི་མི་ཟད་པ་རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་མ་གཡེངས་པར་སེམས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་དོར་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དངོས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ནི་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་འདོགས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་
Chinese
因此，是不可测量的，因为一切所缘的进入没有限度。那个不穷尽的心，是因为如对正确的心所说的那样，以智慧的到彼岸的所依，胜义中自性空性之故，是不会穷尽的。所谓“以何”是指具有加持等功德。所谓“如是如实”是指以应知的诸心之空性自性，以及不可测量和不穷尽等，在胜义中善为了知，所谓“以平等而缘平等”，是以能缘和所缘的自性而安住的智慧。宣说了合理性是：如虚空般不可测量且不穷尽，此之意义是，稍微了知何为不可测量和穷尽，如来的心是以智慧到彼岸的力量，以无相之性，如虚空般不可测量且无有穷尽。它的事物是什么？所谓“什么不会完全了知”。此外，所谓“集合起来的”是指善。所谓“所缘集合起来的”是指法相论者们。如果问什么是如何集合起来的心，所说的是，它与集合一起是穷尽性，以及穷尽也是非穷尽性，所谓穷尽是所缘集合，即知晓心在世俗中是穷尽性，那本身就是穷尽。胜义中是不穷尽，因为心的自性是不穷尽的。如此，对于集合起来的心之自性，以如实的方式，以无有之自性之故，在胜义中了知它时，就被称作集合起来的心。那即是集合是穷尽性，以及穷尽也是非穷尽性，在某些地方是这样念诵的。在那里，对于所缘的集合是不穷尽的心。那也是非穷尽性，因为对于非穷尽的心之自性是穷尽性之故。因此，如来也如实地以集合穷尽和穷尽也是非穷尽性而说。在某些地方则是念诵非穷尽是以非穷尽。那即是世俗的穷尽在胜义中是不穷尽，那是如此了知的。此外，所谓“散乱的那些”是指
English
Therefore, it is immeasurable, because there is no limit to the entry of all objects of focus. That inexhaustible mind is inexhaustible because, as said about the correct mind, it is based on the perfection of wisdom, and in the ultimate sense, it is empty of inherent existence. "By what" means possessing qualities such as blessings. "Thus, as it is" means that by the nature of emptiness of all knowable minds, and immeasurable and inexhaustible qualities, etc., in the ultimate sense, it is well understood. "To focus on equality with equality" means with the wisdom that abides in the nature of the object of focus and the subject of focus. The reasonability is explained as: immeasurable and inexhaustible like the sky, the meaning of which is this: one knows a little about what is immeasurable and exhaustible. The mind of the Thus-Gone One, with the power of the perfection of wisdom, is immeasurable and inexhaustible like the sky due to its signless nature. What is its entity? It is said, "What will not be completely known." Furthermore, "those that are gathered" refers to virtue. "The gathered objects of focus" refers to the Abhidharma scholars. If asked, what is the mind that is gathered, it is said that it is exhausted with the gathering, and exhaustion is also non-exhaustion. Exhaustion is the gathering of objects of focus, that is, knowing that the mind is exhausted in the conventional sense, that itself is exhaustion. In the ultimate sense, it is inexhaustible, because the nature of the mind is inexhaustible. Thus, for the nature of the gathered mind, in the way it is, because of the nature of non-existence, when it is known in the ultimate sense, it is called the gathered mind. That is, gathering is exhaustion, and exhaustion is also non-exhaustion, which is recited in some places. There, the gathering of objects of focus is the non-exhaustion of the mind. That is also non-exhaustion, because for the nature of the non-exhausted mind, it is exhaustion. Therefore, the Thus-Gone One also speaks of gathering exhaustion and exhaustion also as non-exhaustion. In some places, it is recited that non-exhaustion is with non-exhaustion. That is, conventional exhaustion is non-exhaustion in the ultimate sense, and that is how it is known. Furthermore, "those that are distracted" refers to
Chinese
因为散乱和如实相应之故。如实摄集是昏沉，以及如实摄集的心的如实摄集，是因为能引发现识五蕴的境之故。那是散乱，即与其他的烦恼如实相同，是说后面的那些。对此，克什米尔人不敬重，如果那样，则成了同一个既是如实摄集，又是散乱的过失。因为烦恼性的昏沉如实结合之故。如实摄集是因为与那之外的烦恼如实相应，故成为散乱，是这样说的。法性中，是说以心的自性之体性的空性。从那空性中，因为与一切法的空性味一之故，所说什么是散乱或灭尽，是指无散乱和不灭尽。在某处有这样的读法：善现，于法性心散乱的那些心，因无相故，那些心是不灭尽，不散乱，那些心如实如是地善为了知。其中，法性中是指空性中。散乱是在世俗谛中。什么是胜义谛呢？是不灭尽，因为舍弃了刹那之故。不灭尽是因为相续邻近寂灭之故。不散乱是指向外行走的如实生起是不存在的缘故。为什么说成是这样的相呢？是说无相，因为是自相空之义。以其他方式也能增广心的不可得性，善现，另外，遍一切烦恼，是因为与烦恼如实结合，真实如实生起之故，遍一切烦恼是不善的。以遍一切烦恼不会变成遍一切烦恼，对于此，那些是成为无有的遍一切烦恼，因为遍一切烦恼的事物在胜义谛中是不存在的缘故。遍一切烦恼是因为以邪妄的增益而趣入之故。无诠示是因为在胜义谛中
English
Because of distraction and being truly in accordance. Truly gathering is dullness, and the true gathering of the mind is true gathering, because it draws the entry into the realm of the five aggregates of consciousness. That is distraction, that is, truly the same as other afflictions, which refers to the latter ones. The Kashmiris do not respect this, for if that were the case, it would follow that the same thing is both a true gathering and a distraction. Because afflicted dullness is truly combined. True gathering is said to become distracted because it is truly in accordance with afflictions other than that. From the nature of reality, it is said, is through the emptiness of the essence of the nature of the mind. From that emptiness, because it is of one taste with the emptiness of all phenomena, what is said to be distraction or exhaustion refers to non-distraction and non-exhaustion. In some places there is such a reading: Subhuti, those minds that are distracted in the nature of reality, because they are without characteristics, those minds are inexhaustible, non-distracted, those minds are well known as they truly are. Among them, from the nature of reality means from emptiness. Distraction is in conventional truth. What is ultimate truth? It is inexhaustible, because it exists by abandoning the moments. Inexhaustible is because the continuum is near to pacification. Non-distraction means that the true arising of going outward does not exist. Why is it said to be such an aspect? It is said to be without characteristics, because it means empty of its own characteristics. In other ways, the non-apprehension of the mind can also be expanded, Subhuti, moreover, all afflictions, because it is truly combined with afflictions, and truly arises in reality, all afflictions are unwholesome. It is not that all afflictions will become all afflictions, for those are all afflictions that have become non-existent, because the objects of all afflictions do not exist in ultimate truth. All afflictions are because they enter through false imputation. Non-indication is because in ultimate truth